Америкалиқ антрополог дәррин байлир: «‹үлгилик кәнт аһалилири' ниң түрмигә ташлиниши: бир җүп уйғур ача-сиңилниң аилиси вә турмуш усулидин айрилиши»

Мухбиримиз ирадә
2020-07-02
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Уйғурлар вәзийити һәққидә тәтқиқат билән шуғуллинип келиватқан америкалиқ антрополог дәррин байлир йеқинда «‹үлгилик кәнт аһалилири' ниң түрмигә ташлиниши: икки уйғур ача-сиңилниң аилиси вә турмуш усулидин айрилиши» мавзулуқ бир парчә мақалә елан қилди.

«SupChina» Намлиқ тор журнилида елан қилинған мақалидә чәтәлләрдә яшайдиған ача-сиңил нуримангүл вә нурсимангүлләрниң қәшқәрдики ата-аниси вә икки оғул қериндишиниң тутқун қилиниши, уларниң айрим-айрим һалда 13 йил, 16 йил вә 19 йиллиқтин қамақ җазасиға һөкүм қилинғанлиқи баян қилиниш арқилиқ хитай һакимийитиниң уйғур йезилирида аилиләрни, уларниң хатирҗәм һаятини қандақ набут қиливатқанлиқи тәпсилий йорутуп берилгән.

Түркийәдә яшаватқан нурсимангүл абдурешит өткән йили юртидики тонушлири арқилиқ аилисидә адәм қалмиғанлиқидин хәвәр тапқандин кейин иҗтимаий таратқуларда һәрикәт қилған. Ойлимиған йәрдин 15‏-июн күни нурсимангүлгә истанбулдики хитай консулханисидин телефон келип, униңға аилисидики 4 кишиниң қамақ җазасиға һөкүм қилинғанлиқи уқтурулған иди. Бу һәқтә илгири радийомиздиму бир хәвәр берилгән. Бу мақалидиму хитай әлчи билән нурсимангүлниң телифондики диялоги бирму-бир тәрҗимә қилип қоюлған.

Ача-сиңиллар дәррин байлерға қилған сөзидә өзлириниң 2015-йили түркийәдә олтурақлишип қелишиниң ата-ана вә қериндашлириниң тутқун қилинип җазалинишиға сәвәб қилинған болуши мумкинликини ейтип: «бизниң йезимизда йәнә қанчилик киши вәйран қилинғанду, у йәрдә йүз бәргәнләр инсанийәткә қарши ишләнгән җинайәттур,» дегән.

Дәррин байлир мәрипәтвәр бир дадиниң йетәклиши билән шу йезидин чиқип чоң шәһәрләрдә оқуған ача-сиңилларниң һазир ата-анисидин вә юртидин мәһрум қалғанлиқини, уларниң ата-аниисниң балилирини чәтәлләргә әвәткәнлики үчүн еғир бәдәл төлигәнликини, уйғурларниң әнәниви яшаш йоллириниң вәйран қилиниватқанлиқини, хитай һөкүмитиниң пәқәт түркийә қатарлиқ мусулман дөләтләргә барғанлиқи яки уруқ-туғқанлири болғанлиқидәк сәвәбләр билән уйғурларни җазалаватқанлиқини йорутуп бәргән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт