Bext dégen néme? (2)

Kishilerge yaxshi mu'amile qilish, bextning eng chong sewebliridin biri, burun ötken yaxshi kishilerdin biri mundaq dégeniken: “Bezide bashqilar bilen aramda azarchiliq yüz béridu, undin kéyin uchriship qélip, u manga salam qilidu, shuning bilen könglüm érip kétidu”.
Ixtiyariy muxbirimiz batur
2013.01.26


Chirayingni da'im xushxuy we ochuq tutqin, kishilerning sewenlikini kechürgin we uningdin bir özre izde, bashqilarning selbiy tereplirini axturma, bashqilarni eyibleshtin burun özüngni eyible.

Bashqilar sanga menpe'et bermigen, séni tosqan bolsa, sen ulargha bergin. Sanga zulum qilghan qérindishingni epu qil, séni tashliwetkenlerni ziyaret qil, burun yaxshiliq qilghanlargha bügünmu yaxshiliq qil, bext mana shu yerdidur.

Kimning eng bextlik ikenlikini bilemsen? u shundaq kishi ikenki, bashqilarning alahidilikini we talantini hörmetleydu, emgikini qedirleydu, ular üchün xush bolidu. Mana bu bext menggü üzülüp qalmaydu, chünki kishilerning ghelibisini yaratqan igisi béridu, bundaq ghelibe we utuq üzülüp qalmaydu, eger bir kimning oqushta yaki xizmette netije qazan'ghanliqini, yene birining toy qilalighanliqini, yene birining emili öskenlikini, yene birining késeldin saqayghanliqini körseng, xush bolghin, mana bu üzülmeydighan xushalliqtur, bexttur, hesettin yiraq bolushning charisidur. Hesetxorlar bexttin eng yiraq bolghuchilardur. Ular - kim xushal bolsa yaki birer nersige érishse, közidin uyqu qachidu, köngli otqa tolidu, oz qoli bilen bextini qoghlaydu.

Bext we qana'et qilish

Insan tebi'iti mal - dunyani yaxshi köridu, lékin bilishimiz kérekki, özi yaxshi körgen we yaki arzu qilghan nersilerge érishken herqandaq kishi bextlik hésablanmaydu. Chünki bu dunyada mal - dunyaning hemmisige, arzu qilghanning hemmisige érishkili bolmaydu, bir küni hemmeylen ölüp qebrige kiridighan gep. Shundaq bolghaniken, qana'et bilen yashishimiz kérek.

Kimki bextni izdeydiken üni mal - dunya, altun - kümüsh, katta bina - qesirlerdin emes, belki özidin, a'ilisidin, xelqidin izdigey. Özini hawayi heweske boysundurmighay. Shundila heqiqiy bextni hés qilghusi.

Bext we ten saqliq

Ten saqliq - téni saq kishilerdiki padishahliq tajidurki, uni peqet késellerla eng yaxshi hés qilalaydu, chünki ten saqliq allahh ta'ala insan'gha ata qilghan eng büyük né'mettur.

Shuning üchün ten saqliqigha shükür qil, xushal bol, uni ketse qayta kelmeydighan purset dep bil, uni özüng we bashqilarni bextlik qilidighan ishlargha serp qil, yaxshiliqqa yardemlesh, yamandin tos, ajiz, péqir, yétim - yésir, musapir, tullargha yardem qil. Chünki séning ashu saqliqing we bosh waqtingda allahh ta'alaning heqqi bar. Ten saqliqingni asra, her ishta orta halliqni közle, quruq xiyal, bolmighan wehimilerge özüngni el qilip qoyma. Chünki bedining rohungni kötüridu, ularning arisida nepsing we eqling bar, ene shu bedining saq bolsa, eqling hem rohung saq bolghay, hem shu bediningning pakizliqigha könguül böl, chach, yüz, éghiz, shundaqla pütün bedining pakiz bolghay, xushpuraq ishlet!

Bext we adet:

Bextlik bolushning egiship mangidighan, könidighan usul, sewebliri bar, shundaqla kishini bexttin mehrum qilidighan amillarmu bar. Shuning üchün, bu usullarni öginishing we özleshtürüshüng, yamanlirini tashlap, yaxshilirini köpeytishing we özüngge adet qilishing kérek, bular töwendikiche:

1 - Özgiche bolushqa, ishni wayigha yetküzüshke tirishish: ilimde, xizmette, din yaki mal - dunyada, bashqilar bilen bolghan ijtima'iy alaqide özgiche, bashqilardin perqlinip turidighan, alahide bolushqa tirishish, bir ishni ögen'gende bir orunda turup qalmay, wayigha yetküzüsh hem öginishni toxtitip qoymasliq. Chünki égizge örlewatqanda toxtap qalsaq, arqigha chékinidighan gep.

2 - Meqset ochuq, ghaye éniq, emeliyetke uyghun bolushi kérek: bir ishni bashlighanda yetmekchi bolghan ghaye we muddi'agha merkezlishish hem uni emelge ashurushning tepsiliy pilani we mudditi belgilen'gen bolushi, mes'uliyetchanliq tuyghusi üstün bolushi kérek. Tayini yoq, özimizge we bashqilargha ziyanliq, müjmel ishlargha qedem basmasliq lazim.

3 - Qilidighan ishlarning ret tertipini belgilesh, awwal eng muhimini andin muhimini, axirida muhim bolmighanlirini qilish kérek. Chünki bu hayatta qilidighan ish bek köp, lékin hayatimiz tolimu qisqa. Hayatimizdiki ishlarni mundaq tertipleshke bolidu: hem muhim hem jiddiy, muhim emma jiddiy emes, jiddiy emma muhim emes, hem muhim hem jiddiy emes.

4 - Ishni qalaymiqan qilmay, éniq pilan bilen qilish: buni qisqa we uzun mezgillik sheklide bir qanche türge ayrishqa bolidu. Mesilen, hayat boyiche dawamlishidighan pilan, 5 yaki 10 yilliq, bir yilliq, alte ayliq, ayliq, heptilik we künlük pilan dégendek. Bularning hemmisi bir - birige baghlinishliq, bir yene birining dawami yaki biri yene birining bashlan'ghuchi bolushi kérek.

5 - Qilmaqchi bolghan ishqa diqqetni merkezleshtürüsh, bashlighandin kéyin köngül bölüsh we axirighiche dawamlashturush. Konilar: “Qiyin ish yoq alemde, köngül qoyghan ademge!” dégeniken. Uning üchün ish qilghanda, eng munasip wasitilerni tallash, ishni waqtida bashlash, kéchiktürmeslik kérek. Yuqirida tilgha élin'ghan mezmunlar birleshtürülgende, herqanche uzun mezgillik pilan bolsimu, zérikip qélish yaki diqqetning burulup kétishidin saqlan'ghili bolidu.

6 - Waqitni yaxshi idare qilip, ünümlük paydilinish: chünki uningdin obdan paydilinalmisaq, ziyan tartimiz. Biz özimiz waqitturmizki, bir minut ötse, hayatimizdin bir parche ketti dégenliktur.

7 - Nepsni yaxshi terbiyilesh, özimiz nepsimizge boysunmay, nepsimizni özimizge boysundurush: chünki insan nepsi da'im igisige qarshi ish qilishqa ündeydu. Öz nepsige we iradisige ige bolghan kishila ghelibe qazinalaydu, eksiche nepsige teslim bolghan kishi meghlubiyettin qutulalmaydu.

Öz nepsimiz, hawayi - heweslirimiz üstidin ghalib kelsek, herqandaq düshmen'ge taqabil turalaymiz. Özimizni nepsning quligha aylinip qélishtin qutquzghandin bashqa, ze'iplik we boshangliqtinmu saqlinish kérek.

8 - Alaqige mahir, ijtima'iy ishlarda pa'al bolush kérek: bashqilar bilen asan chiqishalaydighan, asan maslishalaydighan, xushchiray, köngli köksi keng, bashqilarning ghem - qayghülirigha hemdem bolalaydighan, quliqi yumshaq, mu'amilide siliq bolush lazim. “Yaxshi söz tashni yarar, yaman söz bashni” dégendek, söz - mu'amilide mulayim bolsaq, herqandaq ishta bashqilarni etrapimizgha yighalaymiz. Eger qopal, tersa, chusluq bilen mu'amile qilidighan bolsaq, töt kishini bir yerge élip kélishmu qolimizdin kelmeydu.

9 - Ijabiy tepekkur qilishni adet qilish: etraptiki ishlargha ijabiy tereptin baha bérish, kishilerning ijabiy tereplirini izdesh, qolida bar bolghan pursetlerni tépip chiqish, dawamliq selbiy tereplerge ésiliwalmasliq kérek.

10 - Her ishta mötidil bolush, ishlarni dengsep körüp bir terep qilish, béxilliqtin, israpxorluqtin saqlinish, ottura hal bolush kérek.

Peyghembirimiz bu heqte mundaq nesihet qilghan: “Séning üstüngde perwerdigaringning heqqi bar, öz nepsing (yeni téningning) heqqi bar, a'ilengning heqqi bar, shunga her heq igisige özining tégishlik heqqini ber”. Awar terjimisi

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.