Viễn cảnh nào cho nền Giáo dục Việt Nam sau bao vết nhơ?

RFA
2018-12-28
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Trường Duy Ninh, giáo viên chủ nhiệm và em học sinh bị tát.
Trường Duy Ninh, giáo viên chủ nhiệm và em học sinh bị tát.
Edited

Có thể nói năm 2018 kết thúc với nhiều vụ việc tiêu cực trong ngành Giáo dục bị công luận lên án mạnh mẽ. Tuy vậy vào những ngày cuối năm, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam đã công bố Chương trình giáo dục phổ thông mới và kể ra nhiều hy vọng tốt đẹp vào tương lai.

Viễn cảnh mới này ra sao trong mắt các chuyên gia, nhà giáo và các bậc phụ huynh?

Lạc quan lẫn hoài nghi

Chiều 27/12/2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam công bố Chương trình giáo dục phổ thông mới được mô tả là theo hướng hiện đại, tinh gọn, đảm bảo chất lượng, tích hợp cao ở các lớp dưới và phân hóa dần ở các lớp học trên bằng cách giảm đi số môn học, tiết học, và kiến thức kinh viện; mặt khác tăng cường dạy học phân hóa – tự chọn.

Giáo sư Phạm Minh Hoàng, cựu giảng viên trường Đại học Bách Khoa Sài Gòn, hiện sinh sống tại Pháp cho biết cảm nhận của ông:

Nếu thực sự xảy ra như thế thì đây là một điểm tốt. Nhiều người đã phàn nàn rằng việc học ở Việt Nam ở cấp Tiểu học và Trung học quá nặng khiến các em lên tới Đại học thì đuối sức. Thứ hai nữa là các em học thì nhiều, nhưng thực sự có nhiều môn vô ba. Thứ ba là chương trình học của các em ở bậc Trung học thì tạm gọi đều đi vào một luồng khiến cho nhiều em không hứng thú.

Bộ Giáo dục và Đào tạo nói với truyền thông trong nước rằng chương trình mới được xây dựng theo mô hình phát triển năng lực, thông qua kiến thức cơ bản, thiết thực, hiện đại và các phương pháp tích hóa hoạt động người học, giúp học sinh hình thành và phát triển những phẩm chất và năng lực mà xã hội kỳ vọng.

Nếu như thay đổi dựa theo một vài mô hình tiên tiến mà không có vấn đề giải quyết cụ thể thì sẽ khó vì mình không biết điều chỉnh khác nhau.
-Thầy giáo

Chúng tôi liên hệ một giáo viên của một trường tư nhân hiện đang áp dụng chương trình giáo dục của Phần Lan cho học sinh tại Việt Nam cũng như các nước Đông Nam Á, và được người này nhận xét:

Khi mình nói phát triển kỹ năng, phẩm chất thì phải có những kỹ năng gì, phẩm chất gì. Phẩm chất thì liên quan đến tự thân, kỹ năng thì liên quan đến cách làm việc với người khác. Nếu mọi người không nói rõ thì sẽ khó xây dựng chương trình.

Truyền thông trong nước cho biết chương trình mới sẽ phân rõ giai đoạn giáo dục cơ bản từ lớp 1 tới lớp 9, và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp từ lớp 10 đến lớp 12. Mục đích nhằm phân luồng mạnh sau trung học cơ sở để trung học phổ thông tiếp cận nghề nghiệp và chuẩn bị cho giai đoạn học sau phổ thông có chất lượng.

Khi đặt vấn đề về việc phân chia giai đoạn giáo dục, người giáo viên tiếp tục bày tỏ sự hoài nghi.

Không biết mọi người chia như vậy để giải quyết vấn đề gì. Nếu như thay đổi dựa theo một vài mô hình tiên tiến mà không có vấn đề giải quyết cụ thể thì sẽ khó vì mình không biết điều chỉnh khác nhau. Mỗi chương trình giáo dục sẽ có vấn đề riêng.

Hành xử vô giáo dục

Năm 2018 đánh dấu nhiều vụ bê bối Giáo dục tại Việt Nam. Có thể điểm qua như vụ cô giáo Nguyễn Thị Phương Thủy trừng phạt học sinh bằng cách yêu cầu các học sinh cùng lớp tát mỗi người 10 cái vào mặt; vụ bộ sách “Tiếng Việt lớp 1 - Công nghệ giáo dục” của Giáo sư Hồ Ngọc Đại bị dư luận phản đối; vụ gian lận điểm thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông ở các tỉnh phía Bắc; hay gần đây nhất là vụ Hiệu trưởng Đinh Bằng My dâm ô hàng chục nam sinh.

Một bà mẹ trẻ chia sẻ với chúng tôi sự bi quan hoàn toàn của cô đối với chương trình mới của Bộ Giáo dục.

Pano tuyên truyền cho người dân rằng xâm hại tình dục trẻ em là tội ác.
Pano tuyên truyền cho người dân rằng xâm hại tình dục trẻ em là tội ác. AFP photo

Từ việc giáo viên không có đạo đức cho đến việc những người làm trong giáo dục không có đạo đức thì dạy ai, ra chính sách gì? Tôi không tin. Bây giờ tôi không tin vào cái thay đổi của Bộ này nữa thì tôi sẽ cố gắng đưa con tôi ra nước ngoài đi học. Hoặc tôi có thể dạy nó ở nhà, rồi nó có thể đi học tập ở nước ngoài, tham gia kỳ thi tuyển quốc tế gì đó, không cần đến cái tiêu chí của Bộ Giáo dục Việt Nam nữa.

Giải thích về điểm cốt lỗi gây ra những tiêu cực Giáo dục, Giáo sư Phạm Minh Hoàng dẫn chứng Khoản 1 Điều 3 trong Luật Giáo Dục Việt Nam 2005 quy định “Nền giáo dục Việt Nam là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa có tính nhân dân, dân tộc, khoa học, hiện đại, lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng.” và ông nhấn mạnh:

Tất cả những cái đó tôi chung quy vào một mối thôi, đó là cơ chế của đất nước chúng ta như thế. Một khi chúng ta không giải quyết được cơ chế mà để ý thức hệ ràng buộc, ‘vòng kim cô’ trên đầu thì chúng ta đừng nghĩ gì xa hơn.

Từ việc giáo viên không có đạo đức cho đến việc những người làm trong giáo dục không có đạo đức thì dạy ai, ra chính sách gì? Tôi không tin.
- Một bà mẹ trẻ

Dường như có cùng quan điểm với Giáo sư Hoàng, một nam phụ huynh học sinh bày tỏ sự bất bình:

Tôi không chấp nhận được chuyện để con tôi đi học mà được dạy phải tát bạn mình. Chừng nào thay đổi chế độ thì tôi nghe Bộ Giáo dục nói chuyện.

Viễn cảnh nào cho nền Giáo dục Việt Nam?

Vấn đề cải cách giáo dục là đề tài được giới trí thức cũng như quan chức chính phủ thường xuyên bàn bạc để tìm hướng đi. Tại phiên chất vấn và trả lời trước Quốc hội vào sáng 6/6, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ nhấn mạnh phải đầu tư giáo dục chất lượng cao bằng cách nhập các chương trình, giáo trình đào tạo của các nước tiên tiến. Hôm 26/8, đích thân ông Nhạ dẫn đầu đoàn công tác sang Phần Lan để tìm hiểu kinh nghiệm giáo dục.

Trái ngược với quan điểm giáo dục của Hà Nội, Giáo sư Phạm Minh Hoàng nhắc tới triết lý giáo dục của chế độ Việt Nam Cộng Hòa và khẳng định.

Triết lý giáo dục rất ‘nhân bản’ của con người là đủ rồi. Chúng ta không nhất thiết phải chạy theo một cái khuôn khổ, khuôn mẫu nào cả. Nghe người ta nói sẽ mang sách lược giáo dục của nước ngoài về thì tôi thấy đây là chuyện hơi khôi hài. Tôi nghĩ con người Việt Nam đủ sáng suốt và đủ thông minh để tìm ra một hướng đi giáo dục ở Việt Nam.

Đánh giá về tương quan giữa giáo dục và xã hội trong tương lai, người thầy đang áp dụng chương trình của Phần Lan nhận định:

Trong tương lai và ngay thời điểm bây giờ mọi người đều thấy là ngành mới và nghề mới sinh ra liên tục, và hệ thống giáo dục không chỉ ở Việt Nam mà ở các nước khác cũng không đáp ứng được yêu cầu của công việc mới rồi. Nếu như mình vẫn còn dạy theo định hướng nghề nghiệp cũ thì sẽ đào tạo ra một thế hệ không đủ kỹ năng đòi hỏi công việc cho tương lai.

Nếu như mình vẫn còn dạy theo định hướng nghề nghiệp cũ thì sẽ đào tạo ra một thế hệ không đủ kỹ năng đòi hỏi công việc cho tương lai.
-Thầy giáo

Người thầy chia sẻ cách tiếp cận giáo dục của Phần Lan cho học sinh dựa trên 3 tiêu chuẩn: kiến thức nền tảng, kỹ năng và phẩm chất thế kỷ 21 như tính tò mò, tính sáng tạo, tính tự đánh giá bản thân, tính kiên định… và anh nhấn mạnh:

Thật ra là Việt Nam trễ hơn không phải một nhịp mà là hai nhịp rồi. Có nghĩa là mấy bạn nhỏ Việt Nam thậm chí còn không biết nghề mình thi vào là cái gì. Định hướng nghề trong chương trình mới có thể sẽ giải quyết, nhưng dù vậy thì vẫn trễ so với tốc độ phát triển ngành nghề.

Cũng theo anh, các bậc phụ huynh Việt Nam và các nước Đông Á vẫn nặng tâm lý ‘thành tích’, điểm số mà thiếu cái nhìn đa dạng trong tiềm năng của trẻ em.

Ý kiến (3)
Share

Duy Hữu

nơi gửi USA

Một nền Giáo Dục Việt Nam định hướng : Độc Lập, Tự Do, Hạnh Phúc trên nền tảng Công Bình, Bác Ái, Từ Bi.

Nền tảng và cùng đích của hệ thống Giáo dục Việt Nam là đào tạo những con người Việt Nam, những Công Dân Việt Nam, có tư duy Độc Lập, Sáng Tạo, tôn trọng Chân, Thiện, Mỹ và sống trong một đất nưốc văn minh, tiến bộ, tôn trọng Tự Do, Dân Chủ, Dân Quyền, Nhân Quyền ...

Hay đào tạo nhỡng con người Việt Nam, những Con Dân Việt Nam, có tư duy Nô Lệ, làm Nô Lệ, sống như Nô Lệ, trong một đất nước có một thể chế chính trị, kinh tế, xã hội, Độc Tài, Độc Đảng, Độc Đóan, Độc Tôn, Độc Quyền của cách mạng bằng Bạo Lực, Bạo Động và Gian Dối, một đất nước Nô Lệ cho các nước trên thế giới?

Muốn có một đất nước Việt Nam: Độc Lập, Tự Do, Hạnh Phúc, Công Bình, Bác Ái, Từ Bi.

Hệ thống Giáo dục Việt Nam phải đặt trên nển tảng, nguyên tắc và định hướng: Độc Lập, Tự Do, Hạnh Phúc, Công Bình, Bác Ái, Từ Bi.

Tất cả các mô hình giáo dục, đa năng, đa hiệu, đa dạng của các nước văn minh, tiến bộ như Phần Lan, Hoa Kỳ, Anh, Pháp,
Đức, Nhật, Nam Hàn ...

Đều đặt trên một nền tảng, những nguyên tắc, những định hướng bởi những triết lý giáo dục tôn trọng Độc Lập, Tự Do, Dân Chủ, Dân Quyền, Nhân Quyền, Công Bình, Bác Ái, Từ Bi.

Dân Việt có còn muốn xây dựng những căn nhà Giáo Dục Việt Nam trên những bãi rác của một hệ thống tư tưởng " định hướng xã hội chủ nghĩa cộng sản ", đã bị thế giới phế thải: Karl Marx, Lenin, Stalin, Hồ Chí Minh, Tập Cận Bình ... ?

Dân là Chủ,
Dân cần phải Làm Chủ,
Dân có quyền Làm Chủ. Đó là Dân Chủ.

Lên Tiếng, cùng Lên Tiếng, càng Lên Tiếng và Đấu Tranh để có một Viễn cảnh sáng sủa hơn cho một nền Giáo Dục Việt Nam định hướng: Độc Lập, Tự Do, Hạnh Phúc, Công Bình, Bác Ái, Từ Bi.

Hy vọng, hy vọng, và hy vọng ...
Sẽ có một ngày ...
Sẽ có một Việt Nam đổi mới :
Độc Lập, Tự Do, Công Bình, Bác Ái, Từ Bi và thực sự Hạnh Phúc.

P.S. Bước đầu tiên và khả thi, Giáo dục Gia đình là nền tảng của Xã hội, từng người dân Việt, từng người Cha, người Mẹ có thể chủ động, trong tầm tay, bắt đầu tạo dựng một gia đình của mình trong tinh thần tôn trọng Độc Lập, Tự Do, Dân Chủ, Nhân Quyền, Công Bình, Bác Ái, Từ Bi, Bất Bạo Động cho con em của mình.

Đừng có thương vợ, thương con ...
cho đấm, cho đá, cho roi, cho vọt.

29/12/2018 15:29

Học Trò

nơi gửi Trường Tiểu Học

Tất cả là do "thượng bất chính, hạ tắc loạn". Cấp học Đại Học thì tụt hậu, cấp tiểu học, trung học thì thay đổi xoành xoạch, lý do chỉ vì một chữ "tiền". Hiệu trưởng thì ăn chia đủ kiểu với các "nhà cung cấp" các loại dịch vụ trong trường học. Vẽ ra đủ loại đóng góp, cha mẹ học sinh đành ngậm bồ hòn làm ngọt, thôi thì "qua sông phải lụy đò". Các "nhà cung cấp" toàn là người nhà của ông nọ bà kia, các cháu có bị ngộ độc do thức ăn "bẩn", cũng chẳng bị xử lý gì. Bộ quần áo đồng phục đắt gấp mấy lần giá ngoài chợ cũng phải mua ... thôi thì không kể xuể. Thế tiền kiếm được thì hiệu trưởng làm gì, tất nhiên là phải có một phần dùng để cống nạp cấp trên, ít nhất là nhằm giữ vững "ghế", thuận lợi thì "tiến lên" cấp cao hơn. Các thầy thì bóp mũi các cháu, tất nhiên là các cháu trong các gia đình yếu thế trong xã hội, còn loại "con ông cháu cha" có "thách kẹo" các thầy cũng "không dám đụng đến lông chân". Lên lớp dạy qua loa, còn dành lại để mưu dạy thêm. Ra bài tập rất khó, các cháu không làm được, mới có lý do các cháu học kém, cần phải học thêm. Trong khi đó, các thầy cũng không thể giải nổi nhiều bài, nếu các thầy không xem trước lời giải. Kể ra thì cũng khó cho các thầy, bọn học trò thuộc dạng "G7" nó có coi thầy ra gì đâu, vì cuộc sống đành nuốt nhục, "giận cá chém thớt", quay ra "hành" được chỗ nào thì "hành". Còn không thì các thầy tìm cách "quan hệ" để gây thế lực ... thôi thì đủ trò. Nếu thay đổi chương trình, ông bộ trưởng có thể cho các thầy "thi" bằng cách làm bài tập trong sách "nâng cao" mới không? Thày nào trượt thì cho về "đuổi gà", nhận người mới vào, tha hồ mà "kiếm". Cũng như các kế hoạch, trương trình đều do các chuyên gia, với đủ các loại học hàm, học vị, làm tham mưu cả. Ông bộ trưởng có thể kiểm tra lại trình độ của các ông giáo sư, tiến sỹ ấy không? Không cần làm công trình nghiên cứu mới, chỉ cần trả lời câu hỏi trong luận văn đã bảo vệ thành công. Không khéo, có đưa luận văn của chính mình làm cho đọc, cũng cờ lờ mờ vờ ấy chứ lại.

29/12/2018 08:41

Ba ếch

nơi gửi Rạch giá

Tin mừng cho nền giáo dục Việt Nam: GSTS Nhạ vừa được phong làm Chủ tịch hội đồng xét duyệt Giáo sư Việt nam (tức là người đứng đẩu để phong chức Giáo sư cho người khác).
Giào sự Nhạ có rất nhiều sáng kiến (đạo văn), năng khiếu Văn hóa (nói ngọng) và quản lý (cho nữ giáo viên hầu rượu quan chức là công tác chính trị), thật xứng đáng trong chức vụ mới nầy. Chúc mừng, chúc mừng!

28/12/2018 15:40

Xem toàn trang