Bí quyết giữ hạnh phúc gia đình: nói “Cám ơn!”

“Lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” là câu châm ngôn quý báu mọi người Việt đều có thể cảm nhận, nhưng cất lên được hai tiếng “cám ơn” với người phối ngẫu trong tương quan và tình cảm chân thật là bài học trân trọng cho vợ chồng thời đại mới.
Phương Anh, phóng viên đài RFA
2008.05.06
080504-couple_tuoitrecuoi.jpg Nói lời “ Cám Ơn” với người phối ngẫu vẫn thường không phải là thói quen của người chồng Việt.
Hình minh họa từ tuoitrecuoi.com

Theo báo cáo trong năm 2007 của trung tâm nghiên cứu độc lập PEW về xã hội, trụ sở ở Washington D.C, ngày nay trong số những yếu tố quan trọng làm cho hôn nhân được bền vững và gia đình được hạnh phúc là vợ chồng phải biết chia xẻ và gánh vác việc nhà. Ngoài ra, vợ chồng còn phải biết bày tỏ sự biết ơn đối với nhau, nhất là biết nói hai tiếng “cám ơn”.

Nói "cám ơn" cũng có thể là cách mà vợ chồng cảm thông với nhau. Nhưng tôi nghĩ chỉ cần có cử chỉ thôi, còn lời nói thì không cần thiết lắm, không khéo lại trở thành khách sáo, vớ vẩn.
        ông Hoàng ở Đồng Nai


Đối với người Việt chúng ta, hình như chuyện này hầu như chẳng ai để ý đến, cho dù mấy măm trở lại đây, các báo trên mạng internet, cũng như các báo Phụ Nữ, Hạnh Phúc Gia Đình ở trong nước, đều đăng tải ý kiến và lời khuyên của những nhà tâm lý học về cách ứng xử giữa đôi vợ chồng, nhắc đến chuyện phải biết nói lời “cảm ơn” hầu giúp cho cuộc sống gia đình thêm hạnh phúc, nhất là trong thời buổi công nghiệp hoá.  Vậy việc nói lời “cám ơn” liệu có cần thiết hay không?

Những lúc ổng làm cho mình nhiều việc hàng ngày thì không lẽ lúc nào cũng cám ơn. Trong gia đình, tự nhiên mình cảm thấy hành động đó dễ thương thì mình sẽ cám ơn, nhưng phải là thực sự chứ không phải là khách sáo.
        chị Thanh Vân ở TPHCM

Trong chuyên mục Trang Phụ Nữ kỳ này,  Phương Anh xin đề cập đến ý kiến của một số qúy thính giả cũng như của một chuyên gia tâm lý về hôn nhân gia đình.  Ngoài ra, cũng mong được lắng nghe thêm ý kiến của qúi vị. 

Chị Thanh Vân, ở quận 5, thành phố Hồ Chí Minh, là bác sĩ tại một bệnh viện nhà nước, lập gia đình được 15 năm qua, khi được hỏi rằng có bao giờ chị nói lời cám ơn với chồng hay không, chị cho hay:

“Trong những ngày cảm động nhất thì mình sẽ nói cám ơn, nhưng những lúc ổng làm cho mình nhiều việc hàng ngày thì không lẽ lúc nào cũng cám ơn. Trong gia đình, tự nhiên mình cảm thấy hành động đó dễ thương thì mình sẽ cám ơn, nhưng phải là thực sự chứ không phải là khách sáo.  Cái đó là cái cần thiết để tạo hạnh phúc, cần thiết cho cuộc sống vợ chồng. Nhưng nếu mình nói nhiều quá thì sẽ trở thành khách sáo.”

Đàn ông Việt biểu lộ tâm tình qua hành động

Ông Hoàng, một người dân ở Đồng Nai, cho rằng, từ bao đời nay, người Việt mình không có thói quen nói câu “cám ơn” trong gia đình, nhất là trong quan hệ vợ chồng vì chỉ cần biểu lộ qua hành động là đủ rồi:         

“Với người Việt Nam, nhất là đối với tôi thì có vẻ khách sáo quá. Đồng ý đó cũng có thể là cách mà vợ chồng cảm thông với nhau. Nhưng tôi nghĩ chỉ cần có cử chỉ thôi, còn lời nói thì không cần thiết lắm, không khéo lại trở thành khách sáo, vớ vẩn.”

Vợ chồng thời công nghiệp hoá cần có những lời động viên nhau nhưng văn hoá của người Việt thì thay vì câu “cảm ơn” thì nói những từ khác mà hiểu rằng chồng đã biết ơn rồi. Thí dụ như một lời khen, thí dụ uống bia về say, no quá,  cũng cố ngồi ăn cơm với vợ, cố ăn hết một chén đầy cho vợ vui, như thế là đủ rồi!

        anh Hùng, Hà Nội


Anh Hùng, ở Hà Nội, cũng đồng quan điểm, và cho rằng trong cuộc sống vợ chồng, câu “cám ơn” thì thật là “sáo ngữ”.  Điều đó, chỉ phù hợp với những gia đình ở phương Tây mà thôi:

“Chồng nói với vợ câu cảm ơn thì ít khi lắm, nhiều khi chỉ để trong lòng thôi, nói ra thì thấy khách sáo lắm.  Ở Châu Âu thì người ta nói toàn những từ mà Việt Nam gọi là từ có “cánh”, bay bổng, lúc nào nói chuyện người ta cũng sẵn sàng  nói như thế.  Thực sự, mình thấy có vẻ “kịch” quá. Chẳng nhẽ lại bảo “cảm ơn anh hôm nay về sớm quá”.

Báo chí ở trong nước cũng nói nhiều là thời buổi công nghiệp, vợ chồng cũng cần nên nói những lời như thế…Đương nhiên là cũng có lúc cần nói nhưng không phải là thường xuyên, không phải là hàng ngày. Cuộc sống vợ chồng thời công nghiệp hoá cần có những lời động viên nhau nhưng văn hoá của người Việt thì thay vì câu “cảm ơn” thì nói những từ khác mà hiểu rằng chồng đã biết ơn rồi. Thí dụ như một lời khen, thí dụ uống bia về say, no quá,  cũng cố ngồi ăn cơm với vợ, cố ăn hết một chén đầy cho vợ vui, như thế là đủ rồi!”   


Lời nói dịu dàng là viên thuốc bổ

Cuộc sống lứa đôi, nếu không có sự tương kính, và không có tình yêu song phương thì dễ nhàm chán và sứt mẻ.  Lúc đầu thì chỉ có hai vợ chồng, sau đó có con cái, nếu con nghe được câu “cám ơn” thì sẽ bắt chước in  khuôn như vậy.
        bà Lê Toống Mộng Hoa


Với quan niệm như thế,  thật khó mà tập thói quen nói lời cảm ơn trong gia đình.  Thế nhưng, theo lời bà Lê Tống Mộng Hoa, cư ngụ tại Virginia, Hoa Kỳ, năm nay 70 tuổi và đã có kinh nghiệm về hôn nhân gia đình trong 33 năm qua, thì cho rằng:

“Trong đời sống vợ chồng, lời cám ơn, xin lỗi rất cần thiết và quan trọng. Cuộc sống lứa đôi, nếu không có sự tương kính, và không có tình yêu song phương thì dễ nhàm chán và sứt mẻ.  Lúc đầu thì chỉ có hai vợ chồng, sau đó có con cái, nếu con nghe được câu “cám ơn” thì sẽ bắt chước in  khuôn như vậy.  Ca dao Việt Nam có câu: “Lời nói chẳng mất tiền mua, lưạ lời mà nói cho vừa lòng nhau”. Chồng cám ơn vợ, vợ cám ơn chồng, đó không phải là sự khách sáo. Theo thiển ý của tôi, nếu mình thương yêu ai, thì mình nên bộc lộ bằng lời nói chân tình, đừng để đến khi người đó qua đời, hoặc mình đột ngột ra đi, mà mình chưa nói được thì điều đó thật là đáng tiếc. Tôi xin cam đoan là những lời nói dịu dàng, là vốn thuốc bổ hiệu nghiệm nhất cho cuộc sống của vợ chồng, cha mẹ, con cái…thêm đậm đà và vui vẻ.”

Người Việt Nam mình, vợ chồng với nhau, không khách sáo đủ, chứ không phải là quá khách sáo với nhau đâu.  Lời cám ơn ghi nhận điều tốt đẹp của người khác và những điều người khác trao tặng cho mình.
        bác sĩ tâm lý Lê Phương Thuý,         San Jose. US


Với bác sĩ tâm lý Lê Phương Thuý, cư ngụ và làm việc tại San Jose, chuyên gia tâm lý gia đình trong nhiều năm qua, thì việc cám ơn giữa hai vợ chồng rất cần thiết và quan trọng. Bà nhấn mạnh rằng, đối với người Việt, việc nói lời “cám ơn” của hai vợ chồng không phải là sự khách sáo: 

“Tôi cho rằng người Việt Nam mình, vợ chồng với nhau, không khách sáo đủ, chứ không phải là quá khách sáo với nhau đâu.  Lời cám ơn ghi nhận điều tốt đẹp của người khác và những điều người khác trao tặng cho mình. Cho nên, cần ghi nhận điều đó, chẳng hạn “em nấu bữa ăn này ngon quá, em mặc áo này đẹp quá, em làm điều này có ý nghĩa quá”  thì những điều này luôn luôn nên làm.

"Cám ơn" để ghi nhận  thành quả


Tôi nghĩ rằng hãy nên tìm những cái hay để khen, ngược lại với chuyện cứ tìm cái lỗi để mà sửa. Thí dụ, người chồng đi làm về có bữa cơm người vợ nấu cho ăn, thì tôi cho rằng mỗi bữa ăn, lúc nào cũng nên tìm cái cơ hội để mà ghi nhận công trình đó của người vợ, không cần phải công thức như “ Cám ơn em đã nấu cơm cho anh ăn”. Nếu nói mỗi ngày thì quá khách sáo. Mình phải làm sao cho người phục vụ mình hiểu được rằng mình chú ý và quan tâm đến vấn đề đó, mình hiểu được công khó của người đó. Người khác làm điều tốt cho mình, bất cứ là ai, có thể là vợ mình, chồng mình, thì lời cám ơn luôn luôn là điều cần thiết. “

Nói cám ơn và xin lỗi là hai nghệ thuật trong đời sống nếu mình xử dụng đúng lúc, có nghĩa là cám ơn cho đúng, chứ không phải là nịnh bợ. Và xin lỗi cho đúng, đúng cái lỗi của mình.
        bác sĩ Lê Phương Thuý


Nhân đây, bà cũng nhắc đến câu “xin lỗi” trong gia đình. Điều này cũng cần phải để ý đến, cũng quan trọng không kém gì câu “cám ơn”:  

“Và lời “xin lỗi” cũng vậy. Ai cũng có thể có lỗi, nhưng điều quan trọng là nhận ra lỗi của mình và can đảm nói xin lỗi với người mình đã làm tổn thương. Đó là điều chứng minh mình trưởng thành và làm cho uy tín của mình càng cao hơn, chứ không có gì là mất thể diện hay là kém cỏi cả. Cho nên, nói cám ơn và xin lỗi là hai nghệ thuật trong đời sống nếu mình xử dụng đúng lúc, có nghĩa là cám ơn cho đúng, chứ không phải là nịnh bợ. Và xin lỗi cho đúng, đúng cái lỗi của mình. Không phải để cho qua chuyện và không phải để nhằm mục đích làm vừa lòng người khác và lợi dụng về sau.”


Ngoài ra, bác sĩ Lê Phương Thuý cũng cho rằng có lẽ vì ảnh hưởng văn hoá truyền thống Việt Nam, trong gia đình ít khi có thói quen “cám ơn” và “ xin lỗi”, nhất là đàn ông lại thường ít khi bộc lộ cảm xúc của mình, nên với quan niệm người Việt, chuyện cám ơn trở thành khách sáo, bà nói tiếp:
  
Người Việt Nam mình nói chung, từ nhỏ đến lớn, hình như không được hướng dẫn hay giáo dục trong thói quen “cám ơn” hay “xin lỗi”. Mình cũng bắt trẻ con khoanh tay cám ơn, nhưng khi lớn thì thói quen trong vợ chồng, điều đó cho là khách sáo. Có một điều tôi phải công nhận là đàn ông Việt Nam nói chung, ít khi diễn tả bằng lời nói hay cảm xúc của mình.  Ngày nay, quan niệm đó đã thay đổi, ngoài hành động ra, lời nói cũng rất quan trọng, nên liên tục nói lời cám ơn và xin lỗi, nếu mình có lỗi! Và không cần tốn một đồng nào cả thì tại sao mình không làm.”  

Qúy vị và các bạn vừa nghe ý kiến của một số thính giả trong và ngoài nước, cùng của một bác sỉ tâm lý về hôn nhân gia đình về chuyện có nên nói “cám ơn” để giữ hạnh phúc gia đình hay không.  Thế còn ý kiến của qúy vị và các bạn thì sao?

Ước mong quí vị sẽ đóng góp thêm về đề tài cho chuyên mục Trang Phụ Nữ do Phương Anh phụ trách. 
        

 


Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.