Lm Nguyễn Văn Hùng: “Dân kiện Formosa khó khăn, vì quan chức CSVN có phần hùn trong đó”

Phỏng vấn do blogger Tuấn Khanh thực hiện
2022.04.07
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Lm Nguyễn Văn Hùng: “Dân kiện Formosa khó khăn, vì quan chức CSVN có phần hùn trong đó” Hình chụp hôm 18/6/2017: Người Việt tại Đài Loan cầm biểu ngữ có hình cá chết đòi chính phủ điều tra công ty Formosa ở Hà Tĩnh gây ô nhiễm biển miền Trung Việt Nam hồi năm 2016.
AFP

Tháng tư là thời điểm để nhớ rất nhiều việc trong lịch sử Việt Nam. Nhưng gần nhất đó là sự kiện nhà máy Formosa xả chất độc ra biển, gây hại cho hàng triệu con người Việt Nam tại bốn tỉnh miền Trung, nhưng tội ác này, lại được chính quyền Việt Nam bao che.

Đã sáu năm kể từ khi những con cá chết đầu tiên xuất hiện ở bờ biển Hà Tĩnh, Nghệ An… Cuộc đời của những người ngư dân quanh Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế…  vẫn kéo dài sự cơ cực của mình mà không tìm thấy được hỗ trợ vật chất cần thiết, cũng như là tinh thần mang tình đồng bào của chính quyền đối với những nạn nhân. Nhiều người cố gắng sống lây lất vì không còn biết cách nào khác để tồn tại. Còn những người khác thì kẻ buộc phải bỏ nghề, người phải bỏ quê cha đất tổ để đi làm lao động thuê mướn ở phương trời xa nào đó, nhằm thoát cảnh nghèo đói do thảm họa này gây ra.  

Vài năm nay, Vẫn có nhiều nạn nhân của thảm họa Formosa kiên trì đệ đơn lên Tòa án tối cao ở Đài Loan, để đòi công bằng. Nhưng chuyện yêu cầu thực thi luật pháp ấy, không hề đơn giản ở Đài Loan cũng như ở Việt Nam, mà qua cuộc trò chuyện với linh mục Nguyễn Văn Hùng - người đang ở Đài Bắc, Đài Loan trực tiếp trợ giúp cho các nạn nhân của Formosa, đã cho biết thêm nhiều chi tiết.

Lm Nguyễn Văn Hùng: Công việc kiện công ty mẹ của Formosa tại Đài Loan đến giai đoạn quan trọng, đó là tòa án ở Đài Loan đòi hỏi là phải có nhân chứng đứng đối chất ở tòa trực tiếp, hoặc là phải công chứng đơn ủy quyền từ Việt Nam, cho luật sư ở Đài Loan. Điều này có nghĩa những người đang đứng đơn kiện phải ra mặt ngay tại địa phương họ cư ngụ, công chứng ủy quyền cho luật sư và có đóng dấu của cơ quan hành chính địa phương và nhiều cơ quan khác nữa – nhưng rõ ràng đây là điều khó khăn, vì chuyện kiện thẳng công ty mẹ ở Formosa là điều mà chính quyền không thích. Thậm chí những người đi kiện ra mặt cũng bị nguy hiểm.

Hơn nữa, những việc kỳ lạ khác cũng xảy ra trùng hợp, là những người có thể trợ giúp cho các nạn nhân hay người lên tiếng cho Formosa như cô Phạm Đoan Trang (Hà Nội), anh Nguyễn Đức Hùng (Hà Tĩnh)… đều bị bắt.

Điều đáng nói là Tòa án ở Đài Loan hình như có sự tác động nào đó, nên họ vẫn kéo dài thời gian về chuyện cần nhân chứng và công chứng, chứ không tuyên bố hết hạn, nên vẫn có hy vọng trong chuyện kiện này. Hiện phía chúng tôi (Linh mục Nguyễn Văn Hùng và các luật sư, tổ chức đang tham gia vụ kiện) đang có thêm một cách làm khác. Nhưng chúng tôi xin lỗi là lúc này chưa thể tiết lộ vì muốn tránh các bất trắc không cần thiết.

Tuấn KhanhThưa linh mục, nhưng nói về nhân chứng, thì vẫn có những người từ các địa phương đi kiện đã đào thoát ra nước ngoài vì bị đàn áp, đi lao động ở ngay chính Đài Loan như báo chí đưa tin, vậy mình có thể tận dụng các nhân chứng này được không?

Lm Nguyễn Văn Hùng: Chúng tôi cũng đã nghĩ đến điều đó, và may mắn là chúng tôi tìm thấy một số người đã chạy qua Thái Lan, Âu Châu và chính ngay Đài Loan, nhưng bản thân vấn đề hành chính khiến họ cũng cần có một thủ tục ở Việt Nam. Vì vậy cũng có cái khó của nó.

Tuấn Khanh: Đài Loan và Việt Nam là hai quốc gia có mối quan hệ ngoại giao khá mong manh, với cái bóng của Trung Quốc luôn đứng giữa. Liệu vụ kiện Formosa này, với tầm lức lớn lao của nó cũng ảnh hưởng đến bộ mặt của  Hà Nội, thì tòa án của Đài Loan có e ngại trong việc xử thẳng tay và sẽ làm bẻ mặt nhiều quan chức Hà Nội?

Lm Nguyễn văn Hùng: Dù tòa án ở Đài Loan là độc lập, nhưng nếu nhìn rõ khung cảnh hiện nay, thì rõ là có nhiều quan hệ và quyền lợi đan chéo nhau, nên riêng tôi nghĩ, tòa án chỉ có thể đáp ứng ở mức 70 hay 80% mà thôi. Tôi đoán như vậy.

Tuy nhiên, Đài Loan đang là điểm nóng trong tầm nhìn của thế giới, nên đảng cầm quyền vẫn muốn hành động với những giá trị mang tính biểu trưng về một đất nước Đài Loan đang tiến bộ và văn minh trong nên dân chủ pháp trị. Nên trong sự cầm quyền của Đảng Dân Tiến, tôi nghĩ vụ kiện của người Việt Nam lúc này cũng có những phần lợi thế nhất định.

Tuấn KhanhĐã hơn ba năm theo đuổi vụ kiện này, thưa, linh mục có nhận xét ra sao về thái độ của chính quyền Việt Nam. Cụ thể như Đại sứ quán Việt Nam ở Đài Loan ((Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc) chẳng hạn. Đã có đề nghị nào về việc ngừng vụ kiện hay cao hơn, là đe dọa chẳng hạn?

Lm Nguyễn Văn Hùng: Phải nói rằng họ rất kín đáo trong các biểu hiện. Bởi họ biết rằng bất kỳ hành động lộ liễu nào cũng sẽ phát động các sự phản đối của các tổ chức nhân quyền hay môi trường ở Đài Loan. Nhưng tôi tin rằng họ theo dõi, luôn theo dõi rất kỹ. Sở dĩ có nhiều khó khăn trong việc người Việt phản ứng hay đi kiện Formosa, tôi nghĩ đó là chuyện ảnh hưởng quyền lợi trực tiếp, do tôi tin rằng có các quan chức CSVN đầu tư hay có phần hùn trong hoạt động của Formosa ở Việt Nam. Do đó họ luôn để ý đến các tiến triển của vụ kiẹn này.  

Tuấn Khanh: Về phần báo giới ở Đài Loan thì sao? Họ có hoàn toàn đứng về những nạn nhân?

Lm Nguyễn Văn Hùng: Những tờ báo trung thực và độc lập ở Đài Loan thì họ rất giới hạn về tài chánh. Còn lại là phần lớn là báo sống với sự tài trợ kinh tế. Như năm ngoái, Formosa có lợi nhuận đến tám tỷ Mỹ kim, nên chuyện đó cũng là một thế lực. Báo chí sống và không cần đến sự trợ giúp kinh tế của giới doanh thương không nhiều nên tiếng nói vì nạn nhân cũng ít. Ngay tại Đài Loan, cũng có một làng ung thư liên quan đến Formosa nhưng kiện tụng cũng kéo dài và khó khăn, tiếng nói yểm trợ cũng ít. Bằng tiền và quyền Formosa đang thao túng mọi thứ, độc đoán, không khác gì nhà nước Cộng sản Việt Nam cả. Dùng tiền của mình, Formosa tác động đến truyền thông nên bài vở về các nạn nhân của họ cũng bị giới hạn.

Tuấn Khanh: Nhiều nhà binh luận cũng như tranh đấu cho sự kiện thảm họa môi trường Formosa ở Việt Nam nói rằng đây không chỉ là câu chuyện môi trường, mà còn là chuyện về nhân quyền. Trong cuộc theo đuổi vụ kiện ở Đài Loan, linh mục đã có bao giờ nhờ đến sự trợ lực của các tổ chức quốc tế như  Human Rights Watch, Amnesty… ?

Lm Nguyễn Văn Hùng: Chúng tôi gần đây cũng liên hệ với các tổ chức như Green Peace, Amnesty… và gần đây thì có thêm vài tổ chức để nhờ cậy họ đưa thông tin về vụ kiện này lên các diễn đàn quốc tế. Chúng tôi biết rõ mọi việc không thể nhanh chóng được, mà đó là một cuộc đấu tranh rất dài lâu. Chúng tôi sẽ vẫn phải tiếp tục không ngừng để cố gắng đạt đến một phần nào công lý cho các nạn nhân ở Việt Nam. Khó khăn thì còn nhiều, nhưng nhìn vào những mất mát của người dân trước thảm họa này, chúng tôi biết là mình phải tiếp tục, bất luận như thế nào.

Tuấn Khanh: Xin cám ơn linh mục.

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Nhận xét

Duy Hữu, USA
07/04/2022 10:39

Đồng bào Việt Nam ta, khắp nơi, khắp nước, khắp thế giới, cùng nhân dân thế giới và nhân dân Đài Loạn, đồng hành, đồng tâm...

Liên kết và đoàn kết trong Sự thật và Tình thương, Tình người, Tình dân tộc, Tình đa dân tộc

Liên kết và đoàn kết trong Đa dân tộc... Đa đảng, Đa tài...Đa năng, Đa hiệu...Đa nguyên, Đa dạng... Đa chiều, Đa chiêu...

Trường kỳ đấu tranh nhân dân đòi hỏi... Công lý, Công bằng, Công tâm... cho ngàn ngàn nạn nhân của đại thảm họa Formosa.

Đứng Lên, Lên Tiếng... Stand Up, Speak Out... phản biện, phản đối, phản kháng... bất tín nhiệm, bất hợp tác, bất bạo động ...
bất tuân, bất chấp... bất khuất, bất diệt... bách chiến, bách thắng... chống lại ngàn ngàn... hành vi, hành xử, hành động...
bạo động, bạo lực, bạo quyền... bất công, bất chính... bất lương, bất nhân... của các tập đoàn con buôn đỏ, con buôn đèn,
tài phiệt đỏ, tài phiệt đen, tư bản đỏ, tư bản đen, tư lợi đỏ, tư lợi đen, sân sau đỏ, sân sau đen của các tổng đảng trưởng, đảng trưởng, đảng viên, cán bộ " lãnh đạo ", vô đạo, bá đạo, bá quyền, độc quyền... " kinh tế thị trường, định hướng chủ nghĩa xã hội đỏ, chủ trương đường lối xã hội đen ", cờ đỏ búa liềm Việt Cộng.

Trung
08/04/2022 09:01

Tôi thực sự lo cho anh Tuấn Khanh rồi đây bị tội trốn thuế nếu nhẹ; Nếu nặng là do lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích nhà nước.