Máu đã đổ, người đã chết… vì cưỡng chế đất

Mẹ Nấm, viết từ Việt Nam
2013-09-18
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Khu vực tranh chấp đất đai giữa chính quyền Hà Nội và người Công giáo tại giáo xứ Thái Hà chụp hôm 24/4/2009. Ảnh minh họa.
Khu vực tranh chấp đất đai giữa chính quyền Hà Nội và người Công giáo tại giáo xứ Thái Hà chụp hôm 24/4/2009. Ảnh minh họa.
AFP photo

Chiều ngày 11/09/2013, ông Đặng Ngọc Viết, 42 tuổi, trú tại phường Kỳ Bá, Thái Bình xông vào trụ sở Uỷ ban Nhân dân thành phố dùng súng bắn 5 cán bộ thuộc Trung tâm phát triển Quỹ đất Thành phố Thái Bình khiến một người chết, ba người bị thương.

Sau đó, ông Viết về quê ở huyện Kiến Xương, Thái Bình và tự sát dưới chân tượng Phật trong buổi chiều cùng ngày.

Theo thông tin trên các báo, nguyên nhân bức xúc của ông Viết có liên quan đến chuyện thu hồi đất đai và chính sách đền bù của chủ trương xây dựng khu đô thị mới ở phường Kỳ Bá.

Sự việc gây chấn động này một lần nữa nhắc người ta nhớ đến các bất cập trong những vụ giải phóng mặt bằng.

Trong nhiều năm gần đây, số lượng người đi khiếu nại, khiếu kiện các vấn đề liên quan đến đất đai ngày càng gia tăng.

Đỉnh điểm là năm ngoái tại Hải Phòng, gia đình ông Đoàn Văn Vươn cũng đã buộc phải nổ súng vào đoàn công an, cán bộ tham gia cưỡng chế để bảo vệ tài sản của mình.

Luật đất đai năm 2003 ở điều 7 có quy định: “Nhà nước thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu toàn dân về đất đai và thống nhất quản lý nhà nước về đất đai”.

Rất khó để viện dẫn, giải thích cho toàn dân hiểu vì sao đất đai do mình sở hữu nhưng nhà nước lại đại diện quản lý.

Trên thực tế, trong những dự án giải phóng mặt bằng, với những quy định có sẵn trong luật đất đai 2003, trong những dự án thu hồi đất do nhà nước làm chủ đầu tư thì nhà nước sẽ áp giá đền bù, hỗ trợ tái định cư…

Đối với các dự án phục vụ mục đích phúc lợi công cộng như bệnh viện, trường học, chợ… thì hầu như người dân không còn cách lựa chọn nào ngoài việc đồng ý với các thoả thuận do phía nhà nước đưa ra, nhanh chóng nhận tiền đền bù hoặc chấp nhận di dời theo phương án tái định cư nếu không muốn bị cưỡng chế giải toả trắng.

Nhưng vấn đề dễ gây cho người dân bức xúc nhiều nhất đó chính là những dự án mà nhà nước đứng ra thu hồi đất để giao cho tư nhân đầu tư xây dựng và quản lý.

Đây chính là kẽ hở lớn nhất để nhà nước và các chủ dự án mập mờ đánh lận con đen với quyền lợi của người dân. Bởi khi nhà nước thu hồi đất thì sẽ áp mức đền bù theo giá do nhà nước quy định (thường giá này thấp hơn nhiều so với thị trường thực tế), sau khi đã có đất sạch (đất đã giải toả xong) thì nhà nước giao lại cho chủ đầu tư tư nhân tiếp quản, toàn quyền định đoạt.

Những mảnh đất đó thường sẽ được tư nhân bán lại với giá cao gấp chục lần giá đền bù mà người dân nhận được. Đây chính là mấu chốt của nhiều vụ việc bức xúc đã xảy ra.

Một nút thắt thứ hai thường gặp trong những vấn đề liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng chính là quy trình, thủ tục triển khai của các dự án.

Theo quy định của luật đất đai và các nghị định hướng dẫn thi hành luật này thì những trình tự pháp lý liên quan tới chủ trương, thu hồi, đền bù, giải tỏa, hỗ trợ tái định cư... đất của người dân đều có những quy định rất rõ ràng nhưng trên thực tế người dân hầu như không được biết (ví dụ như quyết định thu hồi, đền bù, hỗ trợ học nghề, tái định cư..).

Nông dân chuẩn bị đất cho vụ lúa mới trên một cánh đồng ở một tỉnh phía Bắc, ảnh minh họa. AFP photo
Nông dân chuẩn bị đất cho vụ lúa mới trên một cánh đồng ở một tỉnh phía Bắc, ảnh minh họa. AFP photo Nông dân chuẩn bị đất cho vụ lúa mới trên một cánh đồng ở một tỉnh phía Bắc, ảnh minh họa. AFP photo

Theo quy định của pháp luật, tất cả phải được thông báo công khai hoặc gửi tận tay người dân có quyền lợi liên quan, nhưng thực tế nhiều dự án đã lơ đi chuyện này.

Tôi đã từng tận mắt chứng kiến các cán bộ làm công tác giải phóng mặt bằng làm việc với các gia đình bị mất đất.

Thay vì làm rõ việc đảm bảo quyền lợi cho người dân, đa số các văn bản, các thủ tục hướng dẫn lại thường chỉ muốn người dân đồng ý ký vào các biên bản thoả thuận càng sớm càng tốt.

Đặc biệt với các biên bản giao nhận đất tái định cư, hoặc biên bản đồng ý với việc nhận tiền đền bù.

Thậm chí có những địa phương còn áp dụng đủ thứ “lệ”, để lừa dân ký cho bằng được, và với quan niệm “một khi đã ký nhận đền bù thì coi như kết thúc không thoả thuận, đàm phán gì nữa”.

Cũng có tình trạng các cán bộ đi vận động, “bỏ nhỏ” với từng hộ dân rằng “khu này đã nhận đền bù hết, gia đình cũng nhận đi chứ không khi tất cả đã đồng ý thì ở trên buộc phải ra lệnh cưỡng chế nhà anh (chị)”.

Nhiều người dân không có đủ thông tin và không được hỗ trợ về mặt kiến thức luật pháp đã chấp nhận ký kết thoả thuận.

Đến khi người dân có điều kiện tiếp cận đầy đủ thông tin, được tư vấn đầy đủ về pháp luật và biết được nhà nước hoặc chủ đầu tư lừa mình thì đi việc khiếu nại, khiếu kiện sẽ diễn ra rất dây dưa và chậm chạp trong khi dự án vẫn cứ triển khai, nhà cửa vẫn bị giải toả.

Chính điều này đã dẫn đến những hệ luỵ khó giải quyết: Có nhiều người mất nhà cửa, mất ruộng vườn lặn lội khiếu kiện ròng rã từ năm này sang năm khác.

Có nhiều người im lặng trong cay đắng chấp nhận làm lại từ đầu và góc nhìn của họ với xã hội thay đổi hẳn đi.

Và cũng có người đã lựa chọn cách hành động theo bản năng để giải thoát cho bản thân và gia đình như ông Vươn, ông Viết.

Câu hỏi luôn được đặt ra là liệu luật pháp đã đảm bảo được hoàn toàn quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc của những gia đình có đất đai bị giải toả hay chưa?

Pháp luật và những quy định của nó được tạo ra là để đảm bảo quyền lợi của người dân, để hướng dẫn mọi người hiểu và thực hiện nghĩa vụ công dân của mình chứ không phải để đánh lừa họ.

Vì sao những người như ông Đoàn Văn Vươn, ông Đặng Ngọc Viết phải chấp nhận đổ máu để bảo vệ quyền lợi của mình? Phải chăng là họ không còn tin rằng mình sẽ được bảo vệ bởi luật pháp nữa?

Một khi công dân mất niềm tin rằng nhà nước sẽ bảo vệ được mình, thì vai trò của nhà nước nằm ở đâu trong xã hội này?

Với tình trạng người dân phải đổ máu để bảo vệ quyền lợi của mình như hiện nay, liệu có tồn tại một nhà nước “do dân và vì dân” như người ta thường được nghe tuyên truyền hay không?

* Bài viết trích từ Blog Mẹ Nấm, Mội dung không phản ảnh quan điểm của Đài Á Châu Tự Do. (Tựa bài do RFA đặt)

Ý kiến (4)
Share

Mai Vy

nơi gửi Santa Monica

Ngụy quyền chưa bao giờ ưc hiếp dân tàn bạo như bạo quyền hiện nay. Ngụy quân chết vì quê hương HOÀNG SA. Còn tham quan, ô lại trung ương đãng cần gì ngoài sự nắm giữ vị trí đục khoét hút máu dân !! Từ khi đổi mới đến nay, kg còn cách chiếm đoạt gì của Ngụy, nên ăn quẩn cướp, cưỡng chế đất đai, ruộng vườn của dân là dễ nhất. Máu đã đổ , người đã và sẽ tiếp tục bị sát hại nữa bởi vì: NƠI NÀO CÒN ÁP BỨC THÌ CÒN ĐẤU TRANH.DÂN CHỦ LÀ CÁI GIÁ PHẢI TRẢ VÀ PHẢI GIỮ BẰNG MỌI GIÁ

21/09/2013 22:52

Lý Nguyễn

nơi gửi California

Cám ơn ý kiến của bạn Chí Lý vô cùng nói lên đầy đủ ý nghĩa. Chúng ta may mắn được sống thời Ngụy thật là sung sướng hạnh phúc và tự hào là người Việt Nam, tuy thời gian quá ngắn ngủi, nhưng cũng tạo nhiều tài năng như nhạc sỉ Trịnh công Sơn mà nếu ông này "được" sống dưới sự không "kèm kẹp" của Bác thì ....cũng uất ức như bác Văn Cao, Đoàn Chuẩn v.v không thể sáng tác được 1 tác phẩm nào mà còn bị tống ra tận Kong Tum để sáng tác !

22/09/2013 11:25

Diệu Quân

nơi gửi Âu Châu

Thực tế, dân VN không chỉ khổ về vấn đề đất đai không thôi mà còn khổ về quyền làm người, không được nói lên cái ý kiến của mình muốn nói . . . . , cứ nói lên là lại bị chính quyền gắn ghép cho phạm vào tội lật đổ chính quyền, rồi bị bắt vào tù vài năm, đến khi ra tù thì thành thân tàn – ma dại rồi còn đâu mà dám nói ý kiến nữa ??? Cứ vậy hoài làm sao phát triển đất – nước được ??? Phần bị NHÓM LỢI ÍCH QUÁ LỚN, phần thì bị chà đạp nhân quyền. Vậy còn đâu nữa là con rồng – cháu tiên Việt Nam nữa ???

19/09/2013 10:57

LAN ANH

nơi gửi VIETNAM

Cuop cua giet nguoi la chu truong cua dang CSVN va bon cam quyen ngu dot,tham nhung va lua dao tai Ha Noi.Bon can bo tu cap xa,phuong den trung uong song giau sang,phung phi tren xuong mau cua nhan dan.Chung bay ra nhung viec lam khg ich loi de lay tien bo tui tu cong quy va tu nhan dan.Lam sao nhan dan VN song noi voi bo may cong an kim kep,bo may cam quyen tran ap,cuop boc?Tinh than anh hung DOAN VAN VUON va DANG NGOC VIET bat diet.Hay dong long thap len nhung ngon duoc de xoa tan nhung uat han,toi tam da va dang de nang dat nuoc VN trong hon 1/2 the ky tu ngay bon Cong San khat mau len cam quyen.Gio lich su da diem,hay vung len nhan dan VN anh hung!

19/09/2013 08:08

TL.

nơi gửi West Cali

Tu "XUA" den "NAy.Cong-San la mot "Chu-Thuyet" Hoang-Tuong.Ho nghi rang ho "tu Dan" "vi-dan" nhung thuc-ra Ho lam "cho Dang","vi Dang". "Bo Chinh-Tri" CS la mot Bo tap-trung nhung "dau-oc" cua bon "Ma-Giao" "Thien" cung la chung,"Ac" cung la chung.Kho ma luong duoc duoc "tam-dia" qua "Chinh-Sach Cai-Tri" duoi "tam-dia Ma-Qui" nay ( Chuyen "Lua-Dao","Thanh-Thuc","Thien","Ac"tron-lan trong con nguoi CS >Chinh Ho cung "khong hieu" noi Ho tai-sao Ho co cai "TAM-MA" nay.Neu chung-ta "Suy-Can,Nghi Cung" thi se "Thay duoc" CONG-SAN la mot "loai-Nguoi" nhu the nao? thi Khong Ngac-Nhien "Duong-Loi Cai-Tri"cua Ho doi voi Nhan-Dan trong Nuoc(Cai gi cung do Dan "lam chu"goi la "Dan-Chu" nhung Nha-Nuoc la Bon Cam-Quyen Cong-San BV "Quan-Ly" co nghia la "Co-Quyen"Cap=Phat,Tich-Thu,Ban,Cho vvla cua "Nha-Nuoc"( co Dat,co Nha,co Xe..v.v)nhung do "Nha Nuoc" Quan-Ly(That la mot loi Cai-Tri,"Manh-Mung","Ma-Giao"

18/09/2013 23:25

Xem toàn trang