“йеңи шәрқий түркистан авази” журнили өз йеңи санини муһәммәд имин буғраға беғишлиди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2015-12-08
Share
yengi-sherqiy-turkistan-awazi-memetemin-bughra-305.jpg “йеңи шәрқий түркистанниң авази” журнилиниң 8-саниниң муқависи.
RFA/Erkin Tarim

1980-Йиллардин башлап түркийәдә паалийәт елип бериватқан “шәрқий түркистан вәхпи” тәрипидин чиқириливатқан “шәрқий түркистан авази” намлиқ журналниң йеңи сани “вапат болғанлиқиниң 50-йилида мәрһум муһәммәд имин буғрани хатириләймиз” темисида оқурмәнлири билән йүз көрүшти.

Мәзкур журналниң дөләт әрбаби, тарихчи вә өлима муһәмммәд имин буғра вапатиниң 50-йиллиқиға атап чиқирилған бу санида “шәрқий түркистан вәхпи” рәиси әсәр сақаниң баш мақалисигә,журналниң тәһрири, “шәрқий түркистан вәхпи”ниң баш катипи, истанбул университети оқутқучиси доктор өмәр қул әпәндиниң “шәрқий түркистанниң дәваси һәм мәзлум, һәм ғериб һәмдә игисиз” намлиқ мақалилиригә орун берилгән. Булардин сирт йәнә дуня уйғур қурултийиниң сабиқ рәиси әркин алиптекинниң “хитай даирилириниң уйғурларни террорист дәп әйиблиши”, һаҗәттәпә университети тарих оқутқучиси доктор әркин әкрәмниң “түркийә билән хитай оттурисидики мунасивәтни чүшиниш”, доктор абдулхәмит авшарниң “әйса йүсүп алиптекин вә түркийә” мавзулуқ мақалилиригә орун берилгән. Журналда йәнә уйғур мәдәнийити тоғрисидиму бәзи мақалиләргә йәр берилгән.

Биз “йеңи шәрқий түркистан авази” намлиқ журналниң 8-сани тоғрисида техиму тәпсилий мәлумат игиләш үчүн журналниң баш тәһрири, “шәрқий түркистан вәхпи”ниң баш катипи өмәр қул әпәнди вә “шәрқий түркистан вәхпи” тәтқиқат мәркизи мутәхәссиси җелил туран әпәндиләр билән телефон сөһбити елип бардуқ.

Доктор өмәр қул журналниң бу сани тоғрисида мәлумат берип мундақ деди:
Сизгиму мәлум журнилимиз үч айда бир қетим нәшр қилиниду. Журналда бу 3 ай җәрянида вәхпимиз елип барған паалийәтләр, шәрқий түркистанда мәйданға кәлгән вәқәләр вә шәрқий түркистан һәққидә йезилған мақалиләрни елан қилимиз. Биз шәрқий түркистан вәхпи билән истанбул университети түркологийә тәтқиқат институти 10-айниң 7-күни муһәммәд имин буғраниң вапат болғанлиқиниң 50-йиллиқи мунасивити билән истанбулда хәлқаралиқ илмий муһакимә йиғини чақирған идуқ. Муһәммәд имин буғра шәрқий түркистан тарихидики муһим шәхс болғачқа бу санни униңға атап чиқардуқ, журналға илмий муһакимә йиғинида оқуп өтүлгән яхши мақалиләрниму киргүздуқ. Журналниң таш вариқиға мәрһумниң рәсими билән шеирини қойдуқ. Шуниң билән шәрқий түркистан тарихидики тонулған сиясийон, тарихчи вә өлима муһәммәд имин буғрани йәнә бир қетим әслигән болдуқ.

Доктор өмәр қул әпәнди бу журналда елан қилинған муһим мақалиләр тоғрисида мәлумат берип мундақ деди:
Журналниң бу санида әркин алиптекинниң “хитай даирилириниң уйғурларни террорист дәп әйиблиши” мавзулуқ мақалиси, һаҗәттәпә университети тарих оқутқучиси доктор әркин әкрәмниң “түркийә билән хитай оттурисидики мунасивәтни чүшиниш” мавзулуқ мақалиси, чаған түркәр әпәндиниң “1861-йилидин 1934-йилиғичә уйғурлар билән түркләрниң мунасивити” мавзулуқ мақалисигә, телевизийә риясәтчиси хақан чәлик әпәндиниң “хитай билән ракета тиҗарити йоқ” мавзулуқ бир зиярәт хатириси, профессор доктор алимҗан инайәт әпәнди, музәййән ташчи ханим, йүҗәл танай әпәндиләрниң уйғурлар тоғрисида язған мақалилиригә орун берилди. Йәнә мәзкур журналда әхмәт муһәммәт намлиқ бир мутәхәссисниң “хитай чөкүватиду уйғурлар немә қилиши керәк?” мавзулуқ мақалисигә, доктор абдулхәмит авшарниң “әйса йүсүп алиптекин вә түркийә” намлиқ мақалисигә, профессор доктор сулайман сәйфи өғүнниң “түркийә хитай мунасивитидә уйғур мәсилиси” мавзулуқ мақалисигә орун берилди. Булардин башқа журнилимизда уйғур мәдәнийәт көзники намида бир бәт тәсис қилдуқ. Сәма уйғур будақ исимлик аял һәр санида уйғур мәдәнийити тоғрисида мақалә язиду. Йәнә журнилимизда “динимиз ислам” сәһиписи бар. У, йәрдиму давамлиқ динимиз аңлитилған мақалиләрни елан қилимиз.

Шәрқий түркистан вәхпи тәтқиқат мудири җелил туран әпәнди “шәрқий түркистан авази” намлиқ журналниң 1950-йилида мисирда чиқирилишқа башлап 8 сан нәшр қилинғандин кейин тохтап қалғанлиқини, 1984-йилида истанбулда қайта чиқирилишқа башланғанлиқини, дәсләптә уйғурчә, инглизчә, түркчә вә әрәбчә чиқирилған болсиму, генерал мәһмәт риза бекин вапат болғандин кейин бир мәзгил нәшрдин тохтап қалғанлиқини, икки йилдин бери “йеңи шәрқий түркистан авази” намида түрк тилида нәшр қилиниватқанлиқини баян қилди.

У, бу санни мәрһум муһәммәд имин буғраға атап чиқиришниң зор әһмийәткә игә икәнликини баян қилди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт