"Shinjang uniwérsitéti" ning mudirliq wezipisige tunji qétim bir xitay teyinlen'gen

Muxbirimiz irade
2020-09-24
Share

Uyghur élidiki uzun tarixqa we nopuzgha ige bolghan aliy bilim yurtliridin "Shinjang uniwérsitéti" ning bashliqliq wezipisi Uyghur aptonom rayoni tarixi boyiche tunji qétim bir xitaygha bérilgen. "Shinjang uniwérsitéti" tor bétidiki xewerdin qarighanda, "Shinjang uniwérsitéti" ning mudirliq wezipisige yaw chyangni teyinlesh qararini 9-ayning 22-küni chüshtin kéyin Uyghur aptonom rayonluq partkom we aptonom rayonluq xelq hökümiti mexsus yighin arqiliq jakarlighan.

Melum bolushiche, "Shinjang uniwérsitéti" ning bashliqliqigha Uyghur aptonom rayoni qurulghandin buyan izchil halda Uyghurlar teyinlinip kélin'gen bolup, bu qétimqi bu özgirish chet'ellerdiki Uyghur ziyaliylirining küchlük diqqet-étibarini qozghidi. Bir qisim Uyghur ziyaliyliri bu heqte ijtima'iy taratqularda mulahize qilip, buning Uyghur tarixidiki burulush xaraktérlik weqelikini bildürdi.

Melum bolushiche, yaw chyang 2019-yili 2-ayda "Shinjang uniwérsitéti" da xizmetke chüshken bolup, xewerde uning terjimihali heqqide toluq melumat bérilmigen. Xewerde uni mudirliqqa östürüsh qarari "Aptonom rayonluq partiye komitéti bilen merkiziy teshkilat bölümi we ma'arip ministirliqi otturisidiki qayta-qayta pikir almashturush hem kéngishishning netijisi" déyilgen we "Bu qarar. . . Kelgüsi tereqqiyatning éhtiyaji, u shinjang uniwérsitéti rehberlikining intayin muhimliqini toluq eks ettürdi" dep teriplen'gen.

"Shinjang uniwérsitéti" 2017-yili xitay hökümiti Uyghur élide yolgha qoyghan keng kölemlik tutqun herikitining éghir zerbisige uchrighan aliy ma'arip orunlirining biridur. Bolupmu uniwérsitétning rehberlik qatlimidiki we oqutush sépidiki birqisim Uyghur rehberler we oqutquchilar birdek tutqun qilin'ghan. Hazirgha qeder shinjang uniwérsitétidin tashpolat téyip, merhum abdukérim rahman, rahile dawut, zulpiqar barat qatarliq 15 etrapida rehbiriy we ilmiy xadimning tutqun qilin'ghanliqi delillen'gen hem bulardin birnechchisining kéyin qoyup bérilgenliki ashkarilan'ghanidi. Hetta "Shinjang uniwérsitéti" mudiri tashpolat téyipning wezipisidin élip tashlinip we tutqun qilinip, arqidin ölümge höküm qilin'ghanliq uchurimu otturigha chiqqanidi. Shinjang uniwérsitétidin tutup kétilgenliki ijtima'iy taratqularda keng xewer qilin'ghan köp sandiki oqutquchilarning aqiwiti ta hazirghiche melum emes. Mesilen, proféssor batur eysa, abduréhim mahmut, nurbiye yadikar, nebijan hebibulla, asiye muhemmedsalih, abdusalam ablimit qatarliqlar ta hazirghiche "Shinjang uniwérsitéti" dinla iz-dériki melum bolmaywatqan ilmiy xadimlarning bir qismidur.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.