Японлар: "парижда чақирилған қурултайда уйғур ханим-қизлири өз мәдәнийитини намаян қилди"

Ихтиярий мухбиримиз һаҗи қутлуқ қадири
2016-07-20
Share
duq-qurultay-uyghur-kiyim-1.jpg Д у қ 5-нөвәтлик вәкилләр қурултийидин көрүнүш. 2016-Йил 12-июл, париж.
RFA/Qutluq

11-Июлдин 13-июлғичә фирансийәниң пайтәхти парижда чақирилған дуня уйғур қурултийиниң 5-нөвәтлик йиғини уйғурлар арисидила тәсир қозғап қалмастин, бәлки японийә җәмийитидиму бир қисим японийәлик әрбабларниң күчлүк диққитини чәккән болуп, японийә уйғур бирлики тәшкилатиниң тор бетидин мәзкур йиғин тоғрисидики күндилик хәвәр вә учурларни көргән бир қисим японлар бу қетимқи қурултай һәққидә түрлүк қарашларни баян қилмақта.

Узундин буян уйғур мәсилисигә көңүл бөлүп келиватқан японийәдики уйғур мәсилилири тәтқиқатчилиридин арома сеиҗи ханим бу һәқтә қарашларни баян қилип: "мән алди билән чәтәлләрдики шәрқий түркистан хәлқиниң парижда чақирған 5-нөвәтлик қурултийиниң мувәппәқийәтлик тамамланғанлиқини вә рабийә қадир ханимниң йәнә бир нөвәт рәисликкә сайланғанлиқини тәбрикләймән. Шундақла ислам дунясида тунҗи қетим җумһурийәт қурған уйғурларниң мустәмликә болған дөлитини әслигә кәлтүрүштики җасаритигә апирин оқуймән. Қисқиси уйғурлар бу нөвәт парижда өзлириниң мустәқиллиқ идийисини вә мәдәнийитини дуняға қайтидин намаян қилди дәп ойлаймән" деди.

Тәтқиқатчи арома сеиҗи сөзидә: "парижда чақирилған қурултайда мени һәммидин бәк тәсирләндүргини, уйғур ханим-қизлириниң уйғур мустәқиллиқ давасиға болған қизиқиши шундақла дуняниң һәр қайси җайлиридин кәлгән юқири мәлуматлиқ ханим-қизларниң учисиға әтләс көңләк, башлириға чирайлиқ гүллүк доппиларни кийип гүзәл қияпәт, көтүрәңгү роһ билән йиғин мәйданидин орун елиши шундақла уйғур әркәклириниң яришимлиқ доппилири вә канивай көңләклири, өзгичә сақал-бурутлири маңа гүзәл қәдимий йипәк йолидики уйғур мәдәнийитини әсләтти" деди.

Арома сеиҗи сөзидә йәнә: "ислам динидики уйғурларниң дава һәрикитидә өзгичә демократик йоллар билән ханим-қизларға милләтниң кәлгүсигә мунасивәтлик бу хилдики катта йиғинларда төрдин орун бериши уйғурларниң демократийә, әркинлик вә һөрлүккә болған дуняви идийисини намаян қилди дәп қараймән" деди.

Тәтқиқатчи арома сеиҗи 5-нөвәтлик дуня уйғур қурултийиниң бу йил 11-айда түркийәдә дуня уйғур аяллири бирлики иккинчи нөвәтлик қурултийини ечишни қарар қилғанлиқи тоғрисида тохтилип:"мән әгәр пурсәт болса иккинчи нөвәтлик дуня уйғур аяллири бирлики қурултийиға қатнишип уйғур ханим-қизлири билән кишилик һоқуқ мәсилилири тоғрисида сөһбәтлишишни бәкму арзу қилимән" деди.

Японийәдә елип бериливатқан уйғур кишилик һоқуқ паалийәтлиригә йеқин ярдәмдә болуватқан вә шундақ 2012-йили токйода чақирилған 4-нөвәтлик дуня уйғур қурултийиға қатнашқан такаши сато парижда чақирилған йиғин һәққидә тохтилип: "мән бу қетимқи қурултайға көплигән уйғурларниң қатнашқанлиқидин хошалландим, болупму уйғур ханим-қизлириниң көпләп қатнишип өзгичә кийинип уйғурларниң кийим мәдәнийитини намаян қилғанлиқидин тәсирләндим. Ахирида баравәрлик, инақлиқ асасида елип берилған сайламда рабийә қадир ханимниң рәисликкә, сейит, өмәр, үмид қатарлиқ кишиләрниң муавин рәисликкә сайланғанлиқини тәбрикләймән" деди.

Японийәдики уйғур сиясий актиплиридин гүлистан әзизи бу қетими парижда чақирилған қурултайға уйғур ханим-қизлириниң көпләп қатнишиши тоғрисида тохталди.

Гүлистан әзизи уйғур ханим-қизлириниң уйғур давасиға актип қатнишиши аилиләрдә пәрзәнтләргә вәтәнпәрвәрлик тәрбийиси елип беришта муһим әһмийәткә игә икәнликини билдүрди. Ахирида у йәнә, уйғурларниң бу хил йиғинларда миллийчә кийим кечәкләрни кийишниң толиму зөрүрлүкини тәкитлиди.

Юқириқи аваз улинишидин тәпсилатини аңлаң.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт