Дуня уйғур қурултийи б д т ға тапшурған доклатида хитайниң хәлқара мәҗбурийитини ада қилмайватқанлиқини билдүргән

Вашингтондин мухбиримиз әркин тәйярлиди
2023.07.24

Б д т кишилик һоқуқ кеңишиниң 45-нөвәтлик йиғини 2024-йили 1-айдин башлап хитайниң 4-қетимлиқ қәрәллик кишилик һоқуқ хатирисини көрүп чиқиду. Шу мунасивәт билән дуня уйғур қурултийи хитайниң 4-қетимлиқ қәрәллик кишилик һоқуқ хатирисини көрүп чиқиш йиғинида доклат сунуп, нуқтилиқ һалда хитайниң уйғурларға қарита давамлиқ террорлуққа қарши туруш қанунини ишлитиватқанлиқи, шундақла униң 2018-йили елип берилған өткән қетимлиқ қәрәллик кишилик һоқуқ хатирисини көрүп чиқиштин бери, хәлқаралиқ мәҗбурийитини ада қилмиғанлиқини, һалбуки уйғур райониниң вәзийити 2018-йилдин бери техиму начарлашқанлиқини билдүргән.

Доклатта, “(хитай) һөкүмити кәң көләмдә халиғанчә тутқун қилиш, мәҗбурий әмгәккә селиш, зорлуқ билән туғут чәкләш, кәмситиш характерлик кәң көләмдә назарәт қилиш, уйғур вә башқа түрк хәлқлирини нишан қилған шәхсий мәхпийәтликкә дәхли-тәруз қилидиған қанун рамкилирини түзүп, хәлқара қанун вә хитайниң ички қануниға хилаплиқ қилди” дейилгән.

Дуня уйғур қурултийи б д т кишилик һоқуқ кеңишиниң 2024-йили 1-айдин 2-айғичә өткүзүлидиған 45-нөвәтлик йиғиниға доклат тапшурған 2-уйғур тәшкилати. Буниңдин бурун америкадики “уйғур һәрикити тәшкилати” му бу йиғинға өзиниң доклатини тапшурғанлиқи, доклатта уйғур ирқий қирғинчилиқиға, болупму уйғур аяллири вә балилириниң зиянкәшликкә учришиға даир дәлилләрни сунғанлиқини елан қилған. Б д т кишилик һоқуқ кеңиши бу йиғинда 4-қетим хитайниң қәрәллик кишилик һоқуқ хатирисини көрүп чиқиду. Лекин дуня уйғур қурултийиниң доклатида қәйт қилинишичә, хитай 2018-йилидики 3-қетимлиқ қәрәллик кишилик һоқуқ хатирисини көрүп чиқиш йиғинида, диний әркинлик, пикир әркинлики вә аз санлиқ милләтләрни кәмситилиштин қоғдашқа мунасивәтлик 15 хил тәвсийәни қобул қилип, негизлик кишилик һоқуқни қоғдашқа вәдә қилған болсиму, лекин 5 йилдин бери бу тәвсийәләрниң һечбирини ‍иҗра қилмиған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.