Lịch sử buổi lễ nhậm chức của các vị Tổng Thống Hoa Kỳ

“Tôi long trọng thề rằng tôi sẽ nghiêm chỉnh thi hành nhiệm vụ của Tổng Thống Hoa Kỳ, và sẽ hết sức giữ gìn, bảo vệ và bênh vực Hiến Pháp Hoa Kỳ. Xin Thượng Đế phù hộ tôi.”.

0:00 / 0:00

Đó là 39 chữ mà theo truyền thống lâu đời của nước Mỹ, bất cứ một Tổng Thống đắc cử Hoa Kỳ nào cũng phải đọc nguyên văn như thế trong buổi lễ tuyên thệ trước khi chính thức được trở thành Tổng Thống. Nhân dịp lễ nhậm chức của ông Barrack Obama, vị Tổng Thống thứ 44, cũng là vị Tổng Thống da màu đầu tiên của Hoa Kỳ.

"Tôi long trọng thề rằng tôi sẽ nghiêm chỉnh thi hành nhiệm vụ của Tổng Thống Hoa Kỳ, và sẽ hết sức giữ gìn, bảo vệ và bênh vực Hiến Pháp Hoa Kỳ. Xin Thượng Đế phù hộ tôi.".<br/>

Buổi lễ tuyên thệ tại Nữu Ước

Thành phố Nữu Ước, thủ đô đầu tiên của nước Mỹ là nơi mà Tướng George Washington đã tuyên thệ để trở thành Tổng Thống đầu tiên của Hoa Kỳ.

Trước đó, Quốc Hội Mỹ đã dự định cho chính phủ mới bắt đầu nhiệm kỳ của họ vào ngày 4 tháng 3, năm 1789, nhưng mùa đông khắc nghiệt năm ấy đã khiến việc di chuyển vô cùng khó khăn, nên mãi đến ngày 6 tháng 4, các nghị sĩ mới có mặt đầy đủ ở Nữu Ước để đếm phiếu đại biểu, và chính thức tuyên bố rằng George Washington đã được bầu làm Tổng Thống Hoa Kỳ.

Phải mất mấy ngày hôm sau, tin này mới đến được tư gia của Tướng George Washington tại Mount Vernon, tiểu bang Virgina. Được tin, Tướng George Washington gấp rút lên đường đến thủ đô, để lại vợ là bà Martha Washington ở nhà thu xếp đi sau.
Trong cuộc hành trình gian nan đến Nữu Ước, Tướng George Washington đã phải dùng xe ngựa bốn bánh và có lúc phải cưỡi ngựa để đi qua ba tiểu bang Baltimore, Wilmington và Philadelphia. Nhưng rồi ông cũng đến được thành phố Nữu Ước trên một xà lan được chèo từ New Jersey đến vịnh Newark.
Lễ nhậm chức của Tổng Thống George Washington được tổ chức vào ngày 30/4/1789, đã khởi đầu với âm thanh vang dội của tiếng súng đại bác nghi lễ và những tiếng chuông nhà thờ rộn rã khắp thành phố Nữu Ước.

Đúng 12 giờ trưa, Tướng Washington rẽ đám đông để bước đến đại sảnh liên bang, nơi lưỡng viện Quốc Hội đã tụ tập đông đủ để chứng kiến nghi thức tuyên thệ. Thị trưởng Nữu Ước, Robert Livingston đã đọc lời tuyên thệ, và Tổng Thống George Washington, một tay đưa cao, tay kia đặt lên quyển thánh kinh, miệng lặp lại từng chữ của bản văn tuyên thệ Tổng Thống đã được ghi sẵn trong Hiến Pháp Hoa Kỳ.

Lễ nhậm chức của Tổng Thống George Washington được tổ chức vào ngày 30/4/1789, đã khởi đầu với âm thanh vang dội của tiếng súng đại bác nghi lễ và những tiếng chuông nhà thờ rộn rã khắp thành phố Nữu Ước.

Lời tuyên thệ

"Tôi, George Washington, long trọng thề rằng tôi sẽ nghiêm chỉnh thi hành nhiệm vụ của Tổng Thống Hoa Kỳ, và sẽ hết sức giữ gìn, bảo vệ và bênh vực Hiến Pháp Hoa Kỳ. Xin Thượng Đế phù hộ tôi.".

Tổng thống Thomas Jefferson là người đầu tiên làm lễ tuyên thệ tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn. Sau buổi tuyên thệ nhiệm kỳ thứ hai, ông đã cưỡi ngựa từ thủ đô về tư dinh của Tổng Thống, nay được gọi là Tòa Bạch Ốc, cùng lúc ấy một toán kỹ sư cơ khí của một căn cứ Hải Quân gần đó đã tụ họp để có một cuộc diễn hành nhỏ. Cuộc diễn hành đơn giản này về sau đã ngày càng trở thành quy mô, tạo nên truyền thống cho một cuộc rước long trọng trong mỗi ngày nhậm chức tổng thống.

Lễ nhậm chức nhiệm kỳ hai của Tổng Thống Thomas Jefferson đã khởi đầu tục lệ mở cửa Tòa Bạch Ốc để đón chào tất cả những ai muốn đến chúc mừng Tổng Thống sau buổi lễ tuyên thệ. Tục lệ này đã khiến vị tổng thống thứ 7 của Hoa Kỳ, ông Andrew Jackson phải phóng ra cửa số để thoát thân, khi một đám đông quá nôn nóng được gặp ông, đã ùa vào và xô đẩy nhau trong Tòa Bạch Ốc làm ông suýt ngộp thở.
Sử gia Jim Bendat, người đã ghi lại giai thoại của những buổi lễ nhậm chức trong lịch sử Hoa Kỳ trong cuốn sách có tựa đề: "Lễ nhậm chức Tổng Thống, một ngày lớn của thể chế Dân Chủ" kể lại:
"Tổng Thống Andrew Jackson muốn đón chào tất cả mọi người bất kể ai, thế là một đám đông người đã nhào đến, họ mặc quần áo lôi thôi lếch thếch, ủng dính đầy bùn đất, xô đẩy nhau làm hư hại bàn ghế và đổ vỡ nhiều đồ sứ trong Tòa Bạch Ốc. Một người đã nẩy ra sáng kiến hay là mang những chậu Whisky lớn ra ngoài sân cỏ, nhờ thế mới dụ được nhóm người này ra ngoài…"

<i>"Hỡi đồng bào thân yêu: Đừng hỏi tổ quốc đã làm gì cho bạn, mà hãy hỏi bạn đã làm gì được cho tổ quốc. Các bạn đồng minh thân mến, đừng hỏi Hoa Kỳ sẽ làm gì cho bạn, nhưng hãy hỏi chúng ta có thể cùng nhau làm gì để mang đến tự do cho nhân loại."</i>

Những bài diễn văn

Kể từ Tổng Thống George Washington, tất cả mọi tân tổng thống đều đọc bài diễn văn trong ngày nhậm chức. Nhưng vị Tổng thống thứ 5 của Hoa Kỳ là ông James Monroe là người đầu tiên đã nói chuyện với công chúng qua bài diễn văn của mình. Và kể từ đó, bài diễn văn nhậm chức là thông điệp đầu tiên của một tân tổng thống gửi đến cho toàn dân.
Những lời phát biểu của Tổng Thống tân cử thường phản ánh và đánh dấu một giai đoạn cụ thể trong lịch sử Hoa Kỳ. Thí dụ trong bài diễn văn năm 1865, Tổng Thống Abraham Lincoln kêu gọi toàn dân hãy "Tiếp tục hoàn tất công việc xoa dịu mọi vết thương của đất nước đã do cuộc chiến tranh Nam Bắc gây ra".

Vào năm 1933 sau cơn khủng hoảng kinh tế, Tổng Thống Franklin D. Roosevelt trấn an người dân bằng câu: "Chúng ta không có gì để lo sợ, ngoài chính nỗi sợ hãi."
Nhưng bài diễn văn vào năm 1961 của John F. Kennedy, Tổng Thống thứ 35 của Hoa Kỳ, trong đó câu nói tạo cảm hứng và khơi lên lòng nhiệt thành phục sự đất nước của nhiều thế hệ trẻ, cho đến bây giờ vẫn còn được người đời nhắc nhớ, khi ông nói:

“Hỡi đồng bào thân yêu: Đừng hỏi tổ quốc đã làm gì cho bạn, mà hãy hỏi bạn đã làm gì được cho tổ quốc. Các bạn đồng minh thân mến, đừng hỏi Hoa Kỳ sẽ làm gì cho bạn, nhưng hãy hỏi chúng ta có thể cùng nhau làm gì để mang đến tự do cho nhân loại.”

Còn Barrak Obama thì sao? Liệu ông sẽ có câu nói nào được đi vào lịch sử? Nhiều bình luận gia tầm cỡ cho rằng bài diễn văn nhậm chức của Obama sẽ có giọng văn trẻ trung thuyết phục của John F. Kennedy, mạnh mẽ và tiềm ẩn của Abraham Lincoln và lôi cuốn, sâu sắc của Franklin D. Roosevelt. Cả thế giới đang chuẩn bị lắng nghe tâm tư và tài hùng biện của ông trong một vài giờ tới…