Mehbusluq tiyatiri

Ixtiyariy muxbirimiz abduweli ayup
2017-12-26
Élxet
Pikir
Share
Print
Türmige élip kiriliwatqan Uyghur siyasiy mehbuslar.
Türmige élip kiriliwatqan Uyghur siyasiy mehbuslar.
Social Media

1-Perde: mejburi iqrar

2014-Yilning iyun ayliri bolsa kérek. Tengritagh rayonluq teptish mehkimisidin aygül bilen abdurazaq keldi. "Jinayitim" békitiliptu. "Jama'et amanet pulini qanunsiz igilesh" jinayitim bar iken. Heyran qaldim, tutqanda "Meblegh chiqirishta saxtiliq qilish" dégen, qolgha alghanda "Qanunsiz meblegh toplash" bolup özgergen idi, emdi men xeqning amanet pulini toplap banka achqan boptimen-de! ikki sa'ettek talash-tartish qildim, abdurazaqning chekken tamakisi nepsimni qisip, könglümni ileshtüretti.

-Bu manga töhmet, qanchilik kesse kessun, men buninggha iqrar bolmaymen - dégen gepte ching turdum. Abdurazaq iqrar qilsamla qutulidighanliqim heqqide toxtimay wez éytti. Men "Iqrar qilsang kengchilik" dégen gepke ishenmeyttim, uning üstige xeqning pulini igiliwaldi dégenlik manga ahanet idi. Abdurazaq axiri: - qara, sanga yaxshiliq qilghanni bil, bu dégen junggo, akang teklip qilghan adwokat bir artis, biz dégüzgendin bashqini démeydu. U séni hergiz gunahsiz dep aqliyalmaydu. Sanga peqet bizla yardem qilalaymiz. Biz séni jinayitini tönidi, ipadisi yaxshi dések, sot bizning déginimiz boyiche yéniklitip höküm chiqiridu. Eger sen jahilliq qilsang, döletning qosh til siyasitige qarshi chiqqan siyasiy jinayetchi qilip qaytidin délo turghuzimiz, u chaghda türmide sésip kétisen! akangmu séni dep nechche ay boldi derwazimizdin kételmigili!

Akamning ismini anglap tuyuqsiz boghuzumgha bir nerse kepleshti. "Belkim akam shundaq qilishimni éytqandu, belkim iqrar qilmisam bolmaydighan bir yéri bardur" dep oylap, "Jinayitim" ge iqrar bolup qol qoyup berdim. Qarisam memetsidiq bilen dilyarmu "Iqrarname" ge qol qoyuptu. Buni körüp sel könglüm aramigha chüshti. Chünki iqrargha qol qoyushtin burun bu ikkeylen'ge yüz kélelmigendek tuyghularda bolghan idim.

2-Perde: saxta sot

Sot échilidighanliq xewirini anglap xosh boldum. Teptishlerning wedisi boyiche bolsa yatqan waqtimgha toghrilap késim élan qilinip bir qanche kün ichide qutulattim. Sot zaligha shillimizdin qorup tutup éngishtürüp élip kirgende qarisam sotxana qupquruq, peqet üch adwokat, üch eyibligüchi, bir katip we saqchilar turatti.

Hemmeylen bille bir qétim, ayrim-ayrim bolup yene bir qétim sotqa élip chiqilduq. Üchinchi qétim ücheylen sotchining aldigha tizilduq. Adwokatlar peqet bizning jinayitimizni tonush pozitsiyemizni maxtap "Aqlighan" boldi. Dilyarning adwokati "Milletler ittipaqliqi" nuqtisidin chiqip bir geplerni qiliwédi, chiraydin yawash, aq köngüllüki chiqip turidighan, közliri yashangghirap qalghan u ademge ichim aghridi.

Biz üch mehbus teptishler oqughan, toghrisi ular toqup chiqqan "Jinayi qilimish" largha "Berheq" dep iqrar qilduq. Biz sotta déyish telep qilin'ghan hemme geplerni dep, umu az kelgendek sottiki "Iqrar" largha imza qoyush telep qilin'ghanda sorisaq, bu sot emes ispat anglash yighini iken.

Saxta sotta biz heqqide qaldurulghan "Ispat" largha bir birlep qol qoyup zérikip qolumning uchida héli chember, élipislarni sizishqa bashlidim. Qanun saqchisi yénimizgha kélip "Qandaq imza bu" dep soriwédi, délyar: - meshhularning imzasi bolmamdu! - dep chaqchaq qildi. Bu chaqchaqni üchimizdin bashqa héch kim chüshenmidi. Bir yildin béri dostlirimning awazini séghinip qalghan ikenmen, tunji qétim üch mehbus burader bir birimizge qarap qahqahlap külüshtuq.

3-Perde: "Kim jinayetchi!"

Aldinqi qétim sotqa élip chiqqanda akamni körüshtin bashqa héch bir arzuyum yoq idi. Chünki sotqa akamdin bashqa héch kishining kelmeydighanliqi uqturulghan idi. Kéyinki nöwet sot heqqide qayta uqturush kelgende bu oyunning burunraq tügishidin bashqa arzuda bolmidim. Akamni körüshnimu xalimidim, méni put-qollirim baghlan'ghan, chach-saqallirim changgidek ösük halda körüp yüriki ézilmisun deyttim. Manga a'ilem we qérindashlirimdin xewer bérishtin bashqa ishqa roli bolmighan adwokatim bu qétim anamningmu kélidighanliqini uqturdi.

Karidorda akamni körüp özümni ching tütiwaldim we ishkellen'gen qollurimni yürikimge qoyup salam qildim. Akam men amraq ikki rengde - aq ishtan, kök könglek kiyip sotqa keptu. Ayrim ayrim sotxanilarning aldidin ötkinimizde ap'aq saqalliq bowaylar, yaghliqliq momaylar, solashqan güldek solghun chokanlarning quchaqliridiki balilargha qarap közlirimdin taramlap yash quyuldi. Ular dadam, anam, ayalim we qizlirimdekla körünüp ketti.

Toluq bet