Kịch bản “khất” nhân quyền sẽ lập lại với TPP?

Nam Nguyên, phóng viên RFA
2015-07-15
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Tổng thống Mỹ Barack Obama trong một cuộc họp với các nhà lãnh đạo thuộc các đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) tại Đại sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh vào ngày 10 tháng 11 năm 2014
Tổng thống Mỹ Barack Obama trong một cuộc họp với các nhà lãnh đạo thuộc các đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) tại Đại sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh vào ngày 10 tháng 11 năm 2014
AFP

Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Duơng TPP có triển vọng hoàn tất đàm phán trong năm 2015.  Việt Nam cũng như tất cả các nước tham gia sẽ phải tiến hành cải cách cần thiết để đáp ứng tiêu chuẩn cao của TPP, trong đó có các cam kết đối với Tuyên bố của Tổ chức Lao động Quốc tế ILO năm 1998 về Nguyên tắc cơ bản và Quyền tại nơi làm việc.

Điều này được xác định rõ trong Tuyên bố Tầm nhìn chung Việt-Mỹ sau Hội đàm Barack Obama - Nguyễn Phú Trọng ngày 7/7/2015 tại Nhà Trắng. Nam Nguyên phỏng vấn chuyên gia kinh tế Phó Giáo sư Tiến sĩ Ngô Trí Long hiện sống và làm việc ở Hà Nội về vấn đề liên quan.

Nam Nguyên: Trong 4 nguyên tắc của Tuyên bố ILO 1998 thì đáng chú ý là Doanh nghiệp phải ủng hộ việc tự do thành lập hiệp hội và thừa nhận quyền thương lượng tập thể. Như thế Việt Nam sẽ phải soạn thảo và ban hành Luật lập hội, chấp nhận công đoàn độc lập, Giáo sư nhận định gì?

PGSTS Ngô Trí Long: Đây là vấn đề bàn thảo rất lớn hiện nay ngay từ trước khi tham gia đàm phán TPP. Việt Nam hiện có nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề này. Lập hội, nghiệp đoàn còn là vấn đề nan giải đối với Việt Nam bởi vì còn có những quan điểm và tư tưởng hoàn toàn khác nhau mà chưa tuân thủ một thể chế chính trị tự do thực sự.

Nam Nguyên: Thưa trong Hiến pháp có ghi là người dân có quyền lập hội, chỉ còn vấn đề thực thi Hiến pháp và bây giờ có phải là lúc tiến hành cải cách hay không?

PGSTS Ngô Trí Long: Nói chung tư tưởng của Hiến pháp là tiến bộ nhưng thực thi bằng những luật, bằng pháp lệnh, nghị định, thông tư và quyết định thì còn là một vấn đề có khoảng cách rất là xa. Việc này tuy tư tưởng như vậy nhưng nhiều khi Hiến pháp ghi như vậy nhưng việc thực thi còn là vấn đề còn cần được bàn luận và còn nan giải mà vấn đề thực thi đó khó có khả năng dù Hiến pháp đã yêu cầu, mục tiêu của Hiến pháp đã đặt ra.

VN hiện có nhiều quan điểm khác nhau về vấn đề này. Lập hội, nghiệp đoàn còn là vấn đề nan giải đối với VN bởi vì còn có những quan điểm và tư tưởng hoàn toàn khác nhau mà chưa tuân thủ một thể chế chính trị tự do thực sự

PGSTS Ngô Trí Long

Nam Nguyên: Một vấn đề khác trong Tuyên bố ILO 1998 là loại bỏ sự phân biệt đối xử trong tuyển dụng lao động và việc làm. Điều này có nan giải với nhà nước hay không, khi còn vấn đề qui hoạch cán bộ lãnh đạo và chức danh chủ chốt đều dành cho Đảng viên?

Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng Bí thư ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng bắt tay nhau sau cuộc họp tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng ở Washington, DC, ngày 07 tháng 7 năm 2015. AFP
Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng Bí thư ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng bắt tay nhau sau cuộc họp tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng ở Washington, DC, ngày 07 tháng 7 năm 2015. AFP Photo: RFA

PGSTS Ngô Trí Long: Tôi nghĩ nếu thay đổi được thì triết lý chính trị phải thay đổi về mặt lý thuyết là như vậy. Triết lý chính trị và quan điểm của họ chưa thay đổi thì vấn đề này khó thay đổi lắm. Thực tế đó là vấn đề tối tế nhị, vấn đề nhạy cảm, vấn đề nóng và bức xúc hiện nay mà người ta đang quan tâm. Nhưng để triển khai và thực hiện được những điều đó, tôi nghĩ là còn phải chờ đợi một quá trình của nó không phải là đơn giản.

Nam Nguyên: Thưa, có một câu chuyện mà người ta bàn tới đó là Việt Nam cuối cùng có thể vẫn gia nhập TPP nhưng còn khất một số điều kiện và sẽ chỉ hưởng lợi một phần, nghĩa là không được giảm thuế suất đúng mức. Điều này từng xảy ra trong quá khứ như BTA với Hoa Kỳ. Nhận định gì?

PGSTS Ngô Trí Long: Tôi nghĩ kịch bản này chắc chắn lập lại, tại vì triết lý chính trị hai bên khác nhau và trình độ, điều kiện của Việt Nam khác với các nước. Đấy là hai rào cản lớn nhất mà ngay khi đặt vấn đề với Tổng thống Obama của Hoa Kỳ thì Tổng Bí thư cũng đã nêu vấn đề này. Tổng thống Hoa Kỳ nói là do vấn đề triết lý chính trị khác nhau còn Tổng Bí thư có nói là trình độ phát triển của các nước khác nhau, của hai nước hoàn toàn khác nhau không thể tương đồng coi đây là những khó khăn và chính những điều kiện này sẽ là rào cản khó thực hiện những cái thuận lợi mà Hiệp định TPP đặt ra.

Tổng thống Hoa Kỳ nói là do vấn đề triết lý chính trị khác nhau còn Tổng Bí thư có nói là trình độ phát triển của các nước khác nhau, của hai nước hoàn toàn khác nhau không thể tương đồng coi đây là những khó khăn và chính những điều kiện này sẽ là rào cản khó thực hiện những cái thuận lợi mà Hiệp định TPP đặt ra

PGSTS Ngô Trí Long

Nam Nguyên: Vấn đề dân chủ nhân quyền cải cách đều bàng bạc trong nhiều lĩnh vực của đàm phán TPP hay là trong các FTA khác nữa. Xu hướng hội nhập rất là triệt để của Việt Nam đồng nghĩa với sớm muộn cũng phải cải cách cả chính trị lẫn kinh tế. Thưa Giáo sư nhận định gì.

PGSTS Ngô Trí Long: Trong văn kiện của Đảng cương lĩnh chính thống Tuyên ngôn của Đảng thì Đảng là một Đảng cầm quyền, từ những điều này thể hiện toàn bộ hoạt động. Theo tôi nghĩ từ thực tế tới hành động còn là một quá trình mà cũng không thể thay đổi ngay được một lúc. Cho nên trong bối cảnh trong tình hình như vậy nếu Việt Nam mà còn những rào cản đó chưa được dỡ bỏ; hoặc còn những tư duy đó; những triết lý chính trị như vậy thì chắc chắn trong quá trình hội nhập sẽ có những vấn đề hết sức là thiệt thòi đối với quá trình thực thi hoặc thực hiện một cách không hoàn hảo như vậy. Đây là những vấn đề rất tế nhị đối với quan điểm và triết lý chính trị cho nên không thể một sớm một chiều có thể thay đổi được…mà xu hướng thế giới, xu hướng thực tiễn nó sẽ trả lời mà vào lúc nào đó buộc Việt Nam phải tranh thủ.

Nam Nguyên: Thưa như vậy Giáo sư lạc quan hay bi quan về vấn đề cải cách  ở Việt Nam?

PGSTS Ngô Trí Long: Nói lạc quan thì nhìn nó như thế nào. 5 lạc quan và 5 không lạc quan tôi có thể nói như vậy. Chưa thể lạc quan và nói không lạc quan thì cũng không được. Có nghĩa là một nửa thôi, 5 lạc quan và 5 không lạc quan.

Nam Nguyên: Cảm ơn PGSTS Ngô Trí Long đã trả lời phỏng vấn.

Ý kiến (5)
Share

Độc giả không muốn nêu tên

Sự quan hệ VN và NB phải được nâng cấp thành"đồng minh chiến lược"để Vn có đủ điều kiện để thoát khỏi"vòng kim cô"của TC hay để Vn có khả năng vượt rào cản của họ trên biển đông mà bấy lâu nay họ đã từng ôm mộng"độc chiếm".Hay từ đó NhB sẽ không phải lén lút hoặc"theo đuôi"họ để có HĐ béo bở như PMU mà ngược lại sẽ công khai hơn trong việc giúp Vn cải tổ KT để tránh bị"lệ thuộc"hay hạn chế"nhập sieu"từ ho và"Thoát Trung"hoặc để kiềm chế âm mưu"trả đũa"NhB của họ chỉ vì quá khứ đã lâu không đáng. Và xa hơn là NhB có quyền điều động hoặc tham gia"phòng vệ tập thể"ở KV đông nam CÁ TBD thay vì phải xin phép trước.

15/09/2015 16:42

Nam Quốc

nơi gửi Việt Nam

Tôi cảm thấy Việt Nam nên xóa bỏ đảng cộng sản đi để cho đất nước càng có nhiều nhân tài thật sự lên lãnh đạo, là những người thật sự yêu nước thương dân, chớ không phải như cái bọn gọi là đảng viên là lãnh đạo. phải được kết nạp đảng mới làm lãnh đạo, còn quần chúng nhân dân thì suốt đời làm toi mọi và cúi đầu cho bọn chúng muốn làm gì thì làm. đảng lãnh đạo quần chúng phải đóng góp cho mấy ông bỏ túi để mua vài cài biệt thự, vài lô đất có địa thế. Tôi nói đơn cử Việt Nam bây giờ một ông hiệu trưởng một trường tiểu học thôi cũng có trong tay vài căn nhà, vài lô đất. Vì được lên làm chức hiệu trưởng là phải đảng viên, và có bằng cao nhất là đại học chính trị của đảng cộng sản chớ băng cấp chuyên môn thì đâu có bằng gì ra hồn đâu. vào đảng thì cũng phải chạy chọt, lo lót. Rồi vào được đảng thì lên làm lãnh đạo. Tôi là một công chức giáo viên dạy gần 30 năm. Những người bạn cùng học thằng nào cũng được làm xếp vì nó có đảng. Còn tôi là con em của những người lính Việt Nam Cộng Hòa mà Việt cộng cho là gia đình ngụy quân ngụy quyền, vì vậy suốt đời con cháu của tôi sẽ không bao giờ tiến bộ và phát huy tài năng của mình. Vì vậy tôi muốn đất nước Việt Nam phải kiên quyết xóa sạch cái gọi là đảng cầm quyền, đảng trị, đảng lỳ, đảng bảo thủ, đảng......Việt Nam cần phải có nhân quyền và có Đảng đối lập để trị thằng đảng cộng sản, chớ không thôi thì nó độc tài, bá đạo với nhân dân.

19/07/2015 21:56

Đông Châu

nơi gửi Sài Gòn

Đúng là đừng bàn cải chi nhiều. Cài gì đường lối chính trị chưa phù hợp, quan điểm này quan điểm nọ. Đúng là xóa bỏ cái gọi là đảng cộng sản cho mau cho lẹ, cho kịp thời để không thôi Việt Nam sẽ thua kém luôn cả nước Campuchia luôn bây giờ

19/07/2015 21:13

Người Việt Tự Do

nơi gửi Hải Ngoại

Kịch bản Sửa Đổi Bản Hiến Pháp 2013 hảy còn đang sờ sờ ra đó. Đãng Cướp Sạch hảy ngưng Lừa Dối nhân dân.

18/07/2015 05:35

Ba Bua

nơi gửi Vietnam

Dung ban cai chi cho nhieu,muon dat nuoc phu Cuong va hung manh,chi co 1dieu duy nhat la dap do cai dang cong san VN cuop cua giet nguoi va bao quyen man ro tai ha noi di ma thoi.

16/07/2015 11:57

Xem tất cả ý kiến.

Xem toàn trang