Бо шиләйниң өзигә артилған җинайи қилмишларни инкар қилиши муназирә қозғиди

Мухбиримиз меһрибан
2013-08-23
Share
bo-shiley-sot.jpg Чуңчиң шәһириниң сабиқ партком секретари, хитай компартийә сиясий бюро әзаси бо шиләй сотқа тартилмақта. 2013-Йили 22-авғуст, җинән.
AFP


Чуңчиң шәһириниң сабиқ партком секретари, хитай компартийә сиясий бюро әзаси бо шиләй 22 - авғуст пәйшәнбә күнидин башлап шәндуңниң җинән шәһәрлик оттура сот мәһкимисидә пара елиш, хиянәтчилик вә һоқуқини сүй истемал қилиш қатарлиқ җинайәтләр билән әйиблинип сотқа тартилған иди.

Пәйшәнбә вә җүмә күнлири сотта оқуп өтүлгән әйибнамә вә гуваһлиқ испатлириға қарита, бо шиләйниң арқа - арқидин етираз билдүрүп, өзи үстидики әйибләшләрни инкар қилиши муназирә қозғимақта.

Бо шиләй үстидин ечиливатқан сотта өзи һәққидики әйибләшләрни инкар қилди. Сот әсли 23 - авғуст аяқлишидиғанлиқи бәлгиләнгән болсиму, әмма 23 - авғуст чүштин кейин саәт 5 ләргичә бо шиләй үстидин һөкүм чиқирилмиди. Сотчи сотниң 24 - авғуст шәнбә күни давамлишидиғанлиқини уқтуруп сотни тохтатқан.

Нөвәттә бо шиләйниң сот җәрянида өзи һәққидики әйибләшләрни инкар қилиши муназирә темисиға айланған болуп, хәлқара мәтбуатлар вә хитайниң һөкүмәт мәтбуатлирида бо шиләйниң сот мәйданидики позитсийисигә қарита охшимиған инкаслар қайтурулди.

Хитайниң һөкүмәт мәтбуатлиридин шинхуа агентлиқи, мәркизи теливизийә истансиси қатарлиқларниң хәвиридә, бо шиләйниң сот мәһкимисидә өзи үстидики әйибләшләргә ниспәтән "җаһиллиқ билән етираз билдүрүп, җинайи қилмишлири һәққидә полаттәк испат туруқлуқ,җинайи җавабкарлиқни үстигә елиштин баш тартиши, ақивәттә униңға пайдисиз" икәнлики тәкитлинип, бу қетимқи сотниң хитай "коммунист һөкүмити һакимийәт тутқан йилларда әйибләнгүчигә ниспәтән әң зор дәриҗидә демократийә һоқуқи берилгән адил сот" болғанлиқи мәдһийиләнди. Хитайниң башқа һөкүмәт мәтбуатлирида бо шиләй үстидин ечилған сот һәққидики хәвәрләр анчә көп берилмиди. Хәлқ гезити, чуңчиң гезитиқатарлиқларму шинхуа агентлиқи бәргән хәвәр вә мулаһизиләрни көчүрүп бесиш билән чәкләнди.

Хоңкоң, тәйвән вә көплигән чәтәл мәтбуатлири бо шиләйниң сотта өзи үстидики әйибләшләрни инкар қилиш позитсийиси вә буниң бо шиләй үстидин чиқирилидиған һөкүмгә қандақ тәсир көрситиши мумкинлики һәққидә түрлүк пәрәзләрни оттуриға қоймақта. Хоңкоңда чиқидиған"шиңдав гезити", "алма гезити", "җәнубий хитай сәһәр гезити" қатарлиқларниң җүмә күнидики хәвәрлиридә "бо шиләйниң барлиқ әйибләшләрни қәтийлик билән инкар қилиши, униң хитайда юқири қатламда вәзипә өтәшкә лайиқ кишилик характерини көрситидиған" лиқи тәрипләнди. "алма гезити" ниң хәвиридә йәнә тәйвән мухбириниң "бо шиләй бу хил җасарити билән чоң қуруқлуқта өз хаһиши бойичә иш қилишта тосалғуға учрайду, тәйвәнгә берип президентлиқ сайлимиға қатнашса боптикән" дегән сөзини нәқил елип ишләткән.

Чәтәл мәтбуатлирида берилгән бо шиләйниң сотта өзи һәққидики әйибләшләрни инкар қилиш позитсийәси һәққидики мулаһизиләрдә, бәзи анализчилар бо шиләйниң бу хил қаттиқ позитсийиси бәлким униң үстидин чиқирилидиған җаза һөкүмини йениктилиши мумкинликини илгири сүргән болса, йәнә бәзиләр бо шиләйниң бу хил қаттиқ позитсийисиниң униңға пайдисиз икәнликини илгири сүрмәктә. Бейҗиң баһари журнилиниң баш муһәррири, сияси анализчи ху пиң әпәнди мушу хил қараштикиләрниң бири.

Ху пиң әпәнди әркин асия радиосида бу һәқтә тохтилип :"мәйли бо шиләйниң соттики позитсийисиниң қандақ болушидин қәтийнәзәр, хитай сотиниң бо шиләй үстидин чиқармақчи болған һөкми өзгәрмәйду. Һазир бо шиләй мәтбуатларда "қәтийлик билән өзини ақлашқа җүрәт қилди" дәп тәрипләнмәктә. Әмма мениңчә, униң бу хил позитсийиси әксичә униң үчүн пайдисиз ақивәт елип келиши мумкин. Чүнки хитайдики сот мәһкимилири әзәлдин мустәқил һөкүм чиқиралмайду. Бәлки хитай коммунист һөкүмити уларниң қандақ һөкүм чиқириши керәкликини алдин - ала бәлгиләп бәргән болиду" деди.

Америка авазиниң бо шиләй үстидин ечилған сот һәққидә җүмә күни бәргән хәвиридә,"бо шиләйниң сотта өзи үстидики әйибләшләрни инкар қилиш позитсийисидики қәтийлик яхши рол еливатқан артисни әслитиду" дәп тәриплинип,соттики бу хил вәзийәтниң бәлким алдинала орунлаштурулған болуши мумкинликиму илгири сүрүлди.

Бо шиләй үстидин ечилған сотта мәтбуатларниң диққитини тартқан нуқтиларниң йәнә бири, бо шиләйниң йенида уни ялап турған икки нәпәр сақчиниң охшаш номурлуқ изнак тақиғанлиқи вә уларниң бойиниң хитайда игизләр қатариға киридиған 1.86 Метир игизликтики бо шиләйниң бойидин хелила игизлики муназирә темисиға айланған. "минбав" гезитиниң бу һәқтики хәвиридә "372078 дегән охшаш номурлуқ изнақ тақиған бу икки сақчиниң бойи аз кәм икки метирға йеқин" дәп тәриплинип, хитайдики тордашларниң уларниң кимлики һәққидики"улар бәлким вақитлиқ ялланған валибол командисиниң әзалири, яки артистлар болуши мумкин" дегән сөзлири нәқил елинип, хитай даирилириниң "бо шиләйниң сотта бәкла гәвдилинип кетишиниң алдини елиш үчүн алған тәдбири мәсхиригә учриди" дейилди.

Бо шиләй хитай әмәлдарлири ичидә парихорлуқ, хиянәтчилик вә һоқуқини сүйистимал қилиш җинайити билән әйибләнгән тунҗи әмәлдар әмәс. Әмма бо шиләй үстидин ечилған сот ши җиңпиң қатарлиқ хитайда һакимийәтни өткүзүвалған йеңи рәһбәрлик дәвригә тоғра кәлгини үчүн, бо шиләй үстидин қандақ һөкүм чиқирилиши йәнила хитай вәзийитини көзәткүчиләрниң диққитини тартиватқан мәсилиләрниң бири дәп тәрипләнмәктә.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт