Nhà nước khó huy động vàng trong dân

Diễm Thi, RFA
2018-08-23
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Những thanh vàng 100g được khắc logo và tên của ngân hàng Thụy Sĩ UBS.
Những thanh vàng 100g được khắc logo và tên của ngân hàng Thụy Sĩ UBS.
AFP

Mất lòng tin

Chuyện huy động vốn nhàn rỗi trong dân không hề mới tại Việt Nam; tuy nhiên lại là vấn đề nóng khi từ năm 2011, Thống đốc ngân hàng Nhà nước lúc đó là ông Nguyễn Văn Bình đã trình cho Thủ tướng cũng lúc đó là ông Nguyễn Tấn Dũng về chủ trương thu hút vàng trong dân. Đã 7 năm mà sao cơ quan chức năng không thể thực hiện được mong muốn thu hút nguồn vốn nhàn rỗi trong dân? Câu trả lời được Tiến sĩ kinh tế Phạm Chí Dũng cho RFA biết:

Câu trả lời đơn giản là mất niềm tin chính thể dẫn tới mất niềm tin tín dụng. Mất niềm tin tiền gửi hay chính xác là mất niềm tin và gửi. Tại vì từ năm 2011 cho tới nay, NHNN và chính phủ hoàn toàn không thể trả lời được câu hỏi của dân và các chuyên gia phản biện là làm thế nào để NHNN và chính phủ bảo đảm vàng của dân gửi vào NHNN hoặc các ngân hàng thương mại cổ phần sẽ trở lại với dân.

Nhiều người dân Việt Nam hẳn vẫn chưa quên những phiếu công trái mất giá như thế nào sau kỳ đổi tiền năm 1985. Ông Bàng, một cư dân sài Gòn, chủ tấm phiếu công trái trị giá bốn lượng vàng lúc mua, nói với RFA:

Công trái hồi đó nó bán giờ sau này mất hết, tại vì nó bán thời đó cả chỉ vàng mà sau này mua không được tô phở. Giá nó lên vùn vụt chứ không như bây giờ. Tiền in ra chừng vài năm sau như giấy lộn à. Sau 1975 thì nó đổi tiền thành 'tiền giải phóng'. Một đồng 'tiền giải phóng' ăn tới 500 đồng Việt Nam Cộng Hòa lận. Trong khi đó đồng tiền của Bắc Việt chỉ là một tấm tín phiếu, không có giá trị tiền tệ thế giới. Sau đó thêm mấy lần đổi tiền nữa, năm 1985... Giai đoạn sau này đồng tiền in ra chừng một năm đến hai năm đã hoàn toàn mất giá trị.

Câu trả lời đơn giản là mất niềm tin chính thể dẫn tới mất niềm tin tín dụng. Mất niềm tin tiền gửi hay chính xác là mất niềm tin và gửi. - Ts. Phạm Chí Dũng

Báo Giao thông số ra ngày 17/5/2016 trích dẫn số liệu của Hiệp hội kinh doanh vàng cho thấy trong nhiều năm qua, Việt Nam chủ yếu nhập khẩu vàng, trong khi xuất khẩu vàng không đáng kể. Do vậy, lượng vàng trong dân hiện nay còn rất lớn, ước tính khoảng 500 tấn. Chính phủ đã nhiều lần chỉ đạo NHNN thực hiện các giải pháp huy động vàng phục vụ phát triển kinh tế nhưng đến nay chưa có giải pháp nào được thực hiện.

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng nghi ngờ về lý do nhà nước đưa ra là muốn huy động 500 tấn vàng trong dân để tạo vốn phát triển kinh tế. Ông nói:

Cái lý do nhà nước huy động 500 tấn vàng của dân làm mục tiêu phát triển kinh tế là một điều cực kỳ đáng nghi ngờ. Tôi đặt câu hỏi là huy động 500 tấn vàng của dân để phát triển kinh tế hay để trả nợ nước ngoài, tại vì hiện nay Việt Nam nợ nước ngoài rất nhiều. Con số chính thức được công bố có thể tới khoảng 40 tỷ đô la, có thể còn cao hơn nữa. Và mỗi năm phải có trách nhiệm trả nợ quốc tế từ 6 đến 8 tỷ đô la, đặc biệt có những năm lên tới 10 hoặc 12 tỷ đô la một năm. Từ nhiều năm qua Việt Nam không có tiền tự có để trả nợ mà phải vay để đảo nợ.

Giải pháp nào?

Ngân hàng Nhà nước cho biết đã nghiên cứu để xây dựng và lập kế hoạch ngăn chặn mọi hoạt động chi phối bởi vàng và biến vàng thành nguồn lực phát triển kinh tế xã hội Việt Nam vào năm 2020. Trả lời câu hỏi của chúng tôi là làm cách nào để nhà nước có thể huy động vàng trong dân, Chuyên gia Tài chính - Ngân hàng, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu cho biết:

Một nhân viên của Ngân hàng Liên bang Đức kiểm tra tuổi vàng.
Một nhân viên của Ngân hàng Liên bang Đức kiểm tra tuổi vàng. AFP

Tôi nghĩ cách có thể thực hiện được là NHNN phát hành chứng chỉ vàng. Hiện tại số vàng trong dân được cho là đến 500 tấn vàng nằm rải rác trong dân, và chính phủ luôn luôn muốn huy động số vàng đó để phát triển kinh tế qua việc dùng số vàng đó để vay mượn nước ngoài. Vay mượn theo kiểu đó là vay mượn có thế chấp và thế chấp bằng vàng. Có thể vay mượn với giá rất rẻ và lãi suất thấp và dùng số tiền đó để phát triển kinh tế. Thế nhưng làm sao mà huy động hàng trăm tấn vàng từ người dân thì đây là vấn đề rất khó khăn.

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu cũng thẳng thắn cho rằng chủ trương thì đúng nhưng việc thực hiện không phải là dễ bởi người dân Việt Nam có tâm lý cất giữ vàng như là một tài sản có giá trị dù lãi suất cao hay thấp, giá vàng lên hay xuống. Ông nói:

Tôi nghĩ để người dân lấy số vàng từ gầm giường, chôn trong nhà hay từ két sắt đem vào hệ thống tài chính thì ngân hàng phải đứng ra là người huy động số vàng đó và phát hành chứng chỉ vàng cho người gửi vàng. Đồng thời chứng chỉ vàng đó phải là chứng chỉ có trả lãi thì dân họ cảm thấy có lợi khi đưa vàng cho nhà nước sử dụng. Và họ tin tưởng Ngân hàng Nhà nước, Ngân hàng Trung ương đứng ra huy động số vàng đó thì việc hoàn trả số vàng đó đương nhiên là bảo đảm, và rủi ro là 0%.

Theo các chuyên gia kinh tế thì môi trường kinh doanh thông thoáng, an toàn sẽ khiến người dân tin tưởng đưa vàng ra đầu tư thay vì cất trữ như hiện nay. Vậy điều cần thiết phải làm là tạo được lòng tin cho người dân, nhưng bằng cách nào?

Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu nhận định đây là trở ngại đầu tiên bởi thật sự ra việc Ngân hàng Nhà nước đứng ra huy động vàng và phát hành chứng chỉ vàng là chưa có tiền lệ. Vì vậy, việc đầu tiên là làm sao Ngân hàng Nhà nước phải tạo ra sự tin tưởng cho người dân. Nhưng ông tin rằng với chiến dịch tuyên truyền và thực hiện một cách minh bạch thì người dân dần dần họ sẽ tin tưởng. Ông nói thêm:

Vấn đề chính là Ngân hàng Nhà nước phải cam kết vô điều kiện là bất cứ lúc nào người dân đến lấy vàng ra thì phải trả đúng cho họ chất lượng vàng mà họ đã ký gửi ở ngân hàng trung ương.

Tuy nhiên, tình hình kinh doanh hệ thống ngân hàng Việt Nam thời gian qua lại dường như lại gây thêm nghi ngại trong người dân.

Thống kê số liệu từ báo cáo tài chánh quý 2/2018 của 15 ngân hàng đang niêm yết trên sàn cho thấy, tính đến ngày 30/6/2018, tổng nợ xấu của 15 ngân hàng ở mức gần 70,9 nghìn tỷ đồng, tăng 9,8% so với đầu năm.

Vấn đề chính là Ngân hàng Nhà nước phải cam kết vô điều kiện là bất cứ lúc nào người dân đến lấy vàng ra thì phải trả đúng cho họ chất lượng vàng mà họ đã ký gửi ở ngân hàng trung ương. - Ts. Nguyễn Trí Hiếu

Theo Tiến Sĩ Phạm Chí Dũng, tình hình ngân hàng cổ phần ở Việt Nam hiện cũng vô cùng bê bối, với những ngân hàng lớn nhất lại dính vào những bê bối lớn nhất. Ví dụ Ngân hàng Agribank, một trong 5 ngân hàng lớn nhất ở Việt Nam, đang giữ kỷ lục số quan chức ngân hàng bị ra tòa vì tội tham nhũng và chiếm đoạt tài sản. Quan chức các ngân hàng lớn như VietinBank, EximBank, Vietcombank, BIDV đều dính dáng tới những vụ chiếm đoạt tài khoản và tài sản của khách hàng. Ông nói thêm:

Nếu mà sâu xa hơn nữa thì một phần ba trong tổng số hơn 30 ngân hàng Việt Nam dính vào tỷ lệ nợ xấu cao. Nếu không cẩn thận giải quyết được vấn đề nợ xấu là chết chùm. Thế thì làm sao người dân có nổi niềm tin vào ngân hàng thương mại, và trên nữa là niềm tin chính trị như “Tuần lễ vàng” năm 1946 để có thể “cúng” vào cho nhà nước?

Truyền thông trong nước dẫn lời Tiến sĩ Nguyễn Đức Thành - Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách tại buổi công bố báo cáo Kinh tế vĩ mô Việt Nam quý II/2016 rằng bản chất việc huy động vàng là đi ngược lại với nguyên tắc kinh tế bởi vàng được cất giữ trong dân như mọi tài sản khác. Nếu huy động thì vàng sẽ mang thêm chức năng là phương tiện lưu thông và do đó nhu cầu về vàng sẽ tăng lên thay vì giảm xuống và sẽ khiến thị trường bất ổn do người dân sẽ đầu cơ, tích trữ vàng.

Ý kiến (9)
Share

LeHang

nơi gửi Germany

Nói khó thì cũng không hẵn vậy. Chỉ cần loại bỏ cái Ngân hàng nhà nước, rồi thành lập Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam hoàn toàn độc lập không có sự nhúng tay của đảng csVn.

Lấy cấu trúc của Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam khi xưa: Thống đốc là một Banker không đảng phái được giới Bankers bầu lên, rồi được đệ trình lên chính phủ để bổ nhiệm với thời hạn 2 năm không được tái bổ nhiệm.

Thêm vào đó là phải điều chỉnh lại trị giá Tiền Đồng tương đương với giá vàng, không để ngoại tệ như Đô La, Euro, Yen... là một đơn vị thanh toán bên cạnh Tiền Đồng như thời VNCH.

Thời đó do sự nghiêm ngặt của VNCH là cấm sử dụng ngoại tệ, nên người dân có vàng muốn đầu tư làm ăn là phải đem bán vàng cho NHQGVN thông qua các ngân hàng tư để đổi lấy Tiền Đồng tương đương. Khi có thu lợi thì bán lại số tiền lợi để đổi lấy vàng.

Những người từng sống ở VNCH thì ai cũng biết là dạo đó có rất nhiều "Tiệm Cầm Đồ" mà người dân thường đem vàng như nhẫn vàng, giây chuyền vàng, vòng vàng ra "thế chân" để đổi lấy Tiền Đồng mà làm ăn ngắn hạn, mà phải trả tiền lãi cắt cổ. Nhưng khi nhiều ngân hàng tư ra đời, thì người dân đem vàng ra để đổi lấy Tiền Đồng với lãi xuất thấp.

Các nhà banks đó đem vàng đến NHQGVN và NHQGVN in ra Tiền Đồng tương đương mà trả cho các ngân hàng đó. Bởi vậy hồi đó trên Tiền Đồng có ghi những series, những series cũ thì các ngân hàng bán lại để mua lại serie mới hay vàng và phải trả thuế 1,5% (bởi vì các ngân hàng tư có lợi từ 3 đến 4% thông qua dịch vụ mua bán vàng và Tiền Đồng với người dân), số lãi đó thì NHQGVN chi phí để ngăn chận sự lạm phát.

Trong thời gian đó do Tiền Đồng quá mạnh, nên có nhiều tổ chức với sự hợp tác của các tổ chức in tiền giả từ Hồng Kông buôn lậu Tiền Đồng giả vào VNCH để mua lại vàng của NHQGVN và chuyển lậu về Hồng Kông. Thế là NHQGVN phải áp dụng kỷ thuật in tiền tiến bộ nhất như dùng sợi chỉ bạc, hình 2D, design, loại giấy, qua đó để người dân tin tưởng vào Tiền Đồng VNCH.

Nhiều ngân hàng tư cũng thiếu vốn để mua Tiền Đồng, từ đó NHQGVN đã đồng ý cho một vài Ngân Hàng vay "Check" tương đương với tổng tài sản của các ngân hàng đó, chứ NHQGVN không hạ giá Tiền Đồng để in nhiều Tiền Đồng ra tung vào thị trường. Qua đó các ngân hàng đó có rơi vào phá sản, thì cũng không ảnh hưởng vào trị giá của Tiền Đồng. Mọi sự "chuyển biến" của thương mại-tài chính qua sự phá sản của nhiều người đầu tư qua đó cũng không làm giãm trị giá của Tiền Đồng. Đó là mục tiêu của NHQGVN lúc đó, ngay Tổng Thống Thiệu cũng không có thẩm quyền để yêu cầu NHQGVN phải điều chỉnh lại giá vãi vay Tiền Đồng để hổ trợ cho sự phát triển kinh tế gây nợ quốc gia, để phải bán Trái Phiếu Quốc Gia.

Cho tới khi VNCH xụp đổ, thì Tiền Đồng còn rất là mạnh, được nhiều quốc gia như Swiss, France, USA, West-Germany, Japan công nhận là một đơn vị thanh toán qua sự bảo kê từ 16 tấn vàng và rất nhiều Đô La Đỏ (tiếng dân gian).

Anh "bạn" Đồng minh Hoa Kỳ ngay trong lúc VNCH đang lâm sinh thì đã lợi dụng mà tung Đô La Xanh vào VNCH, chẳng qua là chỉ là không muốn trả bằng vàng cho số Tiền Đồng vãn lai ở Hoa Kỳ, bởi vì với số Tiền Đồng đổi lấy vàng từ đó thì VNCH sẽ nhập cảng nhiên liệu từ Ba Tư!!!

26/08/2018 17:02

LeHang

nơi gửi Germany

Câu chuyện "tiền bạc" là một trao đổi qua lai để cả 2 bên cùng lợi, nó đòi hỏi một sự tin tưởng cùng cả 2 bên.

Sự "tin tưởng" là một trường hợp trong tâm lý học gọi là Kognition, phải cần một thời gian mà qua đó sẽ đươc xem là "có nhận thấy được". Nhiều hãng tên tuổi cả chục năm nắm trọn thị trường, như Ford, Kodax, Sanyo... cũng biến mất, cũng từ sự "tin tưởng" đã không còn.

Những hãng như Sony, Panasonic... vẫn tồn tại là nhờ sự tin tưởng của khách hàng. Như vậy là cũng đã chứng minh là những hãng đó vẫn giữ một cấu trúc như thủa thành lập, từ đó người dân vẫn tiếp tục mua cổ phiếu của các hãng đó.

Thời VNCH cũng là thế, khi các ngân hàng được thành lập, thì đầu tiên là chịu "mất vốn" mà quảng cáo để tìm sự tin tưởng, qua rất nhiều hình thức mà hầu hết là "đóng góp vào xã hội" bằng những công việc từ thiện, như trang bị cho các công viên những ghế đá, những trường học bút, sách, bảng viết... Thế là từ những hành động nhân đạo đó đã bám dần vào tâm lý của người dân để tạo ra sự sự tin tưởng.

Dạo đó lần đầu tiên mà hệ thống ngân hàng tại VNCH đã tạo ra tin tưởng trong người dân, mà qua đó hệ thống "Tiệm Cầm Đồ" tự bị phá sản vì bóc lột quá cao. Từ đó người dân lúc đó đem vàng đến Ngân Hàng cho vay để đổi lấy một số tiền tương đương với một lãi xuất lâu dài.

Ngân Hàng Quốc Gia VNCH lúc đó chỉ là một đơn vị "độc lập", khi các ngân hàng cần tiền Đồng VNCH để đầu tư vào thị trường, thì các ngân hàng đó phải đem vàng đến "bán" cho Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam, từ đó theo giá vàng ở thị trường, thì Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam in ra số tiền Đồng trị giá tương đương với số vàng mà các ngân hàng đem bán cho Ngân Hàng Quốc Gia.

Do Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam chỉ in tiền theo khối lượng vàng từ các ngân hàng bán, nên từ đó nạn in tiền giã bộc phát tại VNCH đã làm người dân mất tin tưởng vào Đồng. Nhưng sau đó là Ngân Hàng Quốc Gia đã tiến hành kỷ thuật in tiền Đồng khoa học hơn là bằng sợi chỉ xuyên qua, và bằng "hình nổi 3D" khó để giã mạo. Để là để người dân "tin tưởng" vào Đồng VNCH.

Sự thanh toán trong thị trường từ khối lượng Tiền Đồng tăng lên quá nhanh, các tư nhân phàn nàn là quá nhiều tiền 100 Đồng (đơn vị cao nhất lúc đó), từ đó Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam phải in tiền 200 Đồng, 500 Đồng, 1000 Đồng, qua đó hệ thống mậu dịch tư nhân không phải gặp nhiều trở ngại mà thiếu tiền.

Do Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam quá nghiêm khắc không in tiền, từ đó giới giới tư nhân chủ hãng quay qua thanh toán bằng "check" qua "bảo kê" từ tài sản của hãng. Rất nhanh chóng là Ngân Hàng Quốc Gia Quốc Gia Việt Nam "phản ứng" lại là in tiền Đồng 10000 đẹp hơn "tờ giấy check" 100000 ngàn thô sơ mà các Ngân hàng tung ra.

Thế là giá trị của Check mất giá, những người chạy theo Check không trả tiền bằng Check cho một tô phở. Ngay trong chính lúc đó thì Ngân Hàng Quốc Gia Việt Nam tung tiền bạc cắc 5 đồng tràn ngập vào thị trường theo số vàng mà Ngân Hàng Quốc Gia mua được.

Chẳng có một tư doanh nào lúc đó ở VNCH muốn gom góp tiền cắt 5 đồng, mà số 10000 Đồng rất khan hiếm. Rồi khi Hồng Kông nhảy vào, rồi Đài Loan nhảy vào để cùng tím cách trục lợi.

25/08/2018 16:39

Nguyễn Trí

nơi gửi Fountain Valley

Sao giống câu: " Bắc thang lên hỏi ông Trời, ......" quá vậy. Uy tín của Nhà nước bị mất hết rồi. Muốn gom vàng của toàn dân chắc chỉ còn cách, phát động chiến dịch: Tổng tấn công đánh Tư bản, Mại sản từ nghèo nhất trở nên và quan trọng nhất là: Toàn dân, toàn quốc.

25/08/2018 09:48

Độc giả không muốn nêu tên

Chỉ có cách lấy lại niềm tin trong dân là thay đổi hẳn chế độ cộng sản tham ô,ngu đốt triệt để thì huy động vàng hoặc đô la trong dân mới được.Không có nước nào trên thế giới như csvn là dân phải gửi nhà nước giữ giùm vàng ,đôla mà còn phải chịu phí cho bọn nhà nước ăn cướp cs Chỉ có bọn cs ăn cướp mới có cảnh đau lòng là gữi bốn cây vàng sau vài cục năm rút ra chỉ còn mua được tô phở .Chuyện khó tin nhưng có thật ở nước toàn ăn cướp mang tên CHXHCNVN.

25/08/2018 03:59

Dân đen

Lại muốn moi tiền của dân? bán nước bán đảo chưa đủ à? Vậy thì lại chơi trò chụp mũ thôi, khoanh vùng mấy thằng giàu có ; gắn cho nó cái mác phản động rồi tha hồ mà hốt bạc nhé.

24/08/2018 18:52

Xem tất cả ý kiến.

Xem toàn trang