16-ئاپرېل كۈنى «ئەركىنلىك سارىيى» تەشكىلاتى ئامېرىكىدىكى ئۇيغۇر تەتقىقات مەركىزىنىڭ مۇدىرى، پائالىيەتچى ئابدۇلھېكىم ئىدرىسنىڭ خىتاينىڭ قول تىقىشى بىلەن مالايسىيا چېگراسىدىن چىقىرىۋېتىلگەنلىكى ھەققىدە مەخسۇس سۆھبەت خاتىرىسى ئېلان قىلدى.
سۆھبەت خاتىرىسىدىن مەلۇم بولۇشىچە، ئۆتكەن ئاينىڭ 29-كۈنى مالايسىياغا پائالىيەت ئۈچۈن كەلگەن ئابدۇلھېكىم ئىدرىس چېگرادا توسۇۋېلىنىپ، پاسپورتى تارتىۋېلىنغان. دەسلەپتە پۇقراچە كىيىنگەن، قارا كۆزەينەك تاقىغان، كىملىكى ئېنىقسىز بىر قانچە كىشى تەرىپىدىن نازارەت قىلىنغان. ئارقىدىن ئۇ ئايرودرومنىڭ كۆچمەنلەر قاماقخانىسىغا ئېلىپ بېرىلىپ، 20 نەچچە تۇتقۇن بىلەن بىرلىكتە تۇتۇپ تۇرۇلغان. ئۇ ئايرودرومدا جەمئىي 22 سائەت قانۇنسىز تۇتۇپ تۇرۇلغاندىن كېيىن، تۈرك ھاۋا يوللىرى ئارقىلىق ۋاشىنگتونغا قايتۇرۇۋېتىلگەن. بۇ جەرياندا ئۇنىڭغا تۇتقۇن قىلىنىش ۋە چېگرادىن چىقىرىۋېتىلىش سەۋەبى ھەققىدە ھېچقانداق مەلۇمات بېرىلمىگەن. ئامېرىكىنىڭ تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى ۋە مالايسىيادىكى ئەلچىخانىسىنىڭ ئەھۋالغا ئارىلىشىشىمۇ ئۈنۈم بەرمىگەن. 72 سائەتلىك ۋاقتى ئورۇنسىز سەپەر ۋە تۇتقۇندا ئۆتكەن ئابدۇلھېكىم ئىدرىس، بۇ قېتىمقى توسالغۇدا خىتاينىڭ قولى بارلىقىنى مالايسىيادا ئۇنى كۈتكەن ۋە كۆرۈشەلمىگەن مالايسىيالىق سەپداشلىرىدىن ئۇققان.
ئۇنىڭ سۆھبەت جەريانىدا زىيارەتچىنىڭ سوئالىغا جاۋابەن ئاشكارىلىشىچە، ئۇ ئىلگىرى ھىندونېزىيە سەپىرىدىمۇ ئىككى قېتىم مۇشۇنداق توسالغۇغا يولۇققان، ئەمما ئۇ ۋاقىتلاردا ئامېرىكا تەرەپنىڭ ئارىلىشىشى بىلەن چېگرادىن كىرەلىگەن ۋە پىلانلىغان پائالىيىتىنى نورمال داۋاملاشتۇرغان. ئۇ يەنە سۆھبەتتە خوتەندىكى ئائىلە ئەزالىرىدىن 22 كىشىنىڭ تۈرمىدە ئىكەنلىكى، دادىسىنىڭ ئۆلۈمىدىن يەتتە ئاي كېيىن خەۋەر تاپقانلىقى قاتارلىق ئەھۋاللارنى بايان قىلغان.
بۇ چاغدا زىيارەتچى ئابدۇلھېكىم ئىدرىستىن: «بۇ بېسىملارنىڭ سىزنىڭ بۇنىڭدىن كېيىنكى پائالىيىتىڭىزگە قانداق تەسىرى بولۇشى مۇمكىن؟» دەپ سورىغان. ئۇ ئۆزى دۇچ كەلگەن ئاۋارىچىلىق ۋە خەتەر چوڭ بولسىمۇ، مەزلۇم خەلقى ئۈچۈن خىزمەت قىلىش مەيدانىدا تەۋرىنىش بولمىغانلىقىنى، ئانا ۋەتىنى شەرقىي تۈركىستاندىكى تۈرمە ۋە لاگېرلاردا يېتىۋاتقان مىليونلارچە ئىنساننىڭ ئاۋازىنى دۇنياغا يەتكۈزۈش ھەرىكىتىنى ئىزچىل داۋاملاشتۇرىدىغانلىقىنى بايان قىلغان.
مەلۇم بولۇشىچە، «ئەركىنلىك سارىيى»نىڭ بۈگۈنكى دوكلاتى ئېلان قىلىنىشتىن ئۈچ كۈن بۇرۇن، ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى ئابدۇلھېكىم ئىدرىس بىلەن بىرلىكتە «ئۇيغۇر ھەرىكىتى» تەشكىلاتىدىن رۇشەن ئابباس ۋە «ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى»دىن رىشات ئابباسلارنى تەكلىپ قىلىپ، چېگرا ھالقىغان باستۇرۇشنىڭ يېقىنقى ئەھۋاللىرى ھەققىدە مەلۇمات سورىغان. بۇلار يەنە 16-ئاپرېل كۈنى ئاقسارايغىمۇ تەكلىپ قىلىنىپ، يېقىنقى ئۇيغۇر ۋەزىيىتى، جۈملىدىن ئۆزلىرى دۇچ كەلگەن خىتاينىڭ چېگرا ھالقىغان باستۇرۇش زوراۋانلىقى ھەققىدە مەلۇمات بەرگەن.