Trong suốt nhiều năm, tình hình tài chính của hãng hàng không quốc gia mang tên Vietnam Airlines đã không mấy được cải thiện khi tổng nợ mới đây đã rất sát ngưỡng 90% tổng mức tài sản hiện có.
Đây là một mức rủi ro đáng chú ý đối với một doanh nghiệp mà nhà nước đang sở hữu 86% tổng nguồn vốn.
Bức tranh nợ nần không mấy khả quan
Tính đến ngày 30/6, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) đang có tổng nghĩa vụ nợ hơn 69.178 tỷ đồng, tương đương 87% tổng tài sản. (trang 7)
Theo đó, nợ tập trung nhiều ở kênh đối tác và các bên liên quan, vào khoảng 29.366 tỷ đồng, thuộc phần nghĩa vụ với các bên cung ứng hàng không (nhiên liệu, bảo dưỡng, dịch vụ bay, v.v.) và các hãng bay trong hệ thống liên kết. (mục 18,22,24 ở trang 41 & 43)
Kênh khách hàng cũng chiếm một phần nợ tương đối với khoảng 19.306 tỷ đồng, đến từ tiền nhận trả trước của các dịch vụ chưa thực hiện như tiền vé máy bay, vận chuyển hành khách và điểm thưởng từ các chương trình khách hàng thân thiết như Bông Sen Vàng hay LotusBiz. (mục 19 & 23, trang 41 & 43).
Ngoài ra, Vietnam Airlines đang có hơn 12.768 tỷ đồng nợ vay và thuê tài chính. Các khoản vay chủ yếu đến từ các ngân hàng thương mại trong nước.
Trong số này, có 4.000 tỷ đồng là khoản vay tái cấp vốn (theo Nghị quyết Quốc hội và Thông tư 04/2021/TT-NHNN) từ SeABank, MSB và SHB, được thế chấp bằng tài sản của Vietnam Airline như tàu bay, động cơ và cổ phiếu công ty con.
Ngoài ra, Bộ Tài chính đang bảo lãnh khoảng 2.084 tỷ đồng dư nợ quốc tế cho hãng (trang 46)
Qua đó, tổng chi phí lãi vay của hãng khoảng hơn 275,6 tỷ đồng, tương đương bình quân gần 46 tỷ đồng mỗi tháng. (mục 36, trang 52)
Những phần nợ khác đến từ chi phí hoạt động của doanh nghiệp như thuế nhà nước, lương người lao động, quỹ phúc lợi và các khoản dự phòng.
Đáng chú ý, theo ban lãnh đạo Vietnam Airlines, hãng hiện thiếu hụt hơn 24.625 tỷ đồng để trả nợ, đồng thời ghi nhận 5.344 tỷ đồng nợ quá hạn. (trang 17, 18)
Để giải quyết vấn đề này, bên cạnh phụ thuộc vào nguồn cấp vốn của nhà nước, Hội đồng Quản trị và Ban Giám đốc của Vietnam Airlines cho biết đang đàm phán với các ngân hàng thương mại để nâng thêm hạn mức tín dụng.
Tính đến ngày 30/6, tổng hạn mức tín dụng ngắn hạn mà Vietnam Airline đã ký kết với các ngân hàng thương mại là “khoảng 47,92 nghìn tỷ đồng”.
Ngoài ra, Vietnam Airlines cũng đang trong quá trình xây dựng đề án tái cơ cấu lại công ty để trình lên các cơ quan liên quan cho giai đoạn 2021-2035.
| Ngân hàng | Số tiền cho vay (tỷ đồng) |
|---|---|
| Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) | 2.530 |
| Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (Seabank) | 1.972 |
| Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) | 1.779 |
| Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) | 1.337 |
| Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) | 1.000 |
| Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (Vietinbank) | 531 |
| Ngân hàng TMCP Xuất Nhập khẩu Việt Nam (Eximbank) | 317 |
Một số ngân hàng thương mại trong nước đang cho Vietnam Airlines vay nợ đáng kể. Số liệu tính đến ngày 30/6/2026. (trang 44, 45).
Khả năng hoạt động phụ thuộc vào tiền ngân sách
Tình hình tài chính của Vietnam Airlines đã không mấy cải thiện hơn suốt nhiều năm.
Nếu như đem so sánh với tháng 6/2025, tổng nợ của Vietnam Airlines đã tăng thêm 3.700 tỷ đồng, tức mức độ tăng trưởng nợ đạt gần 6% chỉ trong một năm.
Trong các báo cáo tài chính, Vietnam Airlines không ít lần thừa nhận khả năng duy trì hoạt động của hãng phải phụ thuộc nhiều vào các khoản tín dụng từ ngân hàng, cũng như việc hỗ trợ từ tiền ngân sách nhà nước.
Tình trạng này một lần nữa lại xuất hiện trong báo cáo tài chính mới đây của Vietnam Airlines khi nhà nước đã cho phép gia hạn thêm gói cấp vốn 4.000 tỷ đồng, đồng thời xóa 567 tỷ đồng tiền phạt do chậm nộp thuế. (trang 42)
Trong khoảng 5 năm trở lại đây, hãng đã ít nhất 3 lần kêu gọi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành thông tư gia hạn thêm thời gian trả nợ. Đợt gia hạn gần đây nhất thêm 3 năm, đến ngày 31/12/2027 vì không đủ khả năng trả nợ đúng hạn, mặc dù đại diện Vietnam Airlines, cùng báo chí nhà nước trong các bản tin đều nói rằng kết quả kinh doanh của Vietnam Airlines “tích cực”, thậm chí là “lập đỉnh”.
Ngoài ra, Vietnam Airlines còn nhiều năm liên tiếp ghi nhận nợ xấu từ các ngân hàng thương mại.
Vốn chủ sở hữu chịu lỗ lũy kế hơn 23.148 tỷ đồng
Vietnam Airlines hiện có nguồn vốn chủ sở hữu hơn 10.200 tỷ đồng. Trong đó, chiếm 86% tỷ lệ vốn là do nhà nước làm chủ sở hữu. (trang 8)
Đáng chú ý, số vốn này đang chịu mức lỗ lũy kế hơn 23.148 tỷ đồng, tương đương hơn 74% tổng vốn điều lệ, khiến Vietnam Airlines có khả năng tiếp tục rơi vào tình trạng âm vốn.
Trước đây, Vietnam Airlines đã có một thời gian dài chịu âm vốn chủ sở hữu.
Nguồn vốn này chỉ được cải thiện thông qua đợt hoàn tất phát hành hơn 900 triệu cổ phiếu, và thu về gần 9.000 tỷ đồng vào tháng 9/2025, Vietnam Airlines mới thoát khỏi tình trạng chịu âm vốn như hiện nay.
Về Vietnam Airline
Hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines được thành lập từ năm 1993. Ban đầu, đơn vị này hoạt động theo mô hình một doanh nghiệp của nhà nước.
Sau gần hai thập kỷ, đến năm 2010 hãng mới chuyển đổi mô hình thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do nhà nước làm chủ sở hữu, và chính thức thực hiện chia vốn cổ phần cho đơn vị bên ngoài từ năm 2014.
Mang theo các sứ mệnh chính trị được “Đảng và Nhà nước giao phó”, từ lâu, Vietnam Airlines là hãng bay đại diện cho gương mặt quốc gia, đóng vai trò chủ đạo trong lĩnh vực vận tải hàng không.
Trong nhiều các quyết định chỉ đạo, Vietnam Airlines cũng được kỳ vọng sẽ “tự chủ” để “kinh doanh có lãi”, nhằm “bảo toàn và phát triển vốn nhà nước đầu tư” tại đơn vị này.