Shi jinpingning "Xelq'araliq tor bashqurush nizami" berpa qilish teklipi tenqidke uchridi

Muxbirimiz eziz
2015-12-16
Share


16 - Dékabir küni xitay döliti sahibxanliqida jéjang ölkisining wujén shehiride ötküzülgen "Dunya tor yighini" da xitay prézidénti shi jinping dunyawiy xaraktérlik tor bashqurush sistémisi berpa qilish, shu arqiliq barliq döletlerning arzusigha uyghun kélidighan bir endizini barliqqa keltürüsh teshebbusini otturigha qoyghan. U bu xil usulning tor dunyasidiki jinayetler we térrorluq qilmishlirining aldini élishta ijabiy roli bolidighanliqini alahide tekitligen.

Alaqidar uchurlardin melum bolushiche, bu qétimqi xelq'araliq yighin'gha dunyadiki dangliq köpligen shirketler jümlidin, mikrosoft, IBM, alma, beydu qatarliqlarning wekilliri, shundaqla pakistan prézidénti memnun höseyin hemde rusiye we qazaqistanning dölet memurliri qatnashqan.

Roytérs we birleshme agéntliqning xewirige asaslan'ghanda, xelq'ara kechürüm teshkilatining mes'ulliridin rosé'an rayif buni tenqidlep "Xitay da'iriliri igilik hoquqi we bixeterlik dégenlerni bahane qilip tor belgilimilirini qayta yézip chiqishqa urunmaqta. Bu arqiliq ular tor süzgüchlüki we közetküchilikini hemmila jayda bir türlük nizamgha aylandurmaqchi boluwatidu" dégen. U buningdin bir kün burun élan qilghan bayanatida "Alma, gugl, féysbuk, linkéd'in, mikrosoft qatarliqlar jezmen xitayning mutihemlik asasidiki tor bashqurush tüzümlirini ret qilishqa teyyarlinishi lazim" dep körsetken idi.

Shi jinping hakimi'etni igiligendin kéyin 2013 - yilidin buyan xitayning dölet ichidiki tor bashqurush sistémisini merkezleshtürüp kontrol qiliwatqanliqi, shundaqla mushu sewebtin xitayda féysbuk, twéttér, gugl qatarliqlarning chekliniwatqanliqi xelq'ara metbu'atlarning diqqitini tartip kelmekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.