Хитайниң йәр шари вақит гезити немә дәйду ?

2009‏ - Йили 8‏ - айниң 25‏ - күни хитайда нәшр қилинидиған "йәр шари вақит гезити", "уруш тәһдити хитайдин йирақ әмәс" мавзулуқ мақалә елан қилди. Бу мақалә шу күни уйғур биз тор бетигә көчүрүп бесилди.
Обзорчимиз сидиқ һаҗи рози
2009-08-28
Share

Мақалә "йәр шари характерлик иситратегийилик нуқтиларда уруштин сақланғили болмайду" дәп башланди. 20‏ - Әсирниң оттурилиридин бурунқи явропада, 20‏ - әсирниң 60 ‏ -, 80 ‏ - йиллири оттура шәрқтә уруштин сақланғили болмиди. Нөвәттә асия - тинч окян районида, хитай йәр шари иситратегийисиниң асаслиқ нуқтисиға айлинип қалғанда, җуңго тарихи қанунийәтләрниң сиртида қалиду дәп ким ейталайду? мақалидә мундақ дейилди: нөвәттә җуңгони һилал ай шәкиллик қоршаш тамамланди. Шәрқ тәрәптин америка,япунийә, корийә иттипақдаш болди.

Америка 1 ‏ -, 2 ‏ - һалқиларни өзлүксиз күчәйтмәктә, җәнубий деңиз әтрапида бир қанчә дөләтләр су асти парахотлирини, күрәшчи айропиланларни ясашни тәрәққи қилдурмақта, америка пәрдиниң арқисида туруп бу дөләтләргә қоманданлиқ қилмақта.

Мақалидә йәнә: җәнубий деңизда америкиниң 3 йүрүш һәрбий базиси бар, гуамда, сингапорда деңиз армийиси һәрбий базиси бар, җәнубий деңизда 3 бурҗәклик бирләшмә қоршаш вәзийитини яратти, дейилди.

Җуңгониң армийиси, деңиз армийилири ичидә әң лаяқәтсиз армийидур дәп көрситилди мақалидә.

Мақалидә йәнә: қуруқлуқта америка, пакистан,афғанистандин башлап һәрбий йүрүш қилип бивастә уруш қилалайду. Һинди окяндики һәрбий базиға вә һиндистанниң қоллишиға һәмдә оттура асияда 18 орунда қурулған һәрбий базиға тайинип, америка қолини ташқи моңғүлийигә узартти. Охшашла вақитта шинҗаң вә тибәткә бивастә тәһдит пәйда қилди дәп көрситилди. Уруш җуңгодин узақта дегән мәсилә мәвҗут әмәс. Уруш һәр хил мәйданда болуватиду. Дөләт игиликидики карханиларни қуруғдап қоюш, ташқи перивотқа бағлап қоюш, мәдәнийәттә чүшкүнләштүрүшму уруш категорийиси ичидики "юмшақ уруш"қа мәнсүптур.

2008‏ - Йилидин башлап тибәттә, мустәмликә уйғүристанда арқа - арқидин зор көләмдә сиясий қозғилаң йүз бәргәнлики тоғрисида тохтилип мақалидә йәнә: арқида туруп америка вә ғәрб дуняси қоллиди вә күшкүртти, кәлгүси җуңгониң хатирҗәмлики тәскә тохтайду, дейилди.

Униңдин башқа истратегийилик қоралларни һесабқа алмиғандиму, америкиниң асия, тинч окян, оттура асия, һниди окяндики һәрбий базилири, һава армийисиниң күчидин қариғанда, җуңгониң шәрқи, җәнуби деңиз бойлири, тибәт вә шинҗаң өлкилири америка армийисиниң йерим саәт ичидә зәрбә бериш даирисигә кирип қалди дейилди мақалидә.

Җуңго тинчлиқини үмид қилиду дейилди мақалидә. Сорап бақайлики, җуңгоға керики зади қандақ тинчлиқ? уйғурларни, тибәтләрни хитайниң армийиси, сақчилири қирғин қилғанда, башқа дөләтләр қарап туридиған тинчлиқму? йеңи җуңгониң тарихи тәҗрибилири бизгә уқтуруп қойдики, уруштин қорқмиғандила, тинчлиққа еришкили болиду, һәр күни тинчлиқ, тинчлиқ дәп йүрсәң бундақ гәп бир күни сини урушқа сөрәп кириду, уруш вә тинчлиқ қариму - қаршилиқниң берликидур, дейилди мақалидә.

Демәк, хитай тинчлиқ үчүн уруш қилиши керәк икәндә; демәк, хитай мәмликитиниң тинчлиқи үчүн, хитайниң миллий сияситигә қарши намайиш қилған тибәтләрни, тинч йол билән намайиш қилған уйғурларни қирғин қилиши керәк икәндә!? қирғин қилишниң көчмә мәниси хитайниң нәзиридә "тинчлиқ" болидикәндә !?


Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт