Tự ứng cử: khát vọng dân chủ hay phép thử cải cách

Nam Nguyên, phóng viên RFA
2016-02-28
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Jim Yong Kim (bên phải) họp với Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam - Vũ Đức Đam trước khi tham dự một buổi lễ chính thức công bố báo cáo Việt Nam 2035 tại Hà Nội vào ngày 23 tháng hai năm 2016.
Chủ tịch Ngân hàng Thế giới Jim Yong Kim (bên phải) họp với Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam - Vũ Đức Đam trước khi tham dự một buổi lễ chính thức công bố báo cáo Việt Nam 2035 tại Hà Nội vào ngày 23 tháng hai năm 2016.
AFP PHOTO

Một trong các khuyến nghị quan trọng của Báo cáo Việt Nam 2035 do Ngân hàng Thế giới và Chính phủ Việt Nam hợp tác soạn thảo  công bố hôm 23/2/2016 là: “nâng cao hơn nữa trách nhiệm giải trình thông qua việc xây dựng một cơ chế hữu hiệu về kiểm soát và cân bằng giữa ba nhánh quyền lực, tạo dựng khung khổ pháp lý thúc đẩy quyền công dân…”

Ba nhánh quyền lực được hiểu là Hành pháp, Lập pháp và Tư pháp nhưng ở Việt Nam là cơ chế độc đảng do vậy việc giám sát độc lập lẫn nhau là không hiện thực. Tuy vậy theo các chuyên gia, nếu thể chế chính trị của Việt Nam cởi mở hơn, nâng cao vai trò của Quốc hội nhiều hơn thì cũng mang ý nghĩa quan trọng.

Tôi nghĩ đó là một thử nghiệm, một phép thử rất hay rằng sắp tới đây việc các ứng cử viên độc lập đó sẽ được đối xử như thế nào và sự tham gia một cách bình đẳng đó sẽ được thực hiện ra sao.
- Tiến sĩ Lê Đăng Doanh

Trong bối cảnh đó sự cân bằng từ nhánh lập pháp có thêm hiệu quả nếu thành phần Đại biểu Quốc hội có thêm những tiếng nói độc lập, những người không phải đảng viên Cộng sản và những người tự ứng cử không do Đảng và Nhà nước cơ cấu.

Ngay sau khi Báo cáo Việt Nam 2035 được công bố, đáp câu hỏi của chúng tôi là Nhà nước có thể có cơ hội để thể hiện ý muốn cải cách qua vấn đề công dân tự ra ứng cử, Tiến sĩ Lê Đăng Doanh thành viên Ủy ban Chính sách Phát triển của Liên Hiệp Quốc nhận định:

“Tôi nghĩ đó là một thử nghiệm, một phép thử  rất hay rằng sắp tới đây việc các ứng cử viên độc lập đó sẽ được đối xử như thế nào và sự tham gia một cách bình đẳng đó sẽ được thực hiện ra sao. Tôi suy nghĩ đấy là một trong những phép thử mà sắp tới đây chúng ta sẽ chứng kiến, để xem những quyền trong Hiến pháp được thực hiện như thế nào và sẽ có những thay đổi thực tế ra sao.”

Trong các cuộc bầu cử Quốc hội đã qua, số ứng cử viên không phải đảng viên Đảng Cộng sản và số người tự ứng cử trúng cử vào Quốc hội là rất hiếm. Thí dụ cuộc bầu cử Quốc hội khóa 13 nhiệm kỳ 2011-2016, số người tự ứng cử là 83 người nhưng qua các vòng hiệp thương sàng lọc chỉ còn 15 người được đưa vào danh sách ứng cử viên chính thức. Sau đó chỉ có 4 người trúng cử, như vậy trong số 500 Đại biểu Quốc hội khóa 13 tỷ lệ đại biểu tự ứng cử rất nhỏ 0,8%. Số đại biểu ngoài Đảng cộng chung là 42 người, nếu trừ vài người tự ứng cử thì toàn bộ là Đảng cơ cấu với thành phần định sẵn.

TS Nguyễn Quang A, một nhà hoạt động xã hội dân sự nổi tiếng về những phản biện độc lập và cổ vũ dân quyền đã trở thành người đầu tiên công bố ý định tự ứng cử Quốc hội Khóa 14. Xuất hiện trong chương trình video ‘Câu chuyện Trong tuần’ của Đài Á Châu Tự Do, TS Nguyễn Quang A phát biểu:

“Đó là việc để thể hiện việc thực thi quyền của công dân, bởi vì luật của Việt Nam qui định công dân có rất nhiều quyền, Hiến pháp Việt Nam qui định là người dân có quyền tham gia quản lý đất nước. Luật bầu cử của Quốc hội Việt Nam qui định công dân đủ 21 tuổi trở lên có thể ra ứng cử Đại biểu Quốc hội và tôi muốn thúc đẩy một phong trào học tập của người dân nhất là giới trẻ để họ hiểu rằng quyền của họ là thế nào…”

Tiến sĩ Nguyễn Quang A thêm rằng, không phải ông không biết về những ứng cử viên độc lập bị trù dập loại bỏ không cho ứng cử trong các kỳ bầu cử trước. Nhưng ông tin rằng thời thế đã đổi khác, nhận thức của người dân và đặc biệt giới trẻ đã được nâng cao.

Cập nhật thông tin trên mạng xã hội đã có hơn 20 người công bố ý định tự ra ứng cử, con số này có thể tăng lên đáng kể vì phải đến 17 giờ ngày 13/3/2016 mới hết hạn nạp đơn ứng cử.

TS Nguyễn Quang A, một nhà hoạt động xã hội dân sự nổi tiếng về những phản biện độc lập và cổ vũ dân quyền đã trở thành người đầu tiên công bố ý định tự ứng cử Quốc hội Khóa 14.
nqa.jpg RFA PHOTO

Được biết Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã có Nghị quyết dự kiến số đại biểu Quốc hội thuộc cơ cấu trung ương là 198, số đại biểu thuộc cơ cấu địa phương là 302, tổng số đại biểu Quốc hội là 500 người. Thành phần ngoài Đảng của Quốc hội khóa 14 theo dự kiến là 35 người.

Theo Tuổi Trẻ Online, tại Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất bầu cử Quốc hội Khóa 14 của Ủy ban mặt trận Tổ Quốc Trung ương tổ chức tại Hà Nội ngày 16/2/2016, ông Lù Văn Que cho rằng dự kiến đại biểu Quốc hội khóa tới chỉ có 35 người ngoài Đảng là quá ít. Theo lời ông, Quốc hội đâu phải hội nghị đảng viên mở rộng, trong khi có nhiều người ưu tú không phải đảng viên. Ông Lù Văn Que đề nghị tăng lên 100 người và hoàn toàn có thể chọn người đủ tiêu chuẩn. Cơ cấu trong đảng-ngoài đảng phải hợp lý vì Đảng chỉ có 4,5 triệu đảng viên thôi.

Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội không đề cập gì tới vấn đề tự ứng cử. Tại Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất về bầu cử Quốc hội khóa 14, ông Trần Hoàng Thám nêu ý kiến nên khuyến khích những người tự ứng cử, và điều này phải được thể hiện trong cơ cấu theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, chưa thấy cơ cấu cho người tự ứng cử. Ông Thám nhấn mạnh, nếu định ra cơ cấu người tự ứng cử thì sẽ tạo không khí dân chủ, phấn khởi trong nhân dân.

Về nguyên tắc các kiến nghị từ Hội nghị Hiệp thương lần thứ nhất sẽ được Ủy ban Mặt trận Tổ Quốc báo cáo lên Bộ Chính trị, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Bầu cử Quốc gia xem xét điều chỉnh. Theo Tuổi Trẻ Online, dựa vào cơ cấu điều chỉnh lần cuối, Hội nghị Hiệp thương lần thứ hai sẽ quyết định nhân sự cụ thể.

Những ý kiến từ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Trung ương được xem là khá mới mẻ liên quan tới vấn đề cơ cấu thành phần ứng cử viên tự do và người ngoài đảng, đặc biệt với nhận thức công khai Quốc hội đâu phải Hội nghị Đảng viên mở rộng.

Tiến trình tổ chức bầu cử Quốc hội từ nay tới ngày 22/5/2016 không xa, thời gian sắp tới sẽ có lời giải đáp cho điều mà TS Lê Đăng Doanh gọi là phép thử để biết là những quyền trong Hiến pháp được thực hiện như thế nào và có thay đổi gì.

Ý kiến (4)
Share

Người Quan Sát

nơi gửi Quả đất

Bài viết là cả một ưu tư day dứt cho mọi người Việt Nam , mong tìm ra giải pháp hữu hiệu loại trừ loài quỉ dữ đội lốp người. Chín mươi triệu người ,chẳng lẽ tìm không ra,chẳng lẽ thua 16 tên vô loài !? Bây giờ thời đại vi tính,ta không cần phải lên bục thuyết giảng,không cần phải tụ tập,họp hành ... khốn thay vi tính ở VN chỉ dùng chơi game ,coi phim truyện khiêu dâm ... chít chát vớ vẩn ... cốt lõi của vấn đề là sự SỢ HÃI và ĐỚN HÈN làm người ta yên phận,chấp nhận để được sống yên . Vậy thì phải dựng lại,phục hồi DÂN TRÍ,DÂN KHÍ . Làm thế nào mà phục hồi ,khi bọn cầm quyền nắm chặt truyền thông ,giáo dục ... chúng kiểm soát tất cả ; ngoài ra chúng còn tạo dựng các đam mê sa đọa cho tuổi trẻ lao đầu vào như con thiêu thân : Game , Rượu chè , Sex, để băng hoại hàng bao nhiêu thế hệ ! băng hoại đời đời dân Việt ! Mục đích cho tuổi trẻ quên đi chính trị chỉ vì sợ mất cái đảng thổ tả của chúng . Chúng sợ là sợ tuổi trẻ nổi giận,chứ không sợ tầng lớp già trong xã hội ,vì hiện giờ chúng đã tạo được một bọn :Lưu manh giả danh trí thức _ Ăn hại,đái khai,học lớp hai ,khai tiến sĩ ! mỗi người hãy hy sinh và can đảm , có gì cầm nấy , xử dụng phương cách của mình và hy sinh thì giờ, công sức, an lành bản thân để thực hiện , thuyết phục nhiều người đồng hành. Phương thức dễ thực hiện nhất là phương thức tự mình cặm cụi làm. Phương thức khó khăn nhất là phương thức thuyết phục người khác cùng làm . Còn những chuyện như dâng thỉnh nguyện thư ,chỉ là tiêu cực,khuôn phép,dạy tuổi trẻ cam chịu ,yên phận mà thôi .Vì sao không làm như ĐOÀN VĂN VƯƠN ? Xin thưa chỉ vì SỢ HÃI,chỉ vì ĐỚN HÈN >Vài ý thô thiển,xin được các vị cao minh chỉ giáo . Cám ơn .

29/02/2016 10:28

Trần văn Hiếu.

nơi gửi Việt Nam

Tự ứng cử vào guồng máy chánh trị CHXHCN Việt Nam ư ?. Quả là quá khôi hài !. Khi điều 4 Hiến Pháp vẫn còn đó,trò hề vẫn còn tiếp tục trình diển. Bầu cử chưa bắt đầu,nhưng số ghế đã được quyết định !. Chính trong nội bộ đảng viên CS,đã cùng nhau diễn trò ngáo ộp,thì làm sao những người ngoài đảng,những dân thường có được tiếng nói.
Muốn có tự do bầu cử,điều tiên quyết đảng CS phải ra khỏi cơ chế quyền lực. Sau đó,cuộc bầu cử được giám sát chặc chẻ bởi liên hiệp quốc,chánh phủ sau đó mới may ra là chánh phủ do dân,vì dân.

29/02/2016 06:39

Phạm Văn Đắc

nơi gửi Nghệ An

Tôi ủng hộ tiến sỹ Nguyễn Quang A làm người đại biểu nhân dân.Để ông có điều kiện tốt hơn cống hiến tài năng cho dân tộc.

28/02/2016 22:35

Ba Bua

nơi gửi Viet Nam

Dung hy vong gi Cong San VN chap nhan cho viec tu ung cu.Cai goi la Mat tran to quoc la canh tay noi dai cua dang CSVN,chung se tim moi cach loai bo nhung nguoi khong do chung de cu.Hien phap hay la van ban qui dinh gi do,chang qua la su lua bip,la cai hinh thuc cua dan chu ma thoi.Moi nguoi ai cung biet dieu do.Con cong san thi phai chiu su do ho tan ac cua chung ma thoi.Muon co tu do dan chu,chi co 1 dieu duy nhat la triet ha cai dang cuop cua giet nguoi nay di,tay chay cac cuoc bau cu bip bom cua chung,keu goi toan dan doan ket,mot long dung len doi hoi quyen con nguoi,doi hoi cong bang bac ai,tieu diet bon quan tham dang de dau coi co dan lanh,dang song giau sang sung suong tren xuong mau cua nhan dan,dang lam cho dat nuoc ngheo doi,bi le thuoc vao bon banh truong Bac kinh,cho ngay mat nuoc.

28/02/2016 19:44

Xem toàn trang