Әрәб дөләтлириниң чоң қурултийи вә келәчәк бешарәтлири

2013-Йили 21-вә 22-январ күнлири сәуди әрәбистан пайтәхти рияд шәһиридә әрәб дөләтлириниң 3-нөвәтлик иқтисад қурултийи чақирилди.
Ихтиярий мухбиримиз өмәрҗан
2013-01-28
Share
Ereb-doletliri-ittipaqi-yighini-305.jpg Әрәб дөләтлири иттипақиға әза дөләтләр ташқи ишлар министирлириниң чоң йиғини, 2012-йили 12-феврал, қаһирә.
RFA/Omerjan

Тәһлилчиләрниң билдүрүшичә, мәзкур қурултай әрәб баһарини баштин кәчүргән дөләтләрни асас қилған һалда чақирилған болуп, 2015-йилғичә болған икки йил ичидә, әрәб дөләтлири оттурисидики өз-ара сода ишлирини җанландуруп йеңи бир пәллигә көтүрүш, әрәб баһари һарписида иқтисадий җәһәттин чекиниш йүз бәргән дөләтләрниң иқтисади әһвалини яхшилаш, таможна бирликини йолға қоюш қатарлиқ муһим мәсилиләрни баш мавзу қилған болуп, бу қурултайниң әһмийити мисир, тунис, йәмән қатарлиқ әрәб баһарини баштин кәчүргән дөләтләр үчүн толиму зор икән.

Сәуди әрәбистанида чиқидиған гезитләрниң һәммисидә мәзкур қурултай һәққидә һәрхил тәһлилләр вә көз қарашлар оттуриға қоюлмақта. Радио-телевизийиләрму диққитини мәзкур қурултайға беғишлиған болуп, күндилик хәвәрләр вә сөһбәтләрниң көпинчиси асасән мушу қурултай һәққидә болмақта.

Сәуди әрәбистанида чиқидиған "әл мәдинә" гезитиниң 2013-йили 25-январ күнидики санида, "әрәб баһари үчүн иқтисад керәк" дегән темида бир мақалә елан қилинған болуп, мақалидә мундақ дәп йезилған:
"сәуди әрәбистан падишаһи абдулланиң тәклипи вә саһибханилиқи билән пайтәхт рияд шәһиридә чақирилған әрәб дөләтлириниң 3-нөвәтлик иқтисад қурултийи толиму мунасип вақитта чақирилған болуп, әрәб баһари җәрянида иқтисади чүшкүнлүккә учриған қериндаш әрәб дөләтлириниң иқтисади җәһәттин белини русливелишини үмид қилған бу қурултай көплигән иҗабий тәклипләрни сунди вә йеқин келәчәктә әмәлгә ешиши күтүлгән бир қатар иҗабийлиқларға қол қойди. Һазир мисир, йәмән, тунис қатарлиқ дөләтләр иқтисадий қийинчилиқларға дуч кәлгән болса, ливийә, алҗирийә вә ирақ қатарлиқ дөләтләр тинчлиққа моһтаҗ болмақта. Әһвал қандақла болмисун, биринчи қилип әрәб дөләтлириниң иқтисадини яхшилаш керәк. Чүнки, иқтисад дегән дин вә мәзһәп айримайду. Әрәб дөләтлири оттурисидики сиясий вә иҗтимаий тәрәпләрдики көз қарашларниң охшаш болмаслиқи уларниң иқтисади җәһәттин һәмкарлишишиға вә бирлишишигә тосқун болалмайду. Чүнки, иқтисад һәммигә керәк, иқтисад мәзһәп тонумайду. Шуңа һәммә бирликтә иқтисадни яхшилаш вә бу йолда өз-ара әмәлий һәмкарлиқни қолға кәлтүрүш лазим."

Қурултайниң қарарлири

Йәнә сәуди әрәбистанда чиқидиған "әл рияд" гезитиниң шу күнидики санида мундақ дәп йезилған:"рияд шәһиридә чақирилған3-нөвәтлик әрәб дөләтлири иқтисад қурултийида наһайити муһим қарарлар елинған болуп, улар әрәб дөләтлири оттурисидики өз-ара сода-тиҗарәт һәҗмини аз дегәндә йәнә йүздә 50 пирсәнт чоңайтиш, яшлардики ишсизлиққа хатимә бериш үчүн чарә-тәдбир қоллиниш, аялларниң җәмийәттики ролини җари қилдуруш, муһит асрашқа көңүл бөлүш, юқумлуқ кесәлликләрниң алдини елиш үчүн муһитниң саплиқини сақлаш қаидилиригә җиддий әмәл қилиш, 2015-йилға қәдәр әрәб дөләтлири оттурисида таможна бирликини әмәлгә ашуруш қатарлиқлардин ибарәттур."

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт