អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​វិស័យ​នេសាទ​អះអាង​ថា​ផល​ត្រី​ទឹក​សាប​ថយ​ចុះ

សកម្មជន​ដែល​ធ្វើ​ការ​ខាង​អភិរក្ស​ធនធាន​ជលផល បាន​បង្ហាញ​ថា យុទ្ធសាស្ត្រ​កែ​ទម្រង់​វិស័យ​ជលផល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​តាម​រយៈ​រំសាយ​ឡូត៍​នេសាទ​ពី​ក្រុម​ឈ្មួញ ដាក់​ជា​សម្បត្តិ​រួម​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​នោះ កំពុង​ផ្តល់​នូវ​លទ្ធផល​ខុស​ពី​ការ​រំពឹង​ទុក គឺ​ធនធាន​ផល​ត្រី​ធម្មជាតិ​នៅ​តែ​ថយ​ចុះ។
ដោយ សេក បណ្ឌិត
2013.01.03
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ត្រី​ប្រហុក ០២-មករា-២០១២៖ ត្រី​សម្រាប់​ធ្វើ​ប្រហុក ដែល​អ្នក​នេសាទ​ប្រមូល​បាន និង​ចែកចាយ​នៅ​សង្កាត់​ច្រាំង​ចំរេះ ខណ្ឌ​ឫស្សីកែវ រាជធានី​ភ្នំពេញ។
RFA/Sok Serey

បញ្ហា​នេះ អាច​បណ្ដាល​មក​ពី​បញ្ហា​ជាច្រើន ក្នុង​នោះ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ពង្រឹង​គោល​នយោបាយ​គ្រប់គ្រង​មិន​ទាន់​បាន​ល្អ ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​នៅ​ខ្វះ​ចន្លោះ និង​មិន​បាន​ស្មើ​ភាព​គ្នា។

ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​លើ​វិស័យ​នេសាទ​បាន​វាយ​តម្លៃ​លើ​ផល​ត្រី​ទឹក​សាប​ធម្មជាតិ​នៅ​ដើម​រដូវ​នេសាទ​នៅ​ចន្លោះ​ចុង​ឆ្នាំ​២០១២ និង​ដើម​ឆ្នាំ​២០១៣ នេះ កំពុង​បង្ហាញ​សញ្ញាណ​ថយ​ចុះ​ជាង​ឆ្នាំ​២០១១។

ប្រធាន​សម្ព័ន្ធ​ប្រជា​នេសាទ​កម្ពុជា លោក ឡុង សុចែត មាន​ប្រសាសន៍​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២ មករា ថា តាម​ការ​សង្កេត​ជាក់ស្តែង​របស់​ប្រជា​នេសាទ​នៅ​បឹង​ទន្លេសាប ឃើញ​ថា​ប្រភេទ​ត្រី​តូច ឬ​គេ​ហៅ​ថា​ត្រី​ប្រហុក អាច​ថយ​ចុះ​ប្រមាណ​ជា ៥០% បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​រដូវ​នេសាទ​កាល​ចុង​ឆ្នាំ​២០១១ កន្លង​ទៅ។

លោក ឡុង សុចែត៖ «ពីព្រោះ​កន្លង​មក​ឆ្នាំ​២០១១ ត្រី​នៅ​ក្នុង​ទន្លេ​មាន​ទាំង​ហ្វូងៗ ផុត​ម៉ា​ហ្វូង​ឡើង​ម៉ា​ហ្វូង ហើយ​ឆ្នាំ​២០១១ ត្រី​ប្រហុក​មាន​សម្បើម​ច្រើន ប៉ុន្តែ​ដល់​ឆ្នាំ​នេះ​ឃើញ​ថា​ថយ​ច្រើន ដោយ​សារ​ក្នុង​ភូមិ​ទាក់​ទង​ដល់ ២​ខ្នើត​ហើយ​អត់​ឃើញ​មាន ហើយ​យើង​សង្ឃឹម​ខ្នើត​ខាង​មុខ​មួយ​ទៀត​ទេ ក្នុង​រង្វង់​ខែ​មួយ ដាច់​ខែ​មួយ​នេះ​ទៀត​អត់ បាន​ន័យ​ថា​វា​ចុះ​អស់​ហើយ វា​មាន​ដែរ​តែ​មាន​តិច​វា​ត្រូវ​ចុះ​បង្ហើយ»

លោក​កត់​សម្គាល់​ថា ការ​ថយ​ចុះ​នេះ​អាច​មាន​កត្តា​រួម​ផ្សំ​មួយ​ចំនួន ក្នុង​នោះ​មាន​បញ្ហា​ទឹក គឺ​កម្រិត​ទឹក​ទន្លេ​តូច​ជាង​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១១ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ត្រី​ពិបាក​ស្វែង​រក​ជម្រក​ពង​កូន​ពុំ​បាន​ទូលំ​ទូលាយ ក្រៅ​ពី​នេះ បញ្ហា​បទ​ល្មើស​នេសាទ​ដែល​នៅ​តែ​កើត​មាន​យ៉ាង​អនាធិបតេយ្យ​នៅ​តាម​តំបន់​សំខាន់ៗ​មួយ​ចំនួន​នៅ​ក្នុង​បឹង​ទន្លេសាប ដៃ​ទន្លេ និង​បឹង​បួរ​នានា។

លោក​បន្ត​ថា ការ​បង្ក្រាប​បទ​ល្មើស​នេសាទ​នេះ​មិន​អាច​ទប់​ស្កាត់​បាន​ទេ ដោយ​សារ​សមត្ថកិច្ច​ពាក់ព័ន្ធ​ពុំ​បាន​ចុះ​អនុវត្ត​ជា​ប្រចាំ ម្យ៉ាង​អ្នក​អនុវត្ត​ច្បាប់​ពុំ​បាន​ដាក់​ទោស​ទណ្ឌ​ចំពោះ​អ្នក​ល្មើស​ច្បាប់ និង​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​លើ​តំបន់​នេសាទ​នោះ​ទេ៖ «កន្លង​មក ទាល់​តែ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​ស្រែក​ខ្លាំង​អ៊ីចឹង​ទៅ បាន​មាន​មា​ផឹង​ខ្លាំង​អ៊ីចឹង​ទៅ ដូច​កាល​កន្លង​មក​ថ្មីៗ នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ស្រែក​ម៉ា​ក្រាំង​នៅ​ខេត្ត​កំពង់ធំ អ៊ីចឹង​ទៅ ប៉ុន្តែ​ម្តង​នេះ​ឃើញ​មាន​រៀប​កម្លាំង​ត្រួត​ពិនិត្យ​បទ​ល្មើស​តាម​ខេត្ត​តាម​អី អា​ហ្នឹង​បើ​ធ្វើ​តាំង​ពី​ដំបូង​មក ក៏​វា​អត់​ធ្លាក់​ដល់​ប៉ុណ្ណឹង​ដែរ»

សកម្មជន​ឃ្លាំ​មើល​វិស័យ​ជលផល បាន​បង្ហាញ​ថា ស្ថានភាព​ផល​នេសាទ​នៅ​ឆ្នាំ​នេះ គឺ​ផ្ទុយ​ពី​ការ​រំពឹង​ទុក​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ដែល​គិត​ថា ក្រោយ​ពី​ចេញ​សារាចរ​ប្រកាស​រំលាយ​ឡូត៍​នេសាទ​សំខាន់ៗ​ពី​ឈ្មួញ​ឯកជន នោះ​ផល​ត្រី​នឹង​កើន​ឡើង។

រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​សម្រេច​ដក​ហូត​ឡូត៍​ចំនួន ៣៧​កន្លែង​នៅ​ជុំវិញ​បឹង​ទន្លេសាប មក​ទុក​ជា​សម្បត្តិ​រដ្ឋ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ។

ទាក់​ទង​បញ្ហា​នេះ​ដែរ សមាជិក​គណៈកម្មការ​នៃ​សម្ព័ន្ធ​ទន្លេ​កម្ពុជា ដែល​ធ្វើ​ការ​អភិវឌ្ឍ​បរិស្ថាន និង​ធនធាន​ជលផល លោក យុគ សេងឡុង មាន​ប្រសាសន៍​ថា លោក​គាំទ្រ​ចំពោះ​នយោបាយ​កែ​ទម្រង់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​វិស័យ​នេះ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋាភិបាល​ពុំ​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​បង្កើត​យន្តការ​គ្រប់គ្រង​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ចំពោះ​តំបន់​ឡូត៍​ដែល​បាន​ដក​ហូត​ពី​ក្រុម​ឈ្មួញ​នោះ នាំ​ឲ្យ​កើត​មាន​ភាព​អនាធិបតេយ្យ​លើ​បទ​ល្មើស​នេសាទ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​វិញ។

លោក​កត់​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ​នៅ​តែ​ពុំ​ទទួល​បាន​ផល​ពី​នយោបាយ​កាត់​ឡូត៍​នេសាទ​នេះ ហើយ​អ្នក​ដែល​មាន​អំណាច​មាន​លុយ​នៅ​តែ​មាន​ឱកាស​គ្រប់គ្រង​តំបន់​នេសាទ​នោះ​ដដែល តាម​រយៈ​អំពើ​ពុក​រលួយ ការ​រំលោភ​ច្បាប់ ឬ​បម្រាម​នានា៖ «វា​ជា​រឿង​អត់​ប្រយោជន៍ ពេល​ខ្លះ​វា​មិន​ខុស​ពី​យើង​ឲ្យ​ត្រពាំង ឲ្យ​បឹង​ទៅ​គ្នា តែ​ទី​បំផុត​យើង​បូម​យក​ត្រី​អស់ វា​អត់​ប្រយោជន៍ វា​គ្រាន់​តែ​ជា​រូបភាព​មួយ​ល្អ​មើល​តែ​វា​មិន​ល្អ​ស៊ី។ ពលរដ្ឋ​ជាក់ស្តែង​គាត់​នៅ​តែ​រងគ្រោះ​ដដែល គាត់​គិត​ថា​ជា​របស់​គាត់​ហើយ តែ​ទី​បំផុត​គាត់​មាន​កម្លាំង​មាន​អំណាច​ណា​ទៅ​ការពារ​ឈ្មួញ​ទុច្ចរិត ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​មួយ​ចំនួន ដែល​គាត់​ទទួល​បាន​លាភសក្ការៈ គាត់​បើក​ដៃ​ឲ្យ​ឈ្មួញ​ប្រមូល​ផល​ត្រី​ក្នុង​ទឹក​អ៊ីចឹង។ ប្រជាពលរដ្ឋ​គាត់​ឃើញ​គាត់​ឈឺ​ចាប់ ដែល​មាន​ឱកាស​ពួក​គាត់​អត់​មាន​ឱកាស»

ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ក្នុង​ឱកាស​ចែក​ប័ណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​ដីធ្លី​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​ស្រុក​សន្ទុក ខេត្ត​កំពង់ធំ កាល​ថ្ងៃ​ទី៣០ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១២ កន្លង​ទៅ បាន​ព្រមាន​ថា ការ​ទុក​ឲ្យ​កើត​មាន​ភាព​អនាធិបតេយ្យ​នេសាទ គឺ​ជា​ចរិត​រុញ​ឲ្យ​ខ្លោច​រោច​ឲ្យ​ឆៅ​ចំពោះ​គោល​នយោបាយ​លុប​ឡូត៍​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល៖ «ខ្ញុំ​អាច​គិត​បាន​ថា បើ​សិន​ជា​អស់​លោក​មិន​អាច​ធ្វើ​រឿង​នេះ​បាន គឺ​អស់​លោក​កំពុង​តែ​រុញ​ឲ្យ​ខ្លោច​រោច​ឲ្យ​ឆៅ។ មាន​ន័យ​ថា​ម៉េច? អស់​លោក​ចង់​ផ្ចាញ់​ផ្ចាល​ខ្ញុំ ថា​ខ្ញុំ​កាត់​ឡូត៍​នេសាទ​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​នេះ នាំ​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​អនាធិបតេយ្យ​លើ​បញ្ហា​នេសាទ​ទៅ​វិញ ដើម្បី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ទ្រាំ​មិន​បាន​បង្កើត​ឡូត៍​នេសាទ​ឡើង​វិញ។ មើល​អស់​លោក​ដាក់​មើល វា​អត់​មាន​អី​ខ្លាំង​ទេ! បញ្ហា​វា​ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​យើង​ទេ តើ​យើង​មើល ឬ​មិន​មើល។ ដល់​តែ​តឹងៗ​ជ្រុល ដល់​តែ​ធូរៗ​ហួស!»

លោក​បណ្ឌិត សុខ ទូច មាន​ប្រសាសន៍​ថា កំណែ​ទម្រង់​ឡូត៍​នេសាទ​ជា​ក្តី​រំពឹង​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ប៉ុន្តែ​ទី​បំផុត​បញ្ហា​នេះ​មិន​បាន​ដូច​បំណង ហើយ​ផល​នេសាទ​កាន់​តែ​ថយ​ចុះ ភាព​អានាធិបតេយ្យ​ក្នុង​វិស័យ​នេសាទ​បាន​កើន​ឡើង៖ «ជា​បញ្ហា​មួយ​ដែល​យើង​ឃើញ​ថា​ជា​គោល​នយោបាយ​មួយ​ល្អ ក៏ប៉ុន្តែ​ការ​រក្សា​ការពារ​គោល​នយោបាយ​អត់​មាន​យន្តការ​ណា​មួយ​ល្អ។ យើង​ត្រូវ​គិត​ថា បើ​យើង​ដាក់​អ៊ីចឹង យើង​ត្រូវ​សិក្សា​ថា​តើ​ម្ចាស់​ឡូត៍​ត្រូវ​ប្រើ​កម្លាំង​ប៉ុន្មាន ហើយ​តើ​យើង​ត្រូវ​បង្កើន​បុគ្គលិក​ជលផល​ប៉ុន្មាន ហើយ​ត្រូវ​បង្កើន​ថវិកា​ប៉ុន្មាន ដើម្បី​ទប់ទល់​នូវ​ការ​ដក​ចេញ​អ្នក​រក្សា​ឡូត៍​នេសាទ​នេះ យើង​ត្រូវ​សិក្សា»

សកម្មជន​ឃ្លាំ​មើល​វិស័យ​ជលផល បាន​បង្ហាញ​ថា បើ​ចង់​ឲ្យ​ការ​កែ​ទម្រង់​ឡូត៍​នេសាទ​ឲ្យ​មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​ផល​នេសាទ​កើន​ឡើង​បាន​នោះ ទាល់​តែ​រដ្ឋាភិបាល​មាន​យន្តការ​ច្បាស់​លាស់ ពង្រឹង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ឲ្យ​បាន​ម៉ឺងម៉ាត់​តាំង​ពី​ថ្នាក់​លើ​ដល់​ក្រោម និង​ត្រូវ​អនុវត្ត​ច្បាប់​នោះ​ស្មើ​គ្នា​រវាង​អ្នក​មាន​អំណាច ឬ​មាន​លុយ ជាមួយ​នឹង​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ។ ចំពោះ​ការ​អនុវត្ត​នោះ​ទៀត​សោត ត្រូវ​ធ្វើ​ឡើង​ជា​ប្រចាំ ដោយ​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​តាម​របៀប​ទឹក​ជោរ ទឹក​នាច ឬ​ចាំ​តែ​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ព្រមាន​ទើប​មាន​សកម្មភាព​នោះ៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
RFA
លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ប្រកាស​មិន​ជួប​អ្នក​គាំទ្រ នៅ​បុរី​ញូវយ៉ក ខណៈ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​គ្រោង​ធ្វើ​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​លោក
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។