Kinh tế thị trường XHCN: 'Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã'?

Cát Linh, RFA
2018-07-10
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Tỉ phú Trung Quốc Jack Ma, Chủ tịch tập đoàn Alibaba tại Diễn đàn Thanh toán Điện tử Việt Nam ở Hà Nội 2017
Tỉ phú Trung Quốc Jack Ma, Chủ tịch tập đoàn Alibaba tại Diễn đàn Thanh toán Điện tử Việt Nam ở Hà Nội 2017
AFP

Một cuộc hội thảo mang tên “Thực tiễn và kinh nghiệm đổi mới của Việt Nam và cải cách mở cửa của Trung Quốc” vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 6/7/2018 với sự tham dự của đại diện hai đảng cộng sản. Đây là lần thứ 14 hai phía gặp nhau bàn về lý luận.

Phải chăng Việt Nam tiếp tục theo mô hình cải cách kinh tế của Trung Quốc và đang tách mình ra khỏi quỹ đạo kinh tế thế giới?

Chọn quốc gia có cùng thể chế

Tiến sĩ, Luật sư Bùi Quang Tín, nhà sáng lập và CEO trường Doanh nhân BizLight nhận định nền kinh tế Việt Nam thực chất cũng theo mô hình kinh tế thị trường nhưng với định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa (XHCN). Do đó, Việt Nam phải lựa chọn một trong những quốc gia cũng theo thể chế XHCN nhưng phát triển theo hướng kinh tế thị trường.

Và quốc gia đó chính là Trung Quốc.

“Tức là một nền kinh tế mà nó vẫn là kinh tế thị trường của các nước phương Tây nhưng nó phải đặt trên nền tảng là định hướng của XHCN nghĩa là nó theo các thuyết của Đảng Cộng sản Việt Nam. Nếu nói về mô hình này hiện nay thì Trung Quốc là đầu, về kinh tế thị trường, về vấn đề mở cửa, về hội nhập, hợp tác đa phương cũng như song phương với các nước phương Tây và các nước trong khu vực.”

Công ty Bia Sài Gòn của Việt Nam được tỷ phú Thái Lan mua lại
Công ty Bia Sài Gòn của Việt Nam được tỷ phú Thái Lan mua lại AFP

Theo một phân tích của Giáo sư Hoàng Ngọc Hoà – Học viện Chính trị Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, kinh tế thị trường là mô hình kinh tế phổ biến của thế giới đương đại, chia làm 3 nhóm tiêu biểu: Kinh tế thị trường tự do (tiêu biểu là nền kinh tế thị trường của Mỹ, Anh, Úc); Kinh tế thị trường xã hội (tiêu biểu là Đức, Thụy Điển và các nước Bắc Âu khác); Kinh tế của mô hình nhà nước phát triển (tiêu biểu là nền kinh tế Pháp, Nhật Bản).

Tức là một nền kinh tế mà nó vẫn là kinh tế thị trường của các nước phương Tây nhưng nó phải đặt trên nền tảng là định hướng của XHCN nghĩa là nó theo các thuyết của Đảng Cộng sản Việt Nam. Nếu nói về mô hình này hiện nay thì Trung Quốc là đầu, về kinh tế thị trường, về vấn đề mở cửa, về hội nhập, hợp tác đa phương cũng như song phương với các nước phương Tây và các nước trong khu vực. - Tiến sĩ, Luật sư Bùi Quang Tín

Tách hẳn 3 nhóm đó, từ sau Đại hội TW3 khoá XI đến Đại hội XIV, dưới sự lãnh đạo của Đặng Tiểu Bình, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đưa nền kinh tế nước này đi theo con đường thương trường mới, đó là xây dựng thể chế kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa (XHCN).

Về phía Việt Nam, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là tên gọi một cơ chế quản lý kinh tế được Đảng Cộng sản Việt Nam tạo ra và triển khai tại Việt Nam từ sau Đại hội VI 1986 và liên tục được được hoàn thiện qua các kỳ Đại hội Đảng sau này.

Điều này được Tiến sĩ, Luật sư Bùi Quang Tín giải thích:

“Việt Nam cũng phải theo 1 mô hình của 1 quốc gia cũng theo XHCN nhưng phát triển theo định hướng kinh tế thị trường.”

Một bài viết của Nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển viết vào năm 2015 có đề cập rằng: Định hướng XHCN trong việc xây dựng thể chế kinh tế thị trường ở Việt Nam là nền kinh tế đó được xây dựng trên cơ sở một hệ tư tưởng nhằm xác định hướng đi bảo đảm mục tiêu tổng quát là: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Điều này được chính ông Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng nhắc lại trong buổi hội thảo ngày 6/7. Đáp lại, đại diện cho phía Trung Quốc, Trưởng ban Tuyên truyền Trung Quốc, Hoàng Khôn Minh cũng nhấn mạnh và chia sẻ những kinh nghiệm trong quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường XHCN.

‘Thị trường định hướng XHCN’ là bất khả thi

Tuy nhiên, theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành nhấn mạnh, nền kinh tế Trung Quốc không phải là nền kinh tế thị trường.

“Cái mô hình kinh tế nào có gì ưu việt thì mình học, không bắt buộc phải đi theo anh cả Trung Quốc, tuy là Trung Quốc cũng có rất nhiều cái để học chứ không phải không. Nhưng gọi là mô hình Trung Quốc thì học cái đó làm gì? Mô hình Trung Quốc đâu phải là kinh tế thị trường.”

Đây là chi tiết đáng chú ý. Tháng 12/2017, tờ Financial Times đưa tin về một tuyên bố của chính phủ  Tổng thống Donald Trump nói rằng đã gửi hồ sơ cho Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) trong đó nêu rõ không công nhận nền kinh tế của Trung Quốc là “kinh tế thị trường” như yêu cầu của Bắc Kinh.

Cũng theo chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, nếu hiểu đúng với định nghĩa của cụm từ “kinh tế thị trường” thì Trung Quốc càng không phải.

“Mô hình kinh tế thị trường trong đấy nhân dân là chủ đạo. Dân doanh chứ không phải quốc doanh.Việc gì nhân dân không làm được hay tạm thời chưa làm được thì quốc doanh làm. Mô hình Trung Quốc đâu phải là mô hình kinh tế thị trường?”

Nghịch lý

Theo dòng thời sự gần đây cho thấy những quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á như Malaysia, Australia đang dần thể hiện rõ đường lối kinh tế dứt khoát với Trung Quốc. Cụ thể, đầu tháng 7/2018, chính phủ Malaysia đã gửi thư đến 3 nhà thầu Trung Quốc để thông báo việc đình chỉ các dự án có vốn Trung Quốc lớn nhất ở quốc gia này, ước tính khoảng 22 tỷ USD.

Mô hình kinh tế thị trường trong đấy nhân dân là chủ đạo. Nhân doanh chứ không phải quốc doanh.Việc gì nhân dân không làm được hay tạm thời chưa làm được thì quốc doanh làm. Mô hình Trung Quốc đâu phải là mô hình kinh tế thị trường? - Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành

Một diễn biến khác, vào năm 2017, Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull đã tuyên bố thẳng thắn rằng “Bắc Kinh đừng dùng tiền thao túng chính trị Úc.”

Như thế, rõ ràng các quốc gia có nền kinh tế thị trường tự do đều không chọn sự hợp tác với Trung Quốc, dù rằng nước này được dữ liệu của Bloomberg đánh giá là có GDP dự báo vượt 19 nước Châu Âu trong năm 2018 (đạt khoảng 13,2 nghìn tỷ USD).

Vậy thì khi lựa chọn 1 quốc gia có cùng thể chế là Trung Quốc để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm phát triển kinh tế như ông Võ Văn Thưởng đã phát biểu thì liệu Việt Nam có đang tách mình ra khỏi vòng quỹ đạo của sự phát triển kinh tế thế giới hay không?

Để trả lời câu hỏi này, Tiến sĩ, Luật sư Bùi Quang Tín vẫn giữ quan điểm xem Trung Quốc là “1 mô hình tham khảo và nghiên cứu.”

“Trung Quốc có thể nói là 1 quốc gia mà hướng mở cửa rất mạnh. Đặc biệt nó phát triển về kinh tế thị trường rất mạnh, là 1 mô hình để mình nghiên cứu, tham khảo đưa ra định hướng, chiến lược phát triển kinh tế của Việt Nam hơn là xem đó là 1 hình mẫu duy nhất, 1 sự kết nối duy nhất, vì sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam hiện nay là đa phương và độ mở của kinh tế Việt Nam là mạnh mẽ nhất từ trước đến nay.”

Do đó, theo ông, không chỉ Trung Quốc mà Mỹ và các nước Châu Âu cũng là những bài học, mô hình để Việt Nam có thể học hỏi.

Theo quan điểm của Chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành, Việt Nam không nên tách ra, đi theo Trung Quốc để làm những việc đối chọi lại với nền kinh tế thị trường khác trên thế giới.

Trong thực tế chính phủ Hà Nội đã và đang ký rất nhiều những Hiệp định kinh tế thương mại với thế giới. Và điều này được cho là Việt Nam đang gia nhập song phương, đa phương với thế giới để được công nhận nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên, thể chế chính trị độc đảng vẫn duy trì đường lối kinh tế quốc doanh là chủ đạo theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Phải chăng đây cũng là lý do mà Chủ tịch Bắc Hàn, Kim Jong Un gần đây được tiết lộ là ông ta muốn áp dụng đường lối cải cách kinh tế của Việt Nam cho Bắc Hàn, một quốc gia cộng sản còn khép kín hiện nay?

Ý kiến (4)
Share

LeHang

nơi gửi Germany

Trung Cộng khác với Việt Nam là TC chưa từng có chiến tranh "trực tiếp" với Hoa Kỳ. Thêm vào đó là trong bối cảnh Cold War khi Hoa Kỳ đã muốn dùng TC để đánh bại Liên Xô, nên từ đó Hoa Kỳ đã rút khỏi VNCH để đầu tư vào Trung Cộng mà làm quà cho Mao!

Chính Hoa Kỳ (Bush Father) đã làm ngơ khi Đặng tiểu Bình đã tiến hành đàn áp phong trào đòi dân chủ tại Tiên An Môn. Giả sử là nếu mà Hoa Kỳ "bỏ rơi" Đặng tiểu Bình ngay lúc đó, thì chắc chắn là một làn xóng dân chủ tại Trung Cộng lúc đó sẽ làm Liên Xô thêm nhanh chóng xụp đổ.

Nhưng có điều là tư bản Hoa Kỳ muốn vắt sửa dân Tàu, nên tư bản Hoa Kỳ cũng cần có độc tài ở TC để bảo đảm quyền lợi vét tiền. Thế là tư bản Hoa Kỳ bỏ tiền đầu tư, đưa kỷ thuật vào TC (dù đồng minh Anh Quốc luôn phản đối).

Việt Nam dạo đó thì csVn còn rất bịp bợm khi "chiến thắng" Mỹ-Ngụy. Tây Âu rồi cũng đã nhìn thấy rõ sự thật qua biến cố "Thuyền Nhân" mà rồi cũng quay lưng lại với MTGPMNVN. Chỉ riêng là Thụy Điển lúc đó vẫn "ủng hộ" MTGPMNVN, ĐỂ tìm cách chiếm kỷ nghệ sản xuất giấy từ các "rừng rậm" của Việt Nam, như đưa kỷ nghệ sản xuất giấy tới Việt Nam, rồi nhập cảng giấy từ Việt Nam để xuất cảng qua CHLB Đức.

Thêm vào đó là chính phủ dân chủ xã hội của CHLB Đức lúc đó đang tiến hành xây dựng nhiều nhà máy điện nguyên tử, giãm dần lệ thuộc nhiệt điện nhập cảng từ Thụy Điển, nên đã gây ra xung đột với đảng dân chủ xã hội Thụy Điển. Rồi sau khi CHLB Đức tiến hành kỷ nghệ "tái hóa", thì Thụy Điển rút dần ra khỏi những dự án tại Việt Nam.

Cold War chấm dứt khi Liên Xô xụp đổ, Hoa Kỳ đã bám rể ở TC. Chính ngay lúc đó mà csVN muốn thay đổi Việt Nam trước hai kẻ thù TC & Hoa Kỳ, thì phải tìm ủng hộ từ Tây Âu với cựu thực dân Pháp và CHLB Đức để tiến hành cải tổ kinh tế mà đối đàu với tư bản Hoa kỳ ở TC.

Tổng thống Pháp, thủ tướng CHLB Đức cũng đến Việt Nam chủ trương tiến hành kinh tế thị trường ngay tại Việt Nam, để chống lại kinh tế độc quyền tại TC với sự ủng hộ của Hoa Kỳ.

Phải nói rõ là EU đã đồng ý cho TC vào WTO qua một thời gian chuyển tiếp đến Kinh tế thị trường là tới năm 2018. Đến giai đoạn đó khi Bắc Kinh không tuân thủ, thì EU sẽ kiện TC ra trước WTO.

Nhưng có điều là hề DonaldTrump cứ tưởng như Hoa Kỳ là "trọng tâm" kinh tế thế giới, thiếu Hoa Kỳ thì kinh tế thế giới sẽ xụp đổ!!!

14/07/2018 16:20

LeHang

nơi gửi Germany

Đính chính cho ông gs Hòa là: Nền kinh tế của Pháp và Nhật là một hình thức guided economy (kinh tế quốc dân khớp nối-danh từ kinh tế của VNCH). Có nghĩa là vai trò của chính phủ là ĐIỀU CHỈNH nền kinh tế, và trên nguyên tắc thì vẫn là Kinh Tế Thị Trường.

Do Pháp là Một Quốc Gia nên khuôn mẩu Kinh Tế Quốc Dân Khớp Nối đó được Điều Chỉnh từ từ Trung Ương là Paris.

CHLB Đức được thành lập từ những tiểu bang, do đó Khuôn mẩu kinh tế được đưa vào Hiến Pháp để qui định là Chính phủ chỉ được "can thiệp" vào Kinh tế như thế nào. Phần còn lại là từ những tiểu bang tự tiến hành guồng máy kinh tế riêng, và do là sự khác biệt về dân số, diện tích, tài nguyên... từng tiểu bang. Nên từ đó sự thu nhập từng tiểu bang cũng chênh lệch.

Kinh Tế Thị Trường Xã Hội đó có nghĩa là các tiểu bang giàu phải chi viện cho các tiểu bang nghèo để bảo đảm ngân sách xã hội (trợ cấp xã hội, chi phí cho trường học, đại học, bảo hiểm y tế...)

Thụy Điển không hẳn là có nền kinh tế thị trường xã hội. Do Thụy Điển là một quốc gia giàu có tài nguyên, rồi từ đó đã tiến hành kỷ nghệ hóa vào thập niên 60, qua đó các địa chủ, tiểu chủ đã trở nên giàu có nhờ bán quặng mỏ, cho xây đập thủy điện, điện nguyên tử... trong lãnh thổ của họ.

Sau đó với số tiền khổng lồ thu lợi, thì họ tiến hành mua cổ phần của những tập đoàn kỷ nghệ Tây Âu và đặt Tổng hành dinh tại Stockholm. Do Thụy Điển là một quốc gia đánh thuế thu nhập đầu người rất cao (gần bằng CHLB Đức), nên chính phủ Thụy Điển có một ngân sách rất dồi dào để chi phí vào các dịch vụ xã hội. Thêm vào đó là dân Thụy Điển rất trung thành với Triều Đình và hảnh diện từ tổ tiên hào hùng dựng nước, bành trướng, nên từ đó tinh thần quốc gia của dân Thụy Điển rất là cao để tự chứng tỏ Thụy Điển là một quốc gia hạnh phúc phồn thịnh I trên địa cầu.

Trên là những đóng góp với tầm nhìn của "gs" Hòa. Khi đã nhận xét xai, thì phần còn lại cũng sẽ xai!

14/07/2018 14:48

Dân Việt

nơi gửi Bến Tre, VN


Việt Nam hiện nay là nô lệ giặc Tàu. Đảng CSVN là đày tớ, là tôi mọi của Trung Cộng, hoàn toàn lệ thuộc vào 3 tàu rồi. Tất cả đều phải theo mô hình Trung Cộng.
Đất nước Việt Nam của chúng ta sẽ ra sao? Dân tộc Việt Nam của chúng ta sẽ về đâu? Trời ơi!

13/07/2018 17:13

Chí Biên

nơi gửi VN

Không riêng mô hình kinh tế ,hết mọi ngành ,mọi mặt ,CS/VN chạy theo ,rập khuôn chính sách của Trung cọng .
Để làm gì ? Thưa : " để cùng nhau tiêu diệt đế quốc tư bản Hoa Kỳ " !!
Hoa kỳ có biết không ? Thưa : " biết rất nhiều nhưng không hiểu ,hoặc không muốn hiểu "

13/07/2018 14:28

Xem toàn trang