Uyghurlar qelb töridin orun alghan zat-turghun almasning "Ipar güli"

Muxbirimiz jüme
2019-04-12
Élxet
Pikir
Share
Print
(Soldin onggha aldinqi rette) turghun almas we ziya semedi ependiler. 1955-Yili béyjing.
(Soldin onggha aldinqi rette) turghun almas we ziya semedi ependiler. 1955-Yili béyjing.
Qutluq Almas teminligen

"Uyghurlar", "Honlarning qisighiche tarixi" "Qedimki zaman Uyghur edebiyati" qatarliq kitabliri bilen Uyghurlar qelbidin chongqur orun alghan meshhur Uyghur tarixchisi turghun almasni tonumaydighan, uni choqur hörmet ilikide eslimeydighan Uyghurlar az bolsa kérek.

Tarixiy melumatlargha qarighanda, turghun almas 1924-yili 30-öktebir qeshqerde tughulghan, 2001-yili 11-séntebir nezerbend astida alemdin ötken. Uning wapati pütkül Uyghur jem'iyitini cheksiz qayghugha chömdürgen.

Meshhur tarixchi turghun almas wapat bolghinigha bu yil azghine kem 18 yil boldi.

Turghun almas tarixchi bolupla qalmay, shéng shisey, gomindang we xitay kommunistliridin ibaret üch hakimiyetning türmiside yatqan péshqedem inqilabchi hemde öz nöwitide közge körün'gen sha'ir idi. Mezkur sehipimiz köp jehetlerdin edebiy sehipe dep qarilidighan bolghachqa bügünki söhbitimiz asasliqi merhumning shé'irliri üstide bolidu hemde shu teriqide Uyghurlar qelb töridin yüksek üstün orun bergen we chongqur söygen tarixchini bir eslep ötimiz.

Biz bu munasiwet bilen söhbitimizge merhumning nöwette amérikida yashawatqan oghli qutluq almasni teklip qilduq. Qutluq almas söhbitimiz jeryanida dadisining tughulghan yili heqqide özi bilidighan bezi melumatlarni biz bilen ortaqlashti. Uning éytishiche, turghun almasning tughulghan yili 1924-yili emes 1921-yili iken.

Ipargül

Téxiche yéshilgen emesmish bir sir,

Insanning teqdiri dégen tépishmaq.

Dunyada yultuzi oxshighanlarmu,

Tes iken bir biri bilen tépishmaq.

Qutulmay nadanliq asaritidin,

Teqdirge aldinip öttuq kop zaman.

Pen élim ehlining jasaritidin,

Yashnidi hésabsiz bostan gülistan.

Nöwiti masliship keldimu amet,

Aldimda ushtumtut boldung namayan.

Yaki sen bextimning külüp échilghan,

Xushpuraq gülimu héch solmaydighan.

Qariding yéqimliq sirliq köz tikip,

Tebessum arilash yürekni qiynap.

Hayajan ilikide yürikim éghip,

Ornigha chüshmidi ta soqup oynap.

Tengrining qudriti ulugh hem cheksiz

Sénimu yaratqan omaq özgiche,

Goya sen kéchisi otluq yultuzdek,

Yanisen tang sehergiche.

Ipargül öchmes ot köydüridighan,

Tenlirim köyidu yénip,

Yaki sen senemmu söydüridighan,

Yénishlap köysemmu séni köp qétim

Qanmidi yürikim bir qétim tinip.

Bilmidim kechküzning aptipi siman,

Ilman muhebbet manga yoluqqan.

Hayatning köngülsiz derd elemliri

Köksümge tikendek qachan qadalghan.

Kétimen bir küni menggü yiraqlap,

Pinhanda köz yumghan anam qéshigha

Kélemsen ipargül méni yat étip

Jimjit qarangghu qebrem béshigha.

Pikirler (0)
Share
Toluq bet