"Tarix we bügün" 8-yanwar

Sehipimizning bügünki qismida ötken esirde yashighan hemde 1944 - 1949 - yilidiki milliy inqilabning qehrimanliridin biri gheni baturning pa'aliyetliri jümlidin uning sowét ittipaqi rehberliridin stalin bilen körüshkenlikige a'it hemde wikilikis torining qazaqistan Uyghurlirining xitayning oyup qoyup bérish telipini ret qilghanliqigha a'it melumatlardin xewer tapisiler.
Muxbirimiz ümidwar
2012-01-08
Share
Gheni-batur-305 Ghéni baturning meydisi médalionlar bilen tolghan süriti.
RFA Photo

Sabiq milliy armiye kapitani, gheni batur bilen köp söhbetlerde bolghan mesümjan zulpiqarofning éytip bérishiche, 20 - esirde ötken meshhur Uyghur qehrimani gheni batur 1945 - yilidin 1970 - yillarghiche bolghan ariliqta bir qanche qétim sowét ittipaqi aliy rehberliri bilen körüshken. Bularning ichide sowét ittipaqi rehbiri yosif stalin, qazaqistan ittipaqdash jumhuriyiti kompartiyisining birinchi sékritari din muhemmed qonayéf, özbékistan ittipaqdash jumhuriyiti kompartiyisining birinchi sékritari sherep reshidof qatarliq erbablar bar idi.

Gheni baturning stalin bilen körüshi hemde sowét ittipaqi terepning uninggha eyni waqittiki yaxshi kichik mashina teqdim qilghanliqi Uyghurlar arisida uzundin buyan dawamlishiwatqan melumatlardindur.

Elwette, gheni baturning stalin bilen körüshishi mesilisi bizge öz aghzi bilen emes, belki uning sepdashliri we söhbetdashlirining aghzi arqiliq yétip keldi. Gheni batur özi bu ehwalni ulargha sözlep bergen. Emma, tarixiy arxip höjjetliri téxiche uni ispatlimighanliqi üchün, buni hazirche yazma höjjetsiz, aghzaki tarixiy matériyallar qatarida mu'amile qilish mumkin.

Qaziqistan Uyghurliri xitayda oyun quyushni ret qildi

(Kamil tursun)

"Wikiliks"tor béti teripidin ashkarilan'ghan amérika tashqi ishlar ministirliqigha a'it mexpiy höjjetler ichide, Uyghurlargha munasiwetlik xet - chek we doklatlarmu xéli köp sanliqni teshkil qilidu."5 - Iyul ürümchi weqesi"yüz bergendin kéyin, qazaqistandiki amérika elchixanisi xadimliri teripidin washington'gha yollan'ghan "qazaqistanliq Uyghurlar xitaygha uyun qoyup bérishni ret qildi"namliq uzun doklat bulardin biridur.

"Qazaqistanliq Uyghurlar xitayda uyun qoyushni ret qildi"namliq bu doklatta, qazaqistan Uyghurlirining nöwettiki ehwali,ularning qazaqistan da'iriliri bilen bolghan munasiwiti,"ürümchi weqesi"sewebi bilen xitaygha bolghan naraziliqi, qazaqistandiki menpe'et guruhlirining qazaqistan bilen xitay otturisidiki murekkep weziyetke bolghan inkasi we qazaqistan da'irilirining xitayning siyasiy ziyankeshlikige uchrap,wetinini terk étishke mejbur bolghan, Uyghur panahlan'ghuchilargha tutqan pozitsiyisi qatarliq mesililer tepsili bayan qilinidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet