Cách dùng thuốc cho trẻ em

Các bác sĩ và dược sĩ khuyến cáo về việc mua, dùng thuốc cho trẻ em bừa bãi, không theo toa.
Phương Anh, phóng viên đài RFA
2008-06-17
Share

Khi con cái đau yếu, các bà mẹ ở Việt Nam thường đem con đến bệnh viện, hoặc đưa bé đến các phòng khám tư. Nhưng nhập viện thì không dễ, và đi bác sĩ tư thì tốn tiền. Nhằm tiết kiệm tiền vào thời buổi kinh tế khó khăn, khá nhiều bà mẹ đã đến các nhà thuốc tây khai bệnh cho con, mua thuốc đem về cho con uống mà không lường đến hậu quả, nhất là có khi nhà thuốc tây không có dược sĩ thường trực.

tiemThuoc_vtc.vn_250
Người mua thuốc không nhất thiết được dược sĩ hay dược tá giúp chọn thuốc hoặc theo toa bác sĩ.
Hình từ vtc.vn
Hậu quả là các cháu có khi bịnh thêm, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng, đến khi đưa đi cấp cứu thì đã muộn.  Kỳ này, trong chuyên mục Trang Phụ Nữ,  Phương Anh đề cập đến việc dùng thuốc cho trẻ em cho đúng cách và tác hại của một số thuốc. 

Trước hết để hiểu thêm về tâm lý các bà mẹ khi đưa con đi bác sĩ hay dùng thuốc cho con, Phương Anh ghi nhận từ chị Trâm ở Tân Bình, TPHCM:  

Lạm dụng thuốc trụ sinh

“Em thấy nhiều người cho uống hai ngày là đứa bé đã khỏi, mà sao con em thì bà ấy (bác sĩ) cho uống khoảng 6 ngày, cứ hai ngày rồi ngưng thuốc và đi tái khá. Nếu giảm, bà ấy (bác sĩ) vẫn cho thuốc đó, và sau 3 ngày thì ngưng. Còn nếu không giảm thì phải ngưng, cho thuốc khác.

Tâm lý các bà mẹ muốn chữa cho nhanh, cho mau hết, cứ tới bác sĩ là ngày một, ngày hai là hết. Điều đó là không đúng, họ muốn như vậy, và đòi hỏi bác sĩ như vậy, nên bác sĩ phải cho liều cao hơn.
        Bác sĩ Phạm Thị Minh Tâm

Em thấy, cách chữa bệnh, và trị bệnh thì hợp lý. Vì nhiều bác sĩ cho thuốc của người lớn, xong rồi bẻ ra, chứ không phải thuốc của trẻ con. Thí dụ, người lớn uống một viên, thì con nít uống 1/3 viên.”

Chị cũng cho biết rằng, thỉnh thoảng, bác sĩ cũng cho thuốc trụ sinh:

“Em có hỏi bác sĩ thì họ bảo là bắt buộc phải uống, nhưng chỉ giới hạn thôi. Nhiều người tự đi ra tiệm thuốc tây, khai bệnh với người bán thuốc,mua rồi cho con uống.”

Bác sĩ Phạm Thị Minh Tâm, hành nghề 22 năm qua, hiện đang làm việc tại bệnh viện Nhi Đồng 2, từng đi tu nghiệp ở châu Âu và Hoa Kỳ cho hay rằng: 

“Tâm lý các bà mẹ muốn chữa cho nhanh, cho mau hết, cứ tới bác sĩ là ngày một, ngày hai là hết. Điều đó là không đúng, họ muốn như vậy, và đòi hỏi bác sĩ như vậy, nên bác sĩ phải cho liều cao hơn.

Thứ hai nữa, là bác sĩ không có thời gian, bệnh nhân đông quá, bác sĩ không có thời gian giúp cho bệnh nhân. Ở bên Pháp, bên Mỹ hay là ở các nước châu Âu, khi đi khám bác sĩ, thì người ta giải thích cho bà mẹ hay thân nhân rất nhiều để góp phần điều trị, Ở Việt Nam, tình hình bệnh nhi đông, nên số thời lượng khám cho bệnh nhân không được nhiều, cho nên, mẹ hay cha không được giải thích kỹ, rồi họ cứ muốn được như vậy.

Nó có hai mặt, một mặt về phiá bác sĩ, một mặt về phiá thân nhân. Một số bệnh nhân còn xài thuốc không bài bản, đại khái như cho bé ăn được khá lên, mạnh lên, thì có một số bác sĩ cũng không tốt.”

Được hỏi rằng, vì sao đa số các bác sĩ lại cho thuốc kháng sinh, dẫu cho cháu bé chỉ cảm sốt hay viêm họng, bác sĩ Tâm trình bày quan điểm của mình:
     
“Việt Nam là một trong những nước có tiếng trên thế giới về ô nhiễm môi trường. Vấn đề ô nhiễm như vậy liên quan đến sức khoẻ không tốt rồi. Em bé dễ bị nhiễm trùng hơn vì cơ thể có sức đề kháng kém, nên bắt buộc phải dùng kháng sinh thôi.

Ở bên Mỹ, Pháp, bị cảm, bị high fever, thì không xài. Nhưng ở Việt Nam thì sẽ kèm theo bị nhiễm trùng vì cơ thể sức đề kháng kém nên phải dùng kháng sinh. Một số thuốc kháng cáo là có những tác dụng phụ, thì người bác sĩ phải cân nhắc là có nên cho em bé uống hay không.” 

Tiệm thuốc vắng mặt dược sĩ

Cũng có một số nhà thuốc có người không có bằng gì hết, chỉ lâu năm, họ phụ ở đó, rồi bán luôn. Ở Việt Nam, vấn đề bán thuốc rất bất cập. Mình dùng kháng sinh quá bừa bãi. Thuốc kháng sinh cũng cho trẻ em nên vấn đề điều trị bây giờ rất nguy hiểm.
    dược sĩ Kha, TPHCM


Ngoài ra, bác sĩ Tâm cũng đề cập đến chuyện một số bà mẹ, vì muốn tiết kiệm tiền, nên đã tự mình chữa cho con, có khi gây ra hậu quả nghiêm trọng và nguy hiểm đến tính mạng. Bác sĩ Tâm cho biết đa số các bà mẹ thiếu ý thức khi xử dụng thuốc cho con:

“Em bé bệnh là các bà mẹ vì sợ tốn tiền, cứ ra pharmacy khai bệnh. Nhiều khi người đứng ở pharmacy không phải là dược sĩ, tình trạng Việt Nam là như thế, vì dược sĩ hay dược tá có thể cho thuê bằng. Thí dụ, bà mẹ ra khai con tôi sổ mũi, ho là người bán thuốc cho thuốc, thông thường là cho thêm hai ba liều kháng sinh. Thành ra người ta thích như vậy, đỡ tốn tiền, đỡ mất thời gian! “

Về chuyện các nhà thuốc tây không hề có dược sĩ hay dược tá, dược sĩ Kha, hiện đang làm ở một bệnh viện ở quận 5, cho biết:

“Cũng có một số nhà thuốc có người không có bằng gì hết, chỉ lâu năm, họ phụ ở đó, rồi bán luôn. Ở Việt Nam, vấn đề bán thuốc rất bất cập. Mình dùng kháng sinh quá bừa bãi. Thuốc kháng sinh cũng cho trẻ em nên vấn đề điều trị bây giờ rất nguy hiểm. Cũng có một số loại thuốc luôn phải cân nhắc khi dùng cho trẻ em. Có nhiều lúc họ tính hiệu qủa thêm hơn nên dùng sai.”

nhi Dong_thuoc_BenhVienNhiDong_200.jpg
Phu huynh nên để thuốc ở xa tầm tay trẻ em, hay để trong tủ có khoá, và thuốc uống phải để trong lọ có nắp đậy an toàn. Hình từ Bệnh viện Nhi đồng
courtesy VietnamNet
Theo dược sĩ Trần Thu Hằng, chủ nhà thuốc tây Trần ở quận Cam, nếu một số thuốc bị xử dụng bừa bãi, mà người dùng cũng như các bà mẹ không hề có sự hiểu biết thì tác hại của nó vô cùng nghiêm trọng, chẳng hạn như thuốc aspirin, thuốc chống ói:   

“Không nên dùng thuốc chống ói cho trẻ, vì có thể sẽ bị hội chứng Reye, hoặc các bệnh liên quan đến gan. Đối với trẻ bị mất nước do bị chứng bệnh cấp tính nào đó, thì có nguy cơ bị co rút bắp có thể tăng hơn nếu xử dụng thuốc chống ói như phenergan.

Thiếu ý thức về liều lượng cho con trẻ

Liều thuốc dùng cho trẻ em căn cứ trên sức nặng nên chỉ cho trẻ uống thuốc đúng theo liều lượng theo toa bác sĩ cho, không bao giờ cho trẻ uống thuốc của trẻ em khác, và nhất là không bao giờ cho trẻ uống thuốc của người lớn được chia nhỏ ra. Thí dụ, dùng viên  ampiciline, amoxiline, chia nhỏ ra, rồi hoà với nước cho trẻ uống.  Đó là một điều sai và không nên làm!”

Thưa quí vị và các bạn, trở lại với bác sĩ Minh Tâm, người có kinh nghiệm lâu năm về bệnh trẻ em thì:

“ Nếu có điều kiện thì phải đi bác sĩ rồi mới cho con uống thuốc. Ở Việt Nam, có những bệnh goị là dịch tễ, thí dụ như sốt xuất huyết, bệnh chân tay miệng, cái thể hiện bên ngoài cũng tựa như nhau thì  làm sao người ở pharmacy có thể biết được. Ngay cả bác sĩ không chuyên khoa cũng lầm.”

Dược sĩ Kha cũng đồng tình: 

“Em là một dược sĩ nên chỉ có một lời khuyên cho các bà mẹ là chỉ nên dùng thuốc khi nào cần thiết thôi. Và nên đi bác sĩ là hay nhất.”

Nên để thuốc ở xa tầm tay trẻ em, hay để trong tủ có khoá, và thuốc uống phải để trong lọ có nắp đậy an toàn để trẻ không thể tự mở nắp hộp được. Không nên tự dùng các thuốc đã dùng trước đây cho trẻ cho dù nghĩ rằng trẻ có thể bị bệnh giống như lần trước.
  dược sĩ Trần Thu Hằng

Với dược sĩ Trần Thu Hằng thì ngoài việc không nên tự ý cho trẻ uống thuốc thì các bà mẹ còn cần phải lưu ý về các loại thuốc, ngay cả vitamin:   

“Nên nhớ rằng các thuốc bán tự do không cần toa bác sĩ hay thuốc bổ cũng có thể gây nguy hiểm, có thể làm chết người, nếu cho  uống quá liều. Do đó, khi cho trẻ uống phải hạn chế.  Phải hỏi bác sĩ trước khi cho trẻ uống thuốc, phải hiểu rõ tác dụng của thuốc, nếu không hiểu phải hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi cho trẻ dùng thuốc.

Không nên dùng thuốc đã hết hạn, vì có thể gây nguy hiểm cho cơ thể, không nên dùng thuốc có tác haị cho bao tử khi trẻ đang bị ói. Cũng nên nói cho bác sĩ biết nếu trẻ không biết nuốt thuốc viên vì có thể gây nguy hiểm nếu thuốc lọt vào đường thở, có thể gây tử vong.

Đa số thuốc có làm cho trẻ đều bằng dạng nước hay nhét vào hậu môn. Nên để thuốc ở xa tầm tay trẻ em, hay để trong tủ có khoá, và thuốc uống phải để trong lọ có nắp đậy an toàn để trẻ không thể tự mở nắp hộp được. Không nên tự dùng các thuốc đã dùng trước đây cho trẻ cho dù nghĩ rằng trẻ có thể bị bệnh giống như lần trước.

 Nói chung, chúng ta nên đặc biệt chú ý đến khả năng nguy hiểm liên hệ với cách dùng thuốc để có thể giúp cho trẻ dùng thuốc được an toàn, và cố gắng hạn chế tự ý cho trẻ uống thuốc.”

                     


Anonymous says:
23/11/2009 11:28

con toi den mua lanh la ho va chay nuoc mui thi toi nen dunh thuoc nao va phong benh nhu the nao

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang