Tarix-bügün

1944-1949-Yilliridiki sherqiy türkistan milliy azadliq inqilabigha qatnashqan ghuljidiki "51 Ziyaliy" ning 1951-yili, 4-mart küni achqan Uyghuristan jumhuriyiti qurush mesilisi heqqidiki yighinining arqa körünüshi tasadipiy emes idi.

Exmetjan qasimi qatarliqlarning "Ayropilan qazasi siri" ning 70-yilliqi

Exmetjan qasimi qatarliq sherqiy türkistan jumhuriyiti we sherqiy türkistan milliy azadliq inqilabining siyasiy-herbiy rehberlirining ölümige bu yil 27-awghust küni 70 yil toshti.

Seypidin ezizning oqurmenlerge yetmigen "Ömür dastani" ning 3-tomidiki uchurlar (5)

Maw zédong stalinning shinjang, yeni Uyghur diyari bilenmu ayrim kélishim tüzüsh telipige bina'en, seypidin eziz bashchiliqidiki bir shinjang wekiller ömikini teshkillep, moskwagha élip kelgenidi.

Seypidin ezizning oqurmenlerge yetmigen "Ömür dastani" ning 3-tomidiki uchurlar (4)

Stalin we mawning kölenggisi astidiki seypidin ezizning moskwa sepiri

Seypidin ezizning oqurmenlerge yetmigen "Ömür dastani" ning 3-tomidiki uchurlar (3)

Uyghurlarning "Ittipaqdash jumhuriyet" chüshining berbat bolushi

Seypidin ezizning oqurmenlerge yetmigen "Ömür dastani" ning 3-tomidiki uchurlar (2)

Ju énley seypidin ezizige Uyghur diyaridiki hökümetning namini "Shinjang ölkilik xelq hökümiti" dep atashni éytqan.

Oqurmenlerge yetmigen "Ömür dastani" ning 3-tomidiki uchurlar (1)

"Ömür dastani" ning 3-tomi uning 1949-yilidin 1980-yillarghiche bolghan ariliqtiki hayat musapisi we shu waqitlarda Uyghur diyarida yüz bergen siyasiy, milliy, ijtima'iy-iqtisadiy we bashqa bir qatar ehwallar hem küreshlerge béghishlan'ghan.

Ilshat hesen؛ xitayning meqsiti exmetjan qasimi qatarliq milliy qehrimanlirimizning obrazini xunükleshtürüsh

Yéqinda xitayning bazi hökümet metbu'atiliri sherqiy türkistan milliy azadliq inqilabining asasliq rehberliridin biri exmetjan qasimini mexsus xatirilep maqale élan qildi.

Ayshemxan-sherqiy türkistan milliy azadliq inqilabining namsiz qehrimani (5)

1945-Yili, 9-ayning axirqi künliri, sherqiy türkistan milliy armiyesining az sandiki qisimliri aqsu yéngi sheher sépilini qorshap hujum qilishni dawamlashturdi.

Ayshemxan - sherqiy türkistan milliy azadliq inqilabining namsiz qehrimani (3)

Ayshemxanning xelq bilen bolghan munasiwetlirimu alahide yaxshi bolup, ularning hörmitige ériship, milliy armiyining obrazini tikleshtimu rol oynighan idi.

Ayshemxan - sherqiy türkistan milliy azadliq inqilabining namsiz qehrimani (2)

Sherqiy türkistan jumhuriyiti hökümiti ayshemxanning körsetken pidakarliqi üchün uni "Pida'iy" kümüsh médali bilen teqdirleydu.

Ayshemxan-sherqiy türkistan milliy azadliq inqilabining namsiz qehrimani ( 1)

Sherqiy türkistan jumhuriyiti milliy armiyesining jenubqa ewetken qoshunining jengchisi shepqet hemshirisi ayshemxan namsiz qehrimanlarning biri.

Tarixiy shahit: xelq exmetjan qasimi qatarliqlar ölümidin qattiq azablandi, lékin qozghalmidi

Istalin xitay kompartiyesining xitay xelq jumhuriyitini téz qurushi, yeni kéchiktürmey, 1949-yilining 10-aylirida élan qilishini tewsiye qildi.

Ekberjan bawudon: "Dadam abduréshit imin exmetjan qasimi bilen birge paji'ege uchrighan idi" (2)

1949-Yili, 8-ayda exmetjan qasimi qatarliqlar bilen qaza qilghanlarning ichide Uyghur ziyaliysi we edib i'abduréshit iminmu bar idi.

Abdughopur qutluqof: sowét razwétchiki hakim jappar manga éytip bergen sirlar (4)

Hakim jappar sowét ittipaqining 1944-1949-yilliridiki milliy azadliq inqilab dewride ghuljada doxturluq salahiyiti bilen pa'aliyet qilghan bixeterlik xadimi.

Abdughopur qutluqof: sowét razwétchiki hakim jappar manga éytip bergen sirlar (3)

Hakim jappar sowét ittipaqining 1944-1949-yilliridiki milliy azadliq inqilab dewride ghuljada doxturluq salahiyiti bilen pa'aliyet qilghan bixeterlik xadimi.

Ekberjan bawudon: "Dadam abduréshit imin exmetjan qasimi bilen birge paji'ege uchrighan idi" (1)

Muxbir we terjimanliq salahiyitidiki 27 yashliq Uyghur ziyaliysi abduréshit imin exmetjan qasimi qatarliqlar bilen birge qaza qilghan.

Abdughopur qutluqof: sowét razwétchiki hakim jappar manga éytip bergen sirlar (2)

Hakim jappar abdughopur qutluqofni chaqirtip kélip, exmetjan qasimi qatarliqlarning tragédiyelik qismetlirige a'it sirlarni éytip bergen.

Abdughopur qutluqof: sowét razwétchiki hakim jappar manga éytip bergen sirlar (1)

Lyu shawchi moskwaning yardimi bilen xitay kompartiyesi wekili déng lichünni ghuljigha exmetjan qatarliqlar bilen sözlishishke ewetti.

Sherqiy türkistan jumhuriyitidiki sowét razwédchikining Uyghurlargha qaldurghan siri (2)

Hakim jappar sherqiy türkistan jumhuriyitidiki köp xizmetler we sirlargha munasiwetlik shexs

Sherqiy türkistan jumhuriyitidiki sowét razwédchikining Uyghurlargha qaldurghan siri (1)

Exmetjan qasimi yétekchilikidiki sherqiy türkistan milliy armiyesi rehberlirining qazagha uchrishi sowét we xitay hökümetliri teripidin "Ayropilan qazasi" dep élan qilin'ghan.

Manju impériyisi Uyghur diyarini qandaq ishghal qildi?

Xitay hökümiti "Shinjang ezeldin junggoning biri qismi", "Uyghurlar bu yerge köchüp kelgen xelq" deydighan tarixiy teshwiqatini kücheytip, zéminning aldi bilen manju impériyisi dewride ishghal qilin'ghanliqini inkar qilmaqta.

Abdure'up mexsum ibrahimi: "Istalinning esli meqsiti öz méyimiz bilen öz göshimizni qorush iken"

Istalin yalta kélishimide érishken menpe'etlirini kapaletke ige qilish üchün xitay terepning sowét ittipaqi bilen kélishim tüzüshini kütken.

Stalinning elixan törige yardem bermeslikining arqa körünüshidiki yalta kélishimi

Elixan törining xéti we bériya we wishinskiyning sherqiy türkistan hökümitige yardem bérish layihesi stalin teripidin tézdin testiqlanmighan.

Elixan törening stalin'gha yazghan mektupi: stalin chüshining berbat bolushi

1944-Yili 4-ayning 8-küni sherqiy türkistan muntizim milliy armiyesi qurulush bilen burunqi partizanliq urushqa xatime bériligen.

"Üch wilayet inqilabimu?" "Sherqiy türkistan azadliq inqilabimu"?

Ikki qétim musteqil döletchilik tüzümi élan qilghan 1931-1934-yilliri we 1944-1949-yilliri keng kölemlik milliy azadliq herikiti élip bérildi.

Amérika diplomatlirining diqqitidiki sherqiy türkistan inqilabi

Amérika eyni waqitta xitayning ittipaqchisi bolsimu, lékin sherqiy türkistan jumhuriyitige xitayning meydanidin emes, bashqiche qarighan.

Toluq bet