Merhum Uyghur général memet riza békin

Muxbirimiz erkin tarim
2014.02.16
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
riza-bekin-305.png Général muhemmed riza békin
RFA/Erkin Tarim

Uyghur général memet riza békinning biz bilen menggülük widalashqanliqigha del 4 yil boldi.

Uyghurlar we türkiye hökümiti général riza békinning hayatigha baha bérip, merhumning 85 yilliq hayatining utuqlar bilen tolghan, shereplik bir hayat ikenlikini mu'eyyenleshtürdi. U, 50 yashta türkiye armiyisidin généralliq unwani bilen pénsiyige chiqqandin kéyin emdi Uyghurlar üchün ishleymen dep 1986 - yili türkiyining istanbul shehride pa'aliyet élip bériwatqan sherqiy türkistan wexpining bashliqliq wezipisini öz üstige alghan idi. Pénsiyige chiqqan général memet riza békin öpke rak késilige giriptar bolup, dawalash ünüm bermey, 2010 - yili 2 - ayning 16 - küni alemdin ötti. 85 Yashta wapat bolghan memet riza békinning bir qizi, bir oghli bar idi.

Merhum général mayor memet riza békin 1925 - yili xoten shehride tughulghan bolup, 9 yash waqtida a'ilisi bilen birlikte öz yurtidin ayrilip afghanistanning kabul shehiride olturaqlashqan. U, bir newre akisi muhemmed imin bughraning yardimi bilen oqush üchün türkiyige kelgen. U, 1938 - yili istanbul maltepe herbiy orta mektipige qobul qilin'ghan, 1944 - yilidin 1948 - yilighiche türkiye quruqluq armiyisi mektipide oqughan.

Muhemmed riza békin, 1950 - yili koriye urushigha qatniship urush qilghan. U 1949 - yili gérmaniyide, 1953 - yili amérikida herbiy axbarat toplash kespi boyiche bilim ashurghan. 1954 - Yilidin 1959 - yilighiche türkiye armiyisi bash shitabi axbarat toplash idarisida mudir bolup ishligen. 1973 - Yili général mayor bolghan memet riza békin türk armiyiside nahayiti muhim wezipilerni ötigen idi.

Uzun yillar muhemmed riza békin bilen birge ishligen proféssor sultan mahmut qeshqerli ependi général muhemmed riza békinning pa'aliyetlirini tonushturdi. Uning bayanlirigha asaslan'ghanda, général riza békin 1977 - yili pénsiyige chiqqandin kéyin bir mezgil türkiye bash ministirlikide ishligen. U, 1986 - yili sherqiy türkistan wexpining bashliqliqigha saylan'ghandin étibaren Uyghur diyaridin oqughuchi ekilip türkiyide oqutush pilanini otturigha qoyup, hazirghiche köp sanda oqughuchining türkiyide aliy mektepte oqushini emelge ashurghan idi. Général memet riza békin sherqiy türkistan wexpining sahipxanliqida 1992 - yili istanbulda sherqiy türkistan milli qurultiyining chaqirilishigha rehberlik qilghan. U ghulja weqesi yüz bérip uzun ötmeyla Uyghur teshkilatliri arisidiki birlikni emelge ashurush üchün istanbulda sherqiy türkistan milli merkizini qurghan. U yene sabiq sherqiy türkistan milli qurultiyining pexri re'islik wezipisinimu ötigen idi.

U yene uzun yillar merkizi se'udi erebistanning mekke shehiridiki rabbitul alemin islam teshkilatida Uyghurlarning wekili bolup wezipe ötigen idi.

Général riza békin da'im Uyghurlargha “Men 1977 - yili pénsiyige chiqqiche bolghan ariliqta türk armiyisi üchün xizmet qildim. Pénsiyige chiqqandin kéyin Uyghurluq burchumni ada qilish üchün sherqiy türkistan üchün xizmet qiliwatimen” deytti. Uning hayati hérish - charchashni bilmey Uyghurlar üchün xizmet qilghan bir hayat. Sherqiy türkistan wexpi bashliqi pénsiyige chiqqan général memet riza békinning yatqan yéri jennet bolsun.

Général muhemmed riza békin bilen 26 yil birge ishligen proféssor doktor sultan maxmut qeshqerli généralning sherqiy türkistan dewasigha qoshqan töhpisining intayin zor ikenlikini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet