Những nan đề của ngành năng lượng Việt Nam

Kính Hòa RFA
2018-11-27
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Khai thác than đá tại Quảng Ninh, 2007.
Khai thác than đá tại Quảng Ninh, 2007.
AFP

Ngày 26/11/2018, Ngân hàng thế giới tại Việt Nam đưa tin rằng Việt Nam cần số tiền rất lớn, đến 150 tỉ đô la Mỹ để đầu tư sản xuất năng lượng. Các nhà máy điện chạy bằng than vẫn sẽ được xây dựng mặc dù gây ô nhiễm nhưng có giá thành rẻ.

Nguồn thủy điện ở Việt Nam đã được khai thác hết công suất, trong khi các dự án năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời gặp phải khó khăn vì có giá thành đắt hơn điện chạy bằng than. Giải pháp điện hạt nhân đã bị loại bỏ vì lo ngại không an toàn.

Trước đó vài ngày truyền thông trong nước lại đưa tin là Tổng công ty than và khoáng sản Việt Nam không cung cấp đủ than cho một số nhà máy nhiệt điện chạy than ở miền Bắc khiến cho các nhà máy này có thể phải ngưng hoạt động sắp tới đây.

Trong khi đó ông Nguyễn Văn Bình, người đứng đầu Ủy ban kinh tế trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam nói rằng Việt Nam rất khó có thể huy động được nguồn vốn lớn để xây dựng các cơ sở điện năng của quốc gia.

Như vậy Việt Nam đang đứng trước nhiều nan đề phải giải quyết để có thể đảm bảo nguồn năng lượng cho quốc gia trong thời gian sắp tới đây.

Đầu tiên là vấn đề ô nhiễm.

Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm nghiên cứu biến đổi khí hậu tại Đại học Cần Thơ cho chúng tôi biết:

Chính quyền ở các địa phương hiện nay rút kinh nghiệm từ việc ô nhiễm của các nhà máy điện chạy than tại Bình Thuận, gây ô nhiễm và có thể dẫn tới bất ổn xã hội, nên họ không muốn nhà máy điện chạy than đặt trong địa phương của mình.

Các nhà máy điện chạy than tại Bình Thuận là cụm nhà máy điện than Vĩnh Tân, gây ra ô nhiễm không khí và nguồn nước từ khi bắt đầu được xây dựng đến nay. Việc này gây ra nhiều cuộc biểu tình bạo động trong những năm gần đây.

Chính quyền ở các địa phương hiện nay không muốn nhà máy điện chạy than đặt trong địa phương của mình.
-Tiến sĩ Lê Anh Tuấn.

Theo thông tin của Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, dự án xây dựng 14 nhà máy nhiệt điện chạy bằng than tại Đồng bằng Sông Cửu Long có thể không hoàn thành vì hiện nay đã có hai địa phương là Long An và Bạc Liêu đã phản đối không muốn những nhà máy này xây tại địa phương mình.

Vấn đề giá thành của điện tái tạo.

Trước sự ô nhiễm của nhiệt điện chạy bằng than, Việt Nam đã bắt đầu xây dựng những nguồn điện tái tạo từ gió và nắng mặt trời, như các dự án điện gió tại Bình Thuận, Bạc Liêu, điện mặt trời tại Tây Ninh.

Tuy vậy theo Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, chuyên gia kinh tế tại Hà Nội, giá cả của loại điện này hiện vẫn còn cao:

Giá thành điện gió vẫn cao hơn loại điện từ than, thành ra phải bù lỗ từ ngân sách, và bù lỗ như thế nào?”

Việc bù lỗ này thể hiện ở chổ là nhà nước Việt Nam sẽ mua điện từ các trại gió và điện mặt trời với giá cao hơn điện từ các nhà máy điện chạy bằng than, và như thế, theo Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, những nhà đầu tư nhà máy điện chạy than không đồng ý.

Việc giá điện than thấp cũng có nguồn gốc từ việc giá than đá mà Việt Nam nhập cảng từ Indonesia có giá rẻ, do Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á đã cùng nhau hạ thuế của nhiều mặt hàng xuất nhập khẩu.

Một giải pháp được đưa ra để không bù lỗ và khuyến khích đầu tư vào điện tái tạo là tăng giá điện.

Theo ông Lê Anh Tuấn và Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, giá điện sẽ được tăng lên, chậm nhất là sang năm 2019. Điều này sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân.

Đến than cũng bắt đầu thiếu.

Ngay cả khi chấp nhận phải có những nhà máy điện chạy than trong cơ cấu năng lượng của mình, Việt Nam lại đang đối mặt với một vấn đề mới là Tổng công ty than và khoáng sản không cung cấp đủ nhiên liệu cho các nhà máy điện chạy than như nêu ở trên.

Từ nhiều năm nay Việt Nam là một quốc gia vừa xuất khẩu than đá và lại vừa nhập khẩu than đá. Theo Tiến sĩ Lê Đăng Doanh, Việt Nam xuất khẩu than loại tốt (anthracite) và nhập than loại rẻ và xấu hơn từ Indonesia để chạy nhà máy điện. Tuy nhiên ông nói với chúng tôi rằng ông không hiểu tại sao lại có sự chênh lệch về xuất nhập khẩu than đá đó.

Giá thành điện gió vẫn cao hơn loại điện từ than, thành ra phải bù lỗ từ ngân sách, và bù lỗ như thế nào?
-Tiến sĩ Lê Đăng Doanh.

Chúng tôi không liên lạc được với Tổng Công ty than và khoáng sản Việt Nam để hỏi về việc thiếu hụt than hiện nay, và tại sao lại nhập than xấu để chạy nhà máy điện.

Bất định khi điều chỉnh cơ cấu kinh tế.

Một giải pháp được đưa ra để giảm lượng điện năng tiêu thụ đó là loại bỏ các ngành công nghiệp tiêu tốn quá nhiều năng lượng.

Theo Tiến sĩ Lê Anh Tuấn:

Có những ngành tiêu thụ điện năng rất nhiều như luyện kim và đóng tàu, nên xem lại là có hiệu quả kinh tế hay không, nếu không thì nên mạnh dạn loại bỏ.”

Tuy nhiên ông nói thêm là việc định ra ngành công nghiệp nào Việt Nam cần giữ, ngành nào cần bỏ đi là không dễ dàng, vì nó phụ thuộc vào hướng đi của nền kinh tế thế giới, mà Việt Nam lại là một quốc gia nhỏ, không có ảnh hưởng nhiều đến định hướng đó, mà ngược lại bị định hướng.

Tiến sĩ Lê Đăng Doanh nói rằng việc sử dụng điện năng có hiệu quả đang được bàn cãi và phải có giải pháp trong thời gian tới đây.

Theo ông giải pháp tốt nhất cho Việt Nam hiện nay trong việc giải quyết nguồn năng lượng là các nhà máy điện chạy bằng khí, vừa rẻ vừa không gây ô nhiễm, nhưng không biết được nguồn khí của Việt Nam sẽ thiếu hụt như thế nào trong tương lai.

Theo Tiến sĩ Lê Anh Tuấn, Việt Nam đang dự thảo một kế hoạch năng lượng mới, trong đó rút tỉ lệ điện than xuống thấp hơn tỉ lệ dự định hiện nay cho năm 2030 là trên 50%. Nhưng việc này vẫn đang được tranh cãi.

Đối với các chuyên viên của Bộ Công thương thì vẫn phải duy trì điện than vì giá thành rẻ. Theo Thứ trưởng Bộ Công thương Đặng Hoàng An nói với báo chí Việt Nam thì nếu tìm được giải pháp tốt thì vẫn có thể khắc phục được vấn đề ô nhiễm của điện than.

Đối với những người lo ngại về nguồn ô nhiễm thì khó lòng xóa bỏ hết sự ô nhiễm khi chạy nhà máy điện than, và việc này sẽ ảnh hưởng lâu dài lên nền kinh tế.

Ý kiến (1)
Share

LeHang

nơi gửi Germany

Gia đình tui tổng cộng là 5 người, hàng năm xử dụng hơn 4000 KW và phải tiền điện là 1000 €. Gần 2 năm nay thì trên nóc nhà tui có một giàn điện Solar chừng 40 mét vuông cho ra 10 Kikowattpeak (kWp) = 10000 Kilowatt mà gia đình tui đã đầu tư vào gần 9000 €.

Từ đó hàng năm là tui không còn trả tiền điện nữa, mà còn thu lại hàng năm gần 1500 € nhờ bán điện dư vào mạng lưới điện quốc gia. Có nghĩa là chỉ 7 năm là tui thu lại được vốn đầu tư mà còn xử dụng điện mặt trời không tốn tiền.

Tại Việt Nam thì theo tui nếu chính phủ có chương trình điện lực, thì trước tiên là phải có kế hoạch cho các gia đình tư nhân xử dụng năng lượng mặt trời. Từ đó sẽ giãm gánh nặng khác như phải nhập cảng than đá để làm ra điện lực cho kỷ nghệ lẫn tư nhân, cũng qua đó thì cũng giãm gánh nặng cho môi trường.

Qua kinh nghiệm của tui, thì chi phí bảo trì cho 40 mét vuông giàn điện mặt trời trên nóc nhà tui, và các thiết bị nạp điện chỉ tốn khoảng 60 €/Year.

Ở Việt Nam đặt biệt là vùng phía nam luôn có tổng lượng ánh sáng mặt trời rất cao, từ đó với 40 mét vuông sẽ đạt ít nhất là trên 20 kWp = 20000 kWh. Và do từng đầu dân Việt xử dụng cao nhất là 350 kWh/year, thì với 40 mét vuông Solar là đủ cung cấp cho 60 người. Như thế tính ra thì mỗi người chỉ đầu tư vào đó là 150 €, mà có điện xài và không còn lo sợ là giá điện sẽ tăng vì thuế than, thuế dầu, thuế gas tăng. Cũng như không lo sợ là sẽ bị cắt điện.

Nói là như vậy, nhưng trên thực tế thì tui tin chắc là chính phủ csVn sẽ không bao giờ đồng ý "khuyến khích" cho tư nhân gia đình đầu tư vào điện Solar. Bởi vì qua đó chính phủ csVn sẽ mất lợi tức từ bán giá điện cao, cùng thêm thuế này nọ cho người dân. Để người dân tiêu thụ điện phải "nuôi điện" cho các doanh nghiệp quốc doanh, cho các hãng xưởng có vốn đầu tư của ngoại quốc (chỉ trả giá rất thấp cho 1 kWh).

Gió không có tốn tiền như ánh sáng mặt trời. Cùng với một khoảng vốn như đầu tư từng đầu người vào một một giàn Solar 40 mét vuông là 150 €, để một người có được 350 kWh/year, thì chỉ cần 300 đầu người cùng đầu tư với 150 € vào một giàn điện gió 80 KW trị giá 45000 € và sản xuất ra 700800 kWh/year. Qua đó cung cấp điện lực cho hơn 2000 đầu người.

1700 người kia mua điện với giá 0,1 Cent, thì chỉ trả 35 €/year. 1700x35€=59500 €, thì chỉ sau 1 năm là 300 người đầu tư kia sẽ có lời để xây thêm một nhà máy điện gió cho 2000 gia đình.

Giải quyết những nan đề điện lực là cần sự thông minh và chuyển đạt đến người tiêu thụ một lòng tin+lợi nhuận khi chính người dân cùng tự tìm cách thỏa mản nhu cầu điện lực. Hãy giải thích cho người dân biết là chỉ một khoản đầu tư nhỏ chừng 150 €, thì sau chừng 4 năm là họ sẽ không còn phải trả tiền điện (trừ khi trái đất không còn gió và ánh sáng, hay trái đất tận thế).

Nhưng trước nhất là chính phủ csVn phải ban hành một đạo luật Tự Do Cạnh Tranh Điện Lực. Cần Thơ cần 500 triệu kWh/year, với một nhà máy điện gió 8 GigaWatt trị giá chừng 25 triệu Euro là sản xuất ra 70 triệu kWh/year. Với 8 nhà máy điện gió trị giá tổng cộng chừng 200 triệu (mỗi đầu dân Cần thơ đầu tư 150 €) sản xuất ra 56 triệu kWh/year, thì sau 3 đến 4 năm là thu lại vốn mà còn xử dụng điện chùa.

Nhận xét của ông Doanh là thiếu khoa học! Gió không có cần nhân công làm ra gió, vận chuyển gió như công nhân đào hầm than, móc than, vận chuyển than đến nhà máy sản xuất nhiệt điện. Giá thành của điện gió chỉ cao, KHI phải chuyển điện 1 chiều thành điện 2 chiều cao thế hơn 1000 Volt phục vụ cho kỷ nghệ, qua đó sự thất thoát năng lượng là giữa 9 với 15 tổng số năng lượng.

Trong tiêu dùng là 110 Volt (hay 220 Volt) thì năng lượng thất thoát khi chuyển điện 1 chiều qua điện 2 chiều là 7 đến 13 Watt cho 1 Kilowatt. Hãng Siemens đang sản xuất loại biến điện 1 chiều sang điện 2 chiều mà năng lượng thất thoát chỉ còn 1 Watt.

Điện gió là một phát minh của VNCH (Học Viện Hải Dương Nha Trang), dựa trên nguyên tắc Diamo (thời đó xe Velo Solex, xe đạp ở VNCH luôn có cái Diamo kẹp vào bánh xe làm bóng đèn sáng lên), thế là Học Viện Hải Dương Nha Trang mới chế tạo ra cái "quạt gió" lấy điện 1 chiều để tìm cách tạo ra điện năng thắp sáng thành thị, thay thế cho nhiệt điện Diesel mà lúc đó Hoa Kỳ không còn cung cấp cho VNCH.

Mãi đến lúc VHCH phát hiện ra dầu hỏa từ ngoài khơi Vũng Tàu Bạch Hổ, Rạng Đông, thì điện gió mất ủng hộ từ Phủ Tổng Thống Ông Nguyễn Văn Thiệu, bởi vì VNCH lúc đó chưa tìm ra kỷ thuật để chuyển điện 1 chiều qua điện 2 chiều, mà chỉ đã tìm ra kỷ thuật chuyển điện 220 Volt từ các nhà máy nhiệt điện 220 Volt thời Pháp thuộc xuống 110 Volt cho thích hợp với TV+Tủ Lạnh-Máy Quạt-Pick Up từ Hoa Kỳ-Nhật Bản chạy vào VNCH lúc đó.

Tập đoàn điện lực Việt Nam cộng sản không như Tổng Cục Điện Lực Việt Nam Cộng Hòa. Sự phân phối điện lực thời VNCH là giá chung bất kể tư nhân hay công chức, hay hãng xưởng. Vinatexco, VinaMilk... phải mua điện bằng giá mà Tổng cục Điện Lực VNCH bán ra. Các hãng xưởng có nhu cầu điện lực cao, thì tự họ phải mua máy phát điện và tự mua Diesel cho sản xuất của họ. Từ lúc. Tổng cục điện lực chuyển sang Công Ty Điện Lực có hợp đồng, từ đó giá điện ở Quận 10 giãm giá so với Quận 1 và Quận 3, Trường Quân Y VNCH ở đường Nguyễn Tri Phương từ Ngân sách Bộ Quốc Phòng lại dư thừa điện, rồi đẩy điện dư thừa qua Cục Công Binh bên kia đường, mà rồi Cục Công Binh lại đã đẩy về Chửa Lửa Quận 10...

Tóm lại là tui thấy các các "chiên gia" kia như Doanh hay Tuấn sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đau thương do csVn làm ra! Từ đó "nhận xét" cũng "méo mó" từ kém hiểu biết!!!

Người dân Việt đang tìm lối thoái khỏi csVn. Hãy nên giúp Việt Nam từ cái nhỏ nhất mà ủng hộ, dù cho họ phải ngu dốt vì họ không được là "chiên gia ba xạo" để RFA cố "hoàn thành" nhiệm vụ!

Chỉ thật vô tâm khi cứ "bám" vào một đám ngu, mà bỏ quên "ai đó" qua "lòng xót thương" cho thiên hạ bần cùng!!!

28/11/2018 15:41

Xem toàn trang