Weten taman uchqan xiyallar - 1

Ixtiyariy muxbirimiz qutlan
2013-03-23
Élxet
Pikir
Share
Print
Ilyar ömer ependi (qutlan fotosi)
Ilyar ömer ependi (qutlan fotosi)
RFA/Qutlan

Gérmaniyining myunxén shehiridiki awat kochilarning biride "Yipek yoli" namida wiwiska ésilghan bir Uyghur ashxanisi uchraydu. Bu yéqinqi onnechche yildin buyan myunxénda barliqqa kelgen Uyghur ashxanilirining biridur. Mezkur ashxanining igisi ilyar ömer 1990 - yillarda erkinlik üchün wetenni terk étishke mejbur bolghan qanchilighan Uyghur yashlirigha oxshashla qelbige ana tupraqning hesretlirini püküp orta asiya elliride chiqish yoli izdep yürgen we untulghusiz kechürmishlerni ötküzgen kishilerdin idi. Teqdirning soghuq shamalliri uni 1990 - yillarning axirlirida weziyiti dawalghup turghan orta asiya memliketliridin yawropaning parawozi hésablan'ghan gérmaniyige ekélip tashlaydu.

Shundin bashlap u gérmaniyining myunxén shehirige orunliship muhajirettiki Uyghur topluqlirining weten yolida élip barghan pa'aliyetlirige qoshulidu. Yene bir tereptin qattiq tirishchanliq körsitip öz aldigha igilik tiklesh we iqtisadiy asas yaritish ishigha atlinidu. Ilyar ömerning wetendin ayrilghandin buyan béshidin kechürgen ré'al kechürmishliri muhajirettiki köpligen Uyghurlarning hayat kechürmishlirige oxshashla weten'ge bolghan menggü üzülmes rishte bilen tutushup ketken…

Ilyar ömer 1964 - yili ghulja shehiride dunyagha kélidu. 1980 - Yillarda shinjang uniwérsitétining til fakultétida oquydu. 1985 - Yili dékabirda ürümchidiki aliy mektep oqughuchilirining xitay da'irilirining mustemlike siyasetlirige qarshi oqughuchilar herikitige aktip ishtirak qilidu. Mektep püttürgendin kéyin ürümchide chiqidighan Uyghur tilidiki birdin - bir pen - téxnikigha da'ir gézit - "Shinjang pen - téxnika géziti" de ishleydu. Emma oqughuchilar herikitige qatnashqanliq ishi arxipigha yézilghanliqi üchün gézitxana rehberlikining siyasiy bésimigha we nazaritige uchraydu. Köz aldidiki ré'alliq uning gézitxanida normal bir xizmetchi xadim süpitide ishlishige yol qoymaydu. Axiri bolup bésimlardin qutulup erkin yashash üchün chet'elge chiqip kétishke mejbur bolidu.

Buning bilen u chiqish yoli izdep orta asiya ellirige chiqidu. Lékin bu yerdiki dawalghup turghan weziyet, bolupmu Uyghurlargha bolghan bésimning kündin - kün'ge éship bérishi uni üchinchi bir elge kétishke mejburlaydu. U axirida bashqilarning pasportigha öz resimini chaplitish arqiliq rusiye yoli bilen gérmaniyige kétish qararigha kélidu. Teqdir uni barghanséri weten bilen ariliqi yiraq bolghan yat ellerge élip kétidu. U tewekkülchilik sepiridiki türlük qiyinchiliqlarni bir - birlep yéngip axiri gérmaniye tupriqini desseydu. Shundaq qilip uning yawropadiki bu yat tupraqqa bésilghan hayat qedimi bashlinidu. Myunxéndiki Uyghur jama'etchilikining uyushushi bilen shu yillarda neshr qilin'ghan Uyghur tilidiki "Birlik" zhurnilida muherrir bolup ishleydu hemde ilgiri - kéyin bolup 5 san zhurnalning yoruqluqqa chiqishigha tégishlik hessisini qoshidu.

Toluq bet