បទ​វិភាគ៖ តើ​កត្តា​អ្វីខ្លះ​ដែល​បក្ស​កាន់​អំណាច​ក្លាយ​​ជា​បក្ស​ការពារ​ក្រុម​មូលធននិយម​និង​គ្រប់គ្រង​អំណាច​ដល់​សព្វថ្ងៃ?

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2019-02-21
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
លោក ហ៊ុន សែន  ពេល​ជួប​ពលរដ្ឋ និង​និស្សិត​ខ្មែរ​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ ប្រទេស​ស្វីស ថ្ងៃ​ទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៨។
លោក ហ៊ុន សែន ពេល​ជួប​ពលរដ្ឋ និង​និស្សិត​ខ្មែរ​នៅ​ទីក្រុង​ហ្សឺណែវ ប្រទេស​ស្វីស ថ្ងៃ​ទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៨។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន

ក្នុង​រយៈពេល​៤០​ឆ្នាំ​មកនេះ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ប្រែក្លាយ​ខ្លួន ពី​គណបក្ស​វណ្ណៈ​កសិករ​អធន ទៅជា​គណបក្ស​ដែល​មាន​សមាជិក​ជាន់ខ្ពស់​និង​បក្ខពួក សុទ្ធតែ​ជា​មហាសេដ្ឋី មេ​ឈ្មួញ​ដី ហើយ​កេង​ប្រវ័ញ្ច​ពី​វណ្ណៈ​កសិករ​អធន​ទៅវិញ។

ក្រៅ​ពី​បាន​ច្បាម​អំណាច ទ្រព្យធន និង​បក្ខពួក​ជា​ឧកញ៉ា​ជួញដូរ​ធំៗ​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន ដើម្បី​ទ្រទ្រង់​ឱ្យ​ដំណើរការ​ទៅមុខ​នោះ គណបក្ស​នេះ បាន​ត្រួតត្រា​កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ​គ្រប់​ប្រភេទ សម្រាប់​ការពារ​អំណាច​ទ្រព្យសម្បត្តិ និង​ក្រុម​បក្ខ​ពួក​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ការដឹកនាំ​ប្រទេស។

រីឯ​ពលរដ្ឋ​វិញ ស្ទើរ​ពេញ​មួយ​នគរ​នៅតែ​ងើប​មិន​ផុត​ពី​ភាព​ក្រីក្រ គម្លាត​វណ្ណៈ​កសិករ និង​វណ្ណៈ​មូលធន​កាន់តែ​ខ្លាំង ហើយ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​ដែល​ធ្លាប់​ជា​វណ្ណៈ​អធន​ដែរ​នោះ បាន​ក្លាយ​ទៅជា​វណ្ណៈ​មូលធន​ដ៏​អស្ចារ្យ មានទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ហូរហៀរ​យ៉ាង​សម្បើម។

តើ​គណបក្ស​នេះ មាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​អ្វីខ្លះ ដើម្បី​ការពារ​អំណាច​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​ខ្លួន និង​ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់​ក្រុម​ឧកញ៉ា​បក្ខពួក​បាន​ក្នុង​រយៈពេល​៤០​ឆ្នាំ​មកនេះ?

មេ​ប៉េអិម​ខេត្ត​រតនគិរី លោក គឹម រស្មី បាត់បង់​តំណែង​របស់​គាត់​ភ្លាម បន្ទាប់ពី​រូបភាព​ចែក​លុយ​កូនៗ​ទាំង​៥​របស់​លោក ម្នាក់​១០​ម៉ឺន​ដុល្លារ ក្នុង​ពិធី​ខួបកំណើត​មួយ​កាលពីដើម​ខែ​កុម្ភៈ ត្រូវ​បាន​សាធារណជន​រិះគន់​ព្រោងព្រាត។ កាល​នៅ​មាន​អំណាច លោក គឹម រស្មី ធ្លាប់​ត្រូវ​គេ​ដឹង​ថា ជា​ជើងកាង​ឱ្យ​ឈ្មួញ​កាប់​ឈើ ដ៏​ល្បីល្បាញ​ម្នាក់​នៅ​ខេត្ត​នេះ។

តែ​គ្មាន​នរណា​ម្នាក់ ហ៊ាន​ក្អក​ចំពោះ​សកម្មភាព លោក​មេ​ប៉េអិម​ម្នាក់​នេះ​ទេ ទោះជា​លោក​យក​អំណាច​របស់​ខ្លួន​ទៅ​កាង​ឈ្មួញ​ទុច្ចរិត​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ក៏ដោយ​។ គ្មាន​អ្នកណា​ហ៊ាន ដ្បិត​លោក គឹម រស្មី ជា​សាច់​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រហែល​ដោយ​លោក គឹម រស្មី បង្ហាញ​ទឹក​លុយ​ខុស​ទំនង និង​ត្រូវ​រង​ការរិះគន់​ពេញ​ប្រទេស​ហើយ ទើប​លោក ហ៊ុន សែន ខ្លួនឯង​ចេញមុខ​មក​កាត់ "​សាច់​" នោះ​ចេញ "​ប្រកបដោយ​ការ​ឈឺចាប់"

តាមពិត "​សាច់​" គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ស្ទើរតែ​ទាំងអស់​សុទ្ធតែ​មានទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ហូរហៀរ​តាម​វិធី​ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​។ បើ​លោក ហ៊ុន សែន ចង់​កាត់​សាច់​ទាំងនោះ​ចេញ​មែន ទោះ​បិទ​ភ្នែក​រាវ​កាត់ ក៏​លោក​កាត់​មិន​ច្រឡំ​ដែរ។

ការស៊ើបអង្កេត​របស់​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ពិភពលោក (Global Witness) បង្ហាញ​ថា គ្រួសារ​ត្រកូល​ហ៊ុន មាន​លុយ​សរុប​ទាំងអស់​ប្រមាណ​ពី​៥០០​លាន ទៅ​១​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋអាមេរិក​។ ម្នាក់ៗ​គ្រប់គ្រង​ក្រុមហ៊ុន​ធំៗ និង​ប្រកប​របរ​រកស៊ី​ស្ទើរ​គ្រប់​ប្រភេទ រាប់​តាំងពី​ដណ្ដើម​ដី​អ្នកស្រុក​រត់ពន្ធ​ថ្នាំញៀន បើក​បន​ល្បែងស៊ីសង និង​ជា​ម្ចាស់​ក្រុមហ៊ុន​ស្ទើរ​គ្រប់មុខ ចំនួន​ជាង​មួយ​រយ​ក្រុមហ៊ុន​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា ក្រុមហ៊ុន​នាំ​ស្រូវ​អង្ករ​ចេញ ក្រុមហ៊ុន​អគ្គិសនី ទូរស័ព្ទ ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ ក្រុមហ៊ុន​រុករក​រ៉ែ កាប់​ឈើ បូម​ខ្សាច់ ជាដើម។

ក្រៅពី​មាន​វិមាន​ធំ​ស្កឹមស្កៃ​នៅ​កម្ពុជា ក្រុម​គ្រួសារ​ត្រកូល​ហ៊ុន​នេះ ក៏​ទិញ​អចលនទ្រព្យ​និង​ជួញ​ដូរ​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ថែមទៀត​។ ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​អូស្ត្រាលី ក៏​លាតត្រដាង​ទ្រព្យសម្បត្តិ​មហាសាល របស់​គ្រួសារ​ត្រកូល​ហ៊ុន និង​មន្ត្រី​របប​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ដែល​អាច​មក​ពី​ការ​លាង​លុយ​កខ្វក់ និង​អំពើពុករលួយ។

ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​អូស្ត្រាលី ABC ផ្សាយ​ថា​កូនប្រសា​លោក ហ៊ុន សែន គឺ​លោក ឌី វិជ្ជា ដែល​ជា​អគ្គ​ស្នងការ​រង​នគរបាល​ជាតិ ដែល​មាន​ផ្ទះ​តម្លៃ​ប្រហែល ១.៥ លាន​ដុល្លារ ហើយ​ក្រុមហ៊ុន​របស់​លោក លក់​ឃ្លាំង​មួយ​មានតម្លៃ​ជាង ៥​លាន​ដុល្លារ (.០៨​លាន​ដុល្លារ​) កាលពី​ខែ​ឧសភា​ឆ្នាំ​២០១៨។

លោក ឌី វិជ្ជា ជា​ស្វាមី អ្នកស្រី ហ៊ុន ម៉ាណា ដែល​កាន់កាប់​ក្រុមហ៊ុន​ជាច្រើន​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​។ រីឯ ក្មួយ​លោក ហ៊ុន សែន វិញ គឺ​លោក ហ៊ុន តូ ទិញ​ផ្ទះ​តម្លៃ​ជាង​១​លាន​ដុល្លារ នៅ​អូស្ត្រាលី។ ជា​មេដឹកនាំ​គណបក្ស​មួយ ដែល​លោក ហ៊ុន សែន តែង​អះអាង​ថា កើត​ចេញ​ពី​ប្រជាជន ដើម្បី​ប្រជាជន ក្នុង​ខណៈ​ដែល​ប្រជាជន​ជាង​ពាក់​កណ្តាល​នគរ រក​អង្ករ​ច្រក​ឆ្នាំ​មិនបាន លោក ហ៊ុន សែន ខ្លួនឯង មាន​ភូមិគ្រឹះ​បី​បួន​កន្លែង នៅ​កណ្ដាល​ក្រុងភ្នំពេញ​ផង នៅ​ជាយក្រុង​ផង មាន​ផ្ទះ​លំហែ​នៅ​មាត់សមុទ្រ​ទៀត។ លោក​ចាប់ផ្ដើម​ធ្វើដំណើរ​ទៅ​ណា​មក​ណា តាម​យន្តហោះ​ជួល​ពិសេស​សម្រាប់​ដឹក​លោក ដែល​ចំណាយ​លុយ​ជាតិ​ម្តងៗ អស់​ជាង​២​លាន​ដុល្លារ។

ក្រៅពី​កូនចៅ​សាច់សាលោហិត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ដែល​មាន​ទ្រព្យសម្បត្តិ​មហាសាល​នេះ មន្ត្រី​របស់​លោក​ក៏​មាន​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ដ៏​សន្ធឹកសន្ធាប់​ដែរ​។ ប្រធាន​អគ្គនាយកដ្ឋាន​ពន្ធដារ គឺ​លោក គង់ វិបុល មាន​ភាគហ៊ុន ក្នុង​ដី​មួយ​កន្លែង​កាល​ជាង ២១ លាន​ដុល្លារ (២១.៤ លាន​ដុល្លារ)។ លោក គង់ វិបុល មានទ្រព្យ​ជាច្រើន​កន្លែង​ទៀត​នៅ​អូស្ត្រាលី រួម​ទាំង​ផ្ទះ​តម្លៃ​៦​សែន​ដុល្លារ។

អ្នកណា​ក៏ដោយ​ឱ្យតែ​ជាប់​សាច់​ជាមួយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ឬក៏​ជាប់​សាច់​លោក ហ៊ុន សែន សុទ្ធតែ​ត្រូវប៉ាន់​ទាំងអស់​។ សាច់ថ្លៃ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន គឺ​សព​លោក សុខ អាន ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ថា មានទ្រព្យ​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ។ ពិធី​មង្គល​ការ​​កូនប្រុស​ម្នាក់​របស់​លោក សុខ អាន ជាមួយ​នឹង​កូន​ថៅកែ​ធនាគារ​មួយ កាលពី​ឆ្នាំ​២០១៧ គឺជា​ឱកាស​បង្ហាញ​លុយ​ និង​អំណាច​ដ៏​អស្ចារ្យ​មួយ​នៃ​សាច់ឈាម​ទាំង​ជិត ទាំង​ឆ្ងាយ​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា។

តាំងពី​ជាង​ថតរូប រហូតដល់​អ្នកភ្លេង​លេង​កំដរ​ពិធី សុទ្ធតែ​ត្រូវ​គេ​ជួល​មកពី​បរទេស​។ ធនធាន​ក្នុងស្រុក​សម្រាប់​ការងារ​ទាំងនេះ​មាន​គគោក ប៉ុន្តែ​បែប​មិន​ស័ក្ដិសម​នឹង​ឋានៈ​របស់​វណ្ណៈ​អភិជន នៃ​សាច់ឈាម​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ឡើយ។

ពិធី​មង្គលការ​នេះ វា​ជា​ឱកាស​មាស ឱកាស​ពេជ្រ សម្រាប់​ភ្ញៀវ​មក​ចូលរួម​ទាំងឡាយ បង្អួត​​បង្ហាញ​​គ្នា​​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​​នូវ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​មហាសាល​របស់​ពួកគេ​។ គឺ​សឹងតែ​មិន​ខុសគ្នា​ប៉ុន្មាន ពី​អ្វី​ដែល​អតីត​មេ​ប៉េអិម គឹម រស្មី បាន​ធ្វើ​ពិធី​បង្ហាញ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​​របស់​​ខ្លួន​នោះ​ឡើយ​។ អ្វី​ដែល​ខុស​នោះ​ត្រង់​ថា ពិធី​កូន លោក សុខ អាន មិន​​សូវ​​មាន​​អ្នក​​ហ៊ាន​​រិះគន់​​ជា​​សាធារណៈ។

បន្ថែម​ពីលើ​នេះ ពិធី​នេះ​មានការ​ចូលរួម​គាំទ្រ ពី​លោក ហ៊ុន សែន និង​ភរិយា​ខ្លួនឯង និង​កូនៗ ​ភាគច្រើន​របស់​លោក រួម​ទាំង​មេ​ដឹក​នាំ​​គណបក្ស និង​​មន្ត្រី​គ្រាក់ៗ ផ្ទាល់​តែម្ដង​។​

គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បម្រើ​ឱ្យ​ក្រុម​អ្នកមាន​ទ្រព្យធន​កេង​ប្រវ័ញ្ច​លើ​ពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ​ដល់​តែ​ខ្លួនឯង​បាន​ប្រែធាតុ​ពី​គណបក្ស​កម្មករ​កសិករ​ក្រីក្រ​ទៅជា​គណបក្ស​នៃ​ក្រុម​អ្នកមាន​លុយ​វាល់​លាន​អ៊ីចឹង​ទៅ គណបក្ស​នេះ ហាក់​លែង​ឈរ​នៅ​ខាង​ពលរដ្ឋ​ក្រីក្រ​ទូទៅ ហើយ​បែរ​ទៅជា​កាន់ជើង​ក្រុម​អ្នក​មានៗ​ដូចគ្នា​ទៅវិញ​។ នៅ​ពេល​ដែល​ចាប់​យក​អ្នកមាន​ជា​មិត្ត អ្នកក្រ​បាន​ក្លាយ​ជាស​ត្រូវ​នៃ​គណបក្ស​នេះ​ដោយ​ស្វ័យប្រវត្តិ។

ការ​យក​កសិករ​ធ្វើជា​សត្រូវ​នៅ​ត្រង់​ថា ប្រជាកសិករ​ស្ទើរតែ​នៅ​គ្រប់​ខែត្រ​ក្រុង នៅ​តាម​តំបន់​ខ្លះ ជាប់គុក​ច្រវ៉ាក់​ដោយសារ​ការ​តវ៉ា ការពារ​ដីធ្លី​របស់​ខ្លួន ដែល​ក្រុម​អាជ្ញាធរ​ដឹកនាំ​ដោយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​បណ្ដេញ​ចេញពី​ដីធ្លី ដើម្បី​យក​ដី​ឱ្យ​​ក្រុមហ៊ុន ក្រោម​ស្លាក​​​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​។

ពលរដ្ឋ​បាត់បង់​ភាពជា​ម្ចាស់​កម្មសិទ្ធិ ដីធ្លី ភូមិ កោះ ទន្លេ សមុទ្រ ធនធាន​រ៉ែ និង​ធនធាន​សង្គម​។ ការ​អភិវឌ្ឍ​របស់​គណបក្ស​កាន់អំណាច​នេះ ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​ទទួល​បាន​ផលប្រយោជន៍​សង្គម​មិន​ស្មើភាព​គ្នា​ឡើយ គឺ​បុគ្គល​មួយ​ចំនួន​តូច ដែល​កាន់កាប់​ក្រុមហ៊ុន រាប់ទាំង​ក្រុមហ៊ុន​ក្នុងស្រុក និង​បរទេស បាន​កើប​មរតក​ជាតិខ្មែរ និង​បំផ្លាញ​ធនធាន​សង្គម​យ៉ាង​គគ្រឹក​គគ្រេង។

មាន​ករណី​ជាច្រើន ដែល​បង្ហាញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​ដឹកនាំ​ដោយ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​ការពារ​ក្រុមហ៊ុន មានទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ស្ដុកស្ដម្ភ ក្នុង​នោះ មាន​ក្រុមហ៊ុន ក្នុងស្រុក ក្រុមហ៊ុន​រដ្ឋ​វៀតណាម និង​ក្រុម​រដ្ឋ​ចិន ដែល​រំលោភ​លើ​ដី​ពលរដ្ឋ ក្រោម​រួប​ភាព​​អភិវឌ្ឍន៍ ឧទាហរណ៍​នៅ បឹងកក់ បុរី​កីឡា កោះរ៉ុង បូកគោ ព្រៃ​ឡង់ និង​ទាញ​យក​ធនធាន​រ៉ែ ខ្សាច់ ព្រៃឈើ​ជាដើម។

មិនបាច់​មើលទៅ​ឯណា​ឆ្ងាយ​ទេ គឺ​ករណី​ជម្លោះដីធ្លី នៅ​សហគមន៍​បឹងកក់​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ជិត​ច្រមុះ​មេដឹកនាំ​ឯណេះ​វិញ ក្រុម​អាជ្ញាធរ​ការពារ​ក្រុមហ៊ុន​ស៊ូកាគូ (Sukaku.) របស់​លោក ឧកញ៉ា ឡៅ ម៉េងឃីន ចាប់​ពលរដ្ឋ​ជាច្រើន​នាក់ ដាក់​ពន្ធនាគារ បូម​​ដី​ខ្សាច់​ពន្លិច​លើ​ផ្ទះ​ពលរដ្ឋ​ថែមទៀត​។

គ្មាន​មេដឹកនាំ​ណា​ចេញមុខ​ដោះស្រាយ ហើយ​ចាត់ទុកថា​ករណី​នេះ ជា​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​និង​ច្បាប់​ឡើយ។ ករណី​នៅ​បុរី​កីឡា ក្រុមហ៊ុន ផាន អ៊ីមិច (Phan Imex) របស់​អ្នកស្រី ស៊ុយ ស៊ីផាន កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ​ជាច្រើន​នាក់ ការពារ​គ្រឿងចក្រ ឈូស​កម្ទេច​ផ្ទះ និង​បណ្ដេញ​ពលរដ្ឋ​ចេញពី​លំនៅឋាន​ទាំង​កណ្ដាល​ថ្ងៃ និង​បង្ខំ​ឱ្យ​អ្នករងគ្រោះ​ទាំងនេះ​ទទួលយក​សំណង​មិន​សមរម្យ។

ករណី​ជម្លោះដីធ្លី​នៅ​ខែត្រ​កោះកុង របស់​ក្រុមហ៊ុន​ចម្ការ​អំពៅ​របស់​ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ រំលោភ​យក​ដី​ប្រជាពលរដ្ឋ ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ​រ៉ាំរ៉ៃ​អស់​រយៈពេល​ជាង​ ១០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ មិន​ទាន់​មាន​ដំណោះស្រាយ​សមរម្យ​នៅឡើយ។

ជម្លោះដីធ្លី​ទាំងនេះ បាន​បន្ត​កើតមាន​ជា​បន្តបន្ទាប់ ដែល​ក្រុម​អាជ្ញាធរ​ប្រដាប់​អាវុធ​ការពារ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​របស់​សេដ្ឋី ដូចជា​ករណី​ចុងក្រោយ ករណី​បាញ់​បង្ក្រាប​ពលរដ្ឋ​មាន​ជម្លោះដីធ្លី​ជាមួយ ឧកញ៉ា គង់ ស៊ីវទ្រី នៅ​ខែត្រ​ព្រះសីហនុ និង​​ជម្លោះដីធ្លី​នៅ​ស្រុក​​ជាំ​ក្សាន្ត ខែត្រ​ព្រះវិហារ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​មេត្រីភាព​របស់​ឧកញ៉ា អាន ម៉ារឌី សមត្ថកិច្ច​ចាប់​ខ្លួន​ពលរដ្ឋ​ជាង ​១០​នាក់​ដាក់​ពន្ធនាគារ។

នៅ​ត្រង់​ចំណុច​នេះ លោក បណ្ឌិត កែម ឡី លើកឡើង​ថា ទីណា​មាន​មហាសេដ្ឋី​ច្រើន ចេញពី​ជំនួញ​មិន​ស្អាតស្អំ ទីនោះ​ពលរដ្ឋ​ធ្លាក់ខ្លួន​ក្រីក្រ និង​ក្លាយ​ជា​ទាសករ​ច្រើន។

ក្រុម​សមត្ថកិច្ច​ស៊ីប្រាក់ខែ​រដ្ឋ​នោះ មាន​តួនាទី​ការពារ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជា​ជនរងគ្រោះ ផ្ទុយទៅវិញ​កងកម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ទាំងនោះ បាន​ការពារ​ក្រុមហ៊ុន និង​ក្រុម​ឧកញ៉ា​ទៅវិញ ជំរុញ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​គ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅពី​ដើរ​តវ៉ា​តាម​ចិញ្ចើម​ផ្លូវ ពី​មួយ​ឆ្នាំទៅ​មួយ​​ឆ្នាំ​។ ការ​ចេញ​តវ៉ា​នេះ ពេលខ្លះ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ចោទ​ប្រកាន់​ថា ជា​ក្រុម​បដិវត្តន៍​ពណ៌ និង​ទាញ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​អ្នកនយោបាយ​បក្ស​ប្រឆាំង​ក៏​មាន។

ក្រៅពី​ក្រុម​ឧកញ៉ា ដែល​ទទួល​បាន​ដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​នោះ គឺ​នៅ​មាន​ឧកញ៉ា​ជាច្រើន​ទៀត ដែល​ល្បី​ខាង​បំផ្លាញ​ធនធាន​ជាតិ ព្រៃឈើ ដែល​ត្រូវ​បាន​ការពារ ដោយ​របប​លោក ហ៊ុន ហ៊ុន សែន គឺ ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ឧកញ៉ា ស៊ឹង ប៊ុនណា ហៅ​ខ្នា ជា​មនុស្ស​ជំនិត​របស់​លោក ហ៊ុន ណេង អតីត​អភិបាលខែត្រ​កំពង់ចាម ត្រូវជា​បងប្រុស​លោក ហ៊ុន សែន។

របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​លីកាដូ (Licadho) ឱ្យ​ដឹង​ថា គិត​ពី​ឆ្នាំ​២០១៥ ដល់​ឆ្នាំ​២០១៨ ជម្លោះដីធ្លី​មាន​ជិត​៥០០​ករណី​នៅ ១៣​ខែត្រ​ក្រុង ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ពលរដ្ឋ​ជាង​៣​ម៉ឺន​គ្រួសារ​។

ការ​បែង​ចែង​វណ្ណៈ និង​ការពារ​ក្រុម​ឈ្មួញ ក្រុម​ឧកញ៉ា ពី​សំណាក់​គណបក្ស​កាន់អំណាច​នេះ ហាក់​ផ្ទុយ​ពី​គោលនយោបាយ​របស់​ខ្លួន ដែល​ចែង​ពី​ការ​លើកស្ទួយ​ជីវភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត ក្រុម​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក៏​រំពឹង​ថា មេដឹកនាំ​គណបក្ស​នេះ ជួយ​លើកស្ទួយ​ជីវភាព​កសិករ និង​មានឱកាស​រស់នៅ​ជួបជុំ​ក្រុម​គ្រួសារ មាន​លុយកាក់​ផ្គត់ផ្គង់​កូនចៅ​ឱ្យ​ទៅ​រៀន។ មិន​ចាំបាច់​ដល់​ទៅ ស្រមៃ​បញ្ជូន​ឱ្យ​ទៅ​រៀន​ឯ​បរទេស​ដូច​កូន​មន្ត្រី​គ្រាក់ៗ​ឡើយ។

អ្នក​ខ្លះ​ទៀត ស្លាប់​ទៅវិញ​ទាំង​មិន​មាន​ទីជម្រក​រស់នៅ​សមរម្យ​ផង​ក៏​មាន​។ ពលរដ្ឋ​ខ្លះ មិន​ប្រាថ្នា​ចង់​រស់នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​វីឡា​ស្កឹមស្កៃ មាន​រថយន្ត​ទំនើបៗ​នោះ​ទេ ពួកគាត់​ចង់បាន​តែ​ទីជម្រក​សម​ល្មម អាច​បិទបាំង​កំដៅ​ថ្ងៃ ខ្យល់អាកាស​ក៏​មិនបាន​ផង។ ខុស​ពី​ក្រុម​មេដឹកនាំ បក្ស​កាន់អំណាច ដែល​កើត​ចេញពី​គ្រួសារ​កសិករ​ដូចគ្នា​ដែរ តែ​រយៈពេល​៤០​ឆ្នាំ​មកនេះ គេ​មាន​អ្វីៗ​សព្វបែបយ៉ាង ទាំង​លុយ​ឡាន វីឡា​ស្កឹមស្កៃ មាន​អ្នក​បម្រើ​ហែហម​ឆ្វេង​ស្តាំ ដូច​ក្សត្រា​ក្សត្រិយ៍។

ការ​ចាប់​យក​ក្រុម​ឈ្មួញ​ធំៗ និង​ឧកញ៉ា​មក​ដាក់​ក្បែរ​ខ្លួន និង​តែងតាំង​តួនាទី ឱ្យ​នៅ ស្ថាប័ន​កំពូល​របស់​ជាតិ​៖ វប្បធម៌​ឯង​ជួយ​អញ អញ​ជួយ​ឯង។ ក្រុម​ឧកញ៉ា និង​ឈ្មួញ​ធំៗ ទោះបីជា​រកស៊ី​ស្របច្បាប់ ឬ​ល្មើសច្បាប់ តែង តែ​នៅ​កៀកកើយ​លោក ហ៊ុន សែន។ ក្រុម​ឧកញ៉ា​ទាំងនេះ ទំនងជា​ប្រភព​សេដ្ឋកិច្ច​ដ៏​សំខាន់ សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ពី​ព្រោះ​ថា ក្រុម​ឧកញ៉ា​មួយ​ចំនួន ដែល​គេ​មើល​ឃើញ​ថា បាន​ប្រកប​របរ​ខុសច្បាប់ រត់ពន្ធ​គ្រឿងញៀន ជួញដូរ​ឈើ ដ៏​កក្រើក ល្បី​រន្ទឺ​ពាសពេញ​ប្រទេស ក៏​គ្មាន​ស្ថាប័ន​អនុវត្ត​ច្បាប់​ណា ឬ​អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើពុករលួយ ធ្វើការ​ស៊ើបអង្កេត​ដែរ។ ជាក់ស្ដែង​ដូចជា​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ល្បី​ខ្ទរខ្ទារ​អំពី​ការ​កាប់​ឈើ ជួញ​ដូរ ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម និង​នាំ​ចេញទៅ​ប្រទេស​ដទៃ​ទៀត ទោះបី​ជា​មាន​របាយការណ៍​ពី​ស្ថាប័ន​ជាតិ អន្តរជាតិ​រក​ឃើញ​ពី​ភស្តុតាង ការ​កាប់​ឈើ និង​ជួញដូរ​ឈើ​នេះ​យ៉ាងណាក្ដី ក៏​គ្មាន​ទ​ទូល​ទោស​ទណ្ឌ​អ្វី​ដែរ​។

ឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី ដែល​ល្បីឈ្មោះ ខាង​ជួញ​ដូរ​គ្រឿងញៀន នៅ​ក្នុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ​១៩៩០ ក៏​គ្មាន ការ​ចាប់​ដាក់ទោស​អូស​ដំណើរ​អ្វី​ដែរ នៅ​ទីបំផុត ឧកញ៉ា​ទាំងនេះ មាន​ស្នាដៃ​ធំធេង លើ​ការ​រួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​ជាតិ​ទៅវិញ ដោយមាន​ការ​លើក​តម្កើង​ពី​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន​។ ក្រុម​ឧកញ៉ា​ទាំងនេះ អាច​ប្រព្រឹត្តិ​បទល្មើស និង​ប្រើ​អំពើ​ហិង្សា​ទៅលើ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ស្លូត​ត្រង់ ដែល​ការពារ​ទ្រព្យសម្បត្តិ ដីធ្លី​ផ្ទះសម្បែង​របស់​ខ្លួន​នោះ​បាន​ដោយ​គ្មាន​ទោស គឺ​ដោយសារ​ពួកគេ​មាន​អាវ​ក្រោះ ការពារ​ខ្លួន​យ៉ាង​រឹងមាំ តាមរយៈ​វប្បធម៌​អញ​ជួយ​ឯង ឯង​ជួយ​អញ។

ទី​១ ពួកគេ​ជា​ប្រភព​ធនធាន​ថវិកា​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​របប​លោក ហ៊ុន សែន​។ ជារឿយៗ​នៅ​ពេល​លោក ហ៊ុន សែន ទៅ​សម្ពោធ​អគារ​រដ្ឋ​ផ្សេងៗ ឬ​សម្ពោធ​ស្ពាន ថ្នល់ តែងតែ​ឃើញ​លេច​មុខ​ឧកញ៉ា​ទាំងនោះ​នៅ​លើ​វេទិកា ហើយ​ក្រុម​ឧកញ៉ា​ទាំងនេះ ក៏​ជួយឧបត្ថម្ភ​ថវិកា​សម្រាប់​សាងសង់​អគារ​សាលារៀន ឬ​ចំណាយ​លើ​ថ្លៃ​ផ្សេងៗ​ទៀត ដូច​ជា​ការ​ទ្រទ្រង់​បក្ស​សម្រាប់​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​ជាដើម។

ទី​២ ក្រុម​ឧកញ៉ា​ទាំងនេះ បាន​ផល​មកវិញ​តាមរយៈ​ការ​ការពារ​ដោយ​ច្បាប់ និង​ការ​ផ្ដល់​តួនាទី នៅ​ក្នុង​ស្ថាប័ន​កំពូល​របស់​ជាតិ​។ លោក​ឧកញ៉ា ម៉ុង ឫទ្ធី លោក​ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ លោក​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព និង​លោក​ឧកញ៉ា ឡៅ ម៉េងឃីន ជាដើម សុទ្ធ​មាន​តួនាទី​ជា​សមាជិក​ព្រឹទ្ធិ​សភា​នៃ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​។ ពួកគេ​ត្រូវ​បាន​អង្គការ សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ Human Rights Watch និង អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ពិភពលោក (Global Witness) ដាក់បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​បញ្ជី​ក្រុម​មនុស្ស​ចូលរួម​បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ រំលោភ​ដីធ្លី បំផ្លាញ​ធនធានធម្មជាតិ និង​អំពើ​រត់ពន្ធ​គ្រឿងញៀន ហើយ​ស្នើ​ឱ្យ​ប្រទេស​លោក​សេរី ដាក់​ទណ្ឌកម្ម យ៉ាងណាក្ដី។

នៅ​មាន​ឧកញ៉ា​ជាច្រើន​ទៀត ដែល​គេ​មើលឃើញ​ថា ជា​ប្រភព​ធនធាន​ដ៏​សំខាន់ សម្រាប់​ទ្រទ្រង់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែរ ដូចជា ឧកញ៉ា ពុង ខៀវសែ ដែល​ជា​ម្ចាស់​ក្រុមហ៊ុន អូស៊ីអាយស៊ី OCIC វិនិយោគ​តំបន់​កោះ​ពេជ្រ និង ជ្រោយ​ចង្វារ ដែល​ជិត​ស្និទ​ជាមួយ​លោក ហ៊ុន សែន​។ ក្រុម​ឧកញ៉ា​ទាំងនេះ គេ​មើល​ឃើញ​កាន់តែ​ច្បាស់​ថែមទៀត​ថា លោក ហ៊ុន សែន នៅ​ពីក្រោយ​ការ​ជួញដូរ​របស់​ពួកគេ​នោះ​គឺ តាមរយៈ​ខ្សែអាត់​សំឡេង​លេច​ធ្លាយ​មួយ ដែល​លោក ហ៊ុន សែន អះអាង​ថា មុខ​ជំនួញ​ជួញ​ដូរ​លោក ឧកញ៉ា គិត ម៉េង បើ​មិន​មាន​ការ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង ពី​លោក​ទេ គឺ​មិន​អាច​ទៅ​រួច​ឡើយ៖ «ម៉េង (​លោក គិត ម៉េង​) សាកល្បង​ជាមួយ​ខ្ញុំ ម៉េង​ក្លាយ​ជា​សត្រូវ​របស់ខ្ញុំ​។ ហើយ​តើ​មុខរបរ​របស់​ម៉េង នឹង​ជួបប្រទះ​អ្វីខ្លះ នៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​ដែល​ទទួល​ការ​គាំទ្រ​ពី​ខ្ញុំ​ផ្នែក​មុខរបរ​...​អាហ្នឹង​និយាយ​ឱ្យ​វា​ច្បាស់​អំពី​កន្លែង​ហ្នឹង​។ បើ គិត ម៉េង បន្ត​ទៅតាម​សំណូមពរ​របស់​លោក គិត ម៉េង នឹង​ខ្ញុំ ក្លាយ​ជា​សត្រូវ​។ ហើយ​តើ​អ្វី​វា​នឹង​កើត​ចំពោះ គិត ម៉េង។ ចំពោះ​មុខរបរ​របស់​គិត ម៉េង​... លោក​ត្រូវ​ដឹង​ហើយ ហ៊ុន សែន ជា​អ្វី​។ លោក​ត្រូវ​ដឹង​។ បើ​ទោះ​គ្រាន់តែ​មេ​បក្ស​ប្រឆាំង ក៏​ហ៊ាន​ដាក់​ខ្នោះ​ទាំង​យប់​ដែរ វា​រឿង​អី​ដែល​ត្រូវ​ពិបាក»

ការព្រមាន​លោក គិត ម៉េង នេះ ក៏​ជា​សញ្ញា​ដាស់​ដល់​ឧកញ៉ា​ដទៃ​ទៀត​ដែរ ថា ឧកញ៉ា​ទាំងនោះ មិន​អាច​ងាក​ចេញពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ឡើយ ព្រោះថា រា​ល់​មុខ​របរ​ជួញដូរ​របស់​ពួកគេ គឺ​ស្ថិត​នៅ​លើ​កណ្ដាប់ដៃ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន និង​ក្រុមគ្រួសារ​របស់​លោក។

ការធ្វើ​ដូច្នេះ ដោយហេតុថា គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​ច្បាម​យក​ក្រុម​អ្នកមាន ទ្រព្យធន​ឱ្យ​មក​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​នេះ ជា​មធ្យោបាយ​ដ៏​សំខាន់ ដែល​ជា​ប្រភព​ធនធាន ក្នុង​ការ​ជួយ​ទ្រទ្រង់​បក្ស​នេះ​។ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ប្រើប្រាស់​កងកម្លាំង​របស់​ជាតិ ដើម្បី​ការពារ​អំណាច បក្ខពួក និង​ក្រុម​ឧកញ៉ា នរណា​ក៏​ដឹង​ដែរ​ថា លោក ហ៊ុន សែន បាន​ច្បាម​យក​អំណាច​ទាំងអស់​នៅ​ក្នុង​ដៃ រាប់ទាំង​មន្ត្រីរាជការ​ស៊ីវិល ប៉ូលិស​ទាហាន និង​កង​អង្គរក្ស​ផ្ទាល់ខ្លួន របស់​លោក​ថែមទៀត​។ មេទ័ព​ធំៗ បាន​ប្រកាស​ការពារ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ឬ​ការពារ​រដ្ឋាភិបាល​។

មេដឹកនាំ​ទាំងនេះ ថែមទាំង​ព្រមាន​ពលរដ្ឋ​ទៀត​ថា បើសិនជា​ក្រុម​អ្នកណា​ហើយ ហ៊ាន​ងើប​តវ៉ា​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​នោះ គឺ​ត្រូវ​ត្រៀម​ក្ដាម​មឈូស​ទុក​ឱ្យ​ហើយ ជាដើម​។ ក្រៅ​ពី​នេះ​ទៀត នៅ​គ្រប់​ករណី​ជម្លោះដីធ្លី​ទាំងអស់ ក្រុម​ឧកញ៉ា ដែល​ជា​ម្ចាស់​ក្រុមហ៊ុន តែងតែ​ប្រើប្រាស់​កងកម្លាំង​របស់​ជាតិ រួម​ទាំង​ស្ថាប័ន​តុលាការ​ផង ដើម្បី​ការពារ​ក្រុមហ៊ុន ឬ​ទៅ​បណ្ដេញ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចេញពី​លំនៅឋាន​។

គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដែល​ដឹកនាំ​ក្រុម​មនុស្ស​ចេញពី​ត្រកូល កសិករ បែរ​ជា​មិនបាន​ការពារ​កសិករ​ក្រីក្រ​ឡើយ​។ គណបក្ស​នេះ​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​នយោបាយ ជួយ​គ្នា​ទៅវិញ​មក ដើម្បី​លាភសក្ការៈ និង​បុណ្យ​ស័ក្ដិ។

មន្ត្រី​យោធា នគរបាល​កំពូលៗ សុខចិត្ត​ប្ដូរ​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​កិត្តិយស ដើម្បី​ការពារ​របប​លោក ហ៊ុន សែន និង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ដើម្បី​ទទួល​បាន​មកវិញ​នូវ បុណ្យ​ស័ក្ដិ និង​ទ្រព្យធន ជាក់ស្ដែង របាយការណ៍​អង្គការ​សិទ្ធិមនុស្ស​អន្តរជាតិ Human Rights Watch បាន​ដាក់​ឧត្ដមសេនីយ៍ ១២​នាក់ ក្នុង​បញ្ជី​ឈ្មោះ​អាក្រក់​លើ​ពិភពលោក ដោយសារតែ​សកម្មភាព​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស ដើម្បី​ធ្វើជា​ជា​ខ្នងបង្អែក​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ដែល​ដឹកនាំ​ប្រទេស​បែប​ផ្ដាច់ការ​។

ជា​សរុប​សេចក្ដី​ទៅ គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ធ្វើ​នយោបាយ ដើម្បី​ការពារ​ក្រុម​ឧកញ៉ា​មាន​ទ្រព្យធន និង​អំណាច​បក្ខពួក ក្រុម​គ្រួសារ​របស់​ខ្លួន មិនបាន​ការពារ​សន្តិ​សុខ​ជូន​ពលរដ្ឋ បំភិតបំភ័យ និង​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ​របស់​ខ្លួន​ជាប់​ពន្ធនាគារ និង​ស្លាប់​ដោយ​គ្មាន​ការ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​នោះ​ទេ​។

បក្ស​នេះ​ដឹកនាំ​កាន់តែ​យូរ ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​គម្លាត​រវាង​វណ្ណ​អធន និង វណ្ណៈ​មូលធន​កាន់តែ​ច្រើន ហើយ​ប្រែក្លាយ​ក្រុម និង​បក្ខ​ពួក​ខ្លួន​កាន់តែ​មានទ្រព្យ​ស្ដុកស្ដម្ភ​រស់នៅ​ប្រៀប​ដូច​ក្នុង​ឋានសួគ៌​លោកិយ មិន​អាច​អ្នកណា​ប្រដូច​បាន ដែល​ជា​គំរូ​របស់​មេដឹកនាំ​ផ្ដាច់ការ​តែងតែ​យក​អនុវត្ត​យុទ្ធសាស្ត្រ​បែបនេះ នៅ​ទន្ទឹម​នឹង ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​ស្ទើរតែ​រក​អង្ករ​ច្រក​ឆ្នាំង​គ្មាន​នោះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល