Tương lai của các tổ chức nghiên cứu tại Việt Nam?

Hôm 14-10, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chỉ thị phải “xử lý thích hợp, đúng quy định của Đảng và Nhà nước đối với việc tự giải thể của Viện Nghiên cứu phát triển IDS và những phát biểu thiếu tinh thần xây dựng của một số cá nhân thuộc IDS”.
Hà Giang, thông tín viên RFA
2009-10-20
Share
QuocHoi-10202009-305.jpg Quốc hội Việt Nam khai mạc kỳ họp thứ 6 hôm 20-10-2009 tại Hội trường Ba Đình, Hà Nội. TS Nguyễn Quang A cho biết ông sẽ đề nghị các đại biểu Quốc hội xem xét lại tính pháp lý của Quyết định 97 của chính phủ.
AFP PHOTO/Hoang Dinh Nam

Thông báo về “Kết luận của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng” liên quan đến Quyết Ðịnh 97 này khiến giới phân tích một lần nữa sôi nổi bàn luận về thái độ của nhà cầm quyền với các nhóm chuyên gia cố vấn, và ảnh hưởng của hành xử này đối với đất nước.

Quyết định 97

“Kết luận của Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng” liên quan đến Quyết Ðịnh 97” đã một lần nữa khẳng định quan điểm và thái độ của nhà nước Hà Nội đối với các tổ chức chuyên gia cố vấn (gọi là think tank) trong nước.

Quan điểm của nhà nước khi ban hành quyết định 97 là cấm không cho phép cá nhân và tổ chức có quyền phản biện chính phủ.

Trước sự lên tiếng của nhiều trí thức trong và ngòai nước rằng quyết định 97 không những đã vi phạm nghiêm trọng hiến pháp và luật pháp Việt Nam, mà còn có tác dụng khiến đất nước bị đi thụt lùi, vì chính quyền không nghe được những cố vấn xây dựng của các chuyên gia, nhà nứơc đã giữ một thái độ bất biến, là xác định quyết định 97 “là cần thiết, phù hợp với Hiến Pháp, pháp luật Việt Nam”,  mà không dẫn chứng tại sao.

Nhận định về tính cách hợp pháp của Quyết Định 97, Giáo sư Carl Thayer nói:

“Tôi đựơc biết rằng, Viện Nghiên Cứu Phát Triển IDS có thể cũng sẽ đưa việc này ra tòa. Ai cũng có thể bắt đầu từ hiến pháp VN, và lập luận rằng quyết định 97 vi phạm quyền tự do phát biểu của người dân, đã được hiến pháp Việt Nam công nhận.” 

Một số nhà phân tích thú nhận rằng trứơc đây, khi được biết là vào ngày 1 tháng Mười, tiến sĩ Nguyễn Quang A đã gửi một thư cho bộ trưởng Bộ Tư Pháp, là ông Hà Hùng Cường, “đề nghị ra quyết định đình chỉ Quyết Ðịnh 97.” Họ đã có một chút hy vọng là nhân vật hàng đầu của Bộ tư Pháp, người có trọng trách bảo vệ hiến pháp Việt Nam sẽ có một ứng xử thích hợp.

Chúng tôi cho rằng đây là một sự đe dọa, trù dập không đúng pháp luật. Luật khiếu nại và tố cáo nghiêm cấm tất cả những hành động như thế.

TS Nguyễn Quang A

Thế nhưng, phản ứng của ông Hà Hùng Cường trước thư này hòan tòan chỉ là một sự im lặng!

Điều khiến dư luận quan tâm lo lắng hơn nữa là thái độ ngầm đe dọa của thông báo này, thể hiện qua câu: “UBND TP Hà Nội và Bộ Khoa học và Công nghệ phải “xử lý thích hợp những phát biểu thiếu tinh thần xây dựng của một số cá nhân thuộc IDS”.

Nhiều nhà trí thức VN đã mạnh dạn lên tiếng bầy tỏ quan điểm của họ:

Trong diễn đàn X-Café, ông Vũ Quốc Uy viết: “Khi Thủ tướng nói đến “những phát biểu thiếu tinh thần xây dựng của một số cá nhân trong IDS” chúng tôi cảm thấy đã có sự tách bạch, phân biệt các cá nhân trong IDS. Đúng, trong số các vị ấy có người đã lên tiếng mạnh, có người lên tiếng yếu, có người chưa lên tiếng. Mong rằng mục tiêu “xử lý” của Thủ tướng không phải như mục tiêu của kẻ chặt rừng, cứ tìm cây cao, gỗ quý trước tiên mà đẵn.”

NguyenQuangA-200.jpg
Tiến sĩ Nguyễn Quang A, Viện trưởng Viện Nghiên Cứu Phát Triển IDS ở Hà Nội. RFA file photo
RFA file photo
Được hỏi ý kiến về câu vừa nêu, tiến sĩ Nguyễn Quang A phát biểu: “Câu “xử lý những phát biểu thiếu tinh thần xây dựng...”, thì chúng tôi cho rằng đây là một sự đe dọa, trù dập không đúng pháp luật.  Luật khiếu nại và tố cáo nghiêm cấm tất cả những hành động như thế, và tất cả những hành động của chúng tôi suốt từ ngày mùng 8 Tháng Chín cho đến nay, đều là những hành động góp ý cho chính phủ, cho các cơ quan công quyền một cách xây dựng. Ðáng tiếc, những lời khuyên của chúng tôi không được tiếp nhận.”

Cũng trong diễn đàn X-Café, một người ký tên Nguyễn Vạn Phú viết: “Hóa ra một tác dụng khác của chỉ thị này và những chủ trương tương tự là đẩy con người vào thế phải “nhìn trước trông sau” mỗi khi muốn nói lên tiếng nói của mình trước những vấn đề của xã hội – và chắc chắn dần dà mọi người sẽ chọn con đường im lặng cho khỏe thân – và đó là dấu chấm hết cho một xã hội bình thường, một đất nước bình thường.”

Nhiều người chia xẻ tâm trạng của ông nguyễn Vạn Phú.

Tại Úc, giáo sư Carl Thayer một chuyên gia chuyên nghiên cứu về tình hình Á Châu Thái Bình Dương, phát biểu: "Từ đây, Việt Nam sẽ bị tổn hại nặng nề, vì nhà nứơc sẽ thiếu trầm trọng những quan điểm khác biệt, mặc dù có thể gây nên tranh cãi, nhưng vẫn giúp cho chính quyền thấu hiểu biết mọi mặt của nhiều vấn đề, và đưa ra những chính sách khôn ngoan trong việc hội nhập với tòan cầu. Việc ngăn cấm các nhà trí thức lên tiếng, gạt bỏ những đóng góp của họ là một bước đi lùi của Việt Nam và sẽ khiến Việt Nam dần dà không còn cạnh tranh hữu hiệu được nữa với thế giới. "

Từ đây, Việt Nam sẽ bị tổn hại nặng nề. Việc ngăn cấm các nhà trí thức lên tiếng, gạt bỏ những đóng góp của họ là một bước đi lùi của Việt Nam và sẽ khiến Việt Nam dần dà không còn cạnh tranh hữu hiệu được nữa với thế giới.

GS Carl Thayer

Tương lai các Think Tank?

Trước các quyết định của Nnước trong vụ IDS, câu hỏi quan trọng được đặt ra là đất nước Việt Nam sẽ đi về đâu, khi mọi ý kiến đóng góp cho đất nứơc đều bị gán cho cáí tội “là phát biểu không xây dựng?”

Một điều đáng chú ý là trong khi tại Việt Nam, think tank duy nhất, là viện nghiên cứu phát triển IDS, đã bị quyết định 97 của TT chính phủ bức tử, thì tại Trung Quốc, nhà cầm quyền Bắc Kinh  hiện đrất hãnh diện và tự hào là họ có hơn 2500 think tanks đang họat động (cao hơn cả con số chưa tới hai ngàn think tanks của Mỹ).

Mặc dù hiện nay lãnh đạo của các think tanks này đều là nhân viên của chính quyền, được chính quyền trả lương, nhưng công việc của họ vẫn là nghiên cứu và đóng góp ý kiến chuyên môn, và thậm chí cả phê bình nhà nước, miễn là những lời phê bình này được “chấp nhận.”

Hãnh diện rằng số lượng của các think tanks của họ cao hơn Hoa Kỳ chưa đủ. Theo một cuộc thảo luận được phát trên trang mạng đài Sina.com thì hiện các giới trí thức của Trung Quốc đang thảo luận việc làm thế nào để các think tanks của họ được họat động hữu hiệu hơn.

Ông Wang Huu Yao, chủ tịch của Trung Tâm Nghiên Cứu Tòan Cầu Trung Quốc nói về nhận thức của nhà cầm quyền Bắc Kinh là cần phải có một sự chuyển mình cùa các hội chuyên gia cố vấn tại Trung Quốc như sau:

“Vấn đề lớn nhất của các tổ chức chuyên gia cố vấn (think tank) tại Trung Quốc là đa số các tổ chức này đựơc thành lập và tài trợ bởi chính phủ, và vì thế khó có thể họat động một cách đa chiều. Đây là một thử thách rất lớn của chính quyền, và chính quyền cũng đã nhận thức được điều đó và đang tìm cách nới lỏng những quy luật giới hạn việc làm của những think tanks này.

Chẳng hạn như hiện nay, đa số những người đứng đầu các think tanks sau này là những viên chức của chính quyền đã về hưu. Và phải nói một cách công bình là nhận định của những người đã về hưu thường là xác đáng hơn, họ cũng lên tiếng phê bình chính phủ mạnh dạn hơn như khi họ còn tại chức.”

Tôi sẽ đề nghị Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội xem xét ra quyết định đình chỉ việc thi hành quyết định phi pháp của thủ tướng, và trình ra Quốc Hội để Quốc Hội bãi bỏ Quyết Ðịnh 97 theo đúng tinh thần của luật hiện hành.

TS Nguyễn Quang A

Trở lại với việc tự giải thể của viện nghiên cứu phát triển IDS, và thông báo vừa ra của văn phòng chính phủ với mục đích vừa khẳng định việc hợp hiến của quyết định 97, vừa “răn đe” một số thành viên của viện, Tiến Sĩ Nguyễn Quang A cho biết ông sẽ mang sự kiện ra Quốc Hội:

“Tôi sẽ phải dùng đúng quyền công dân của mình, gửi một đơn đến Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội, và đề nghị Ủy Ban Thường Vụ Quốc Hội xem xét ra quyết định đình chỉ việc thi hành quyết định phi pháp của thủ tướng, và trình ra Quốc Hội để Quốc Hội bãi bỏ Quyết Ðịnh 97 theo đúng tinh thần của luật hiện hành.”

Mang sự việc ra Quốc Hội thì liệu có xoay chuyển được tình hình không?

Và liệu những thành viên đã thẳng thắn phê bình và đề nghị Quyết định 97 như tiến sĩ Nguyễn Quang A bị đình chỉ rồi có bị gặp khó khăn với nhà nước không?

Quan trọng hơn nữa nhà nước Hà Nội có nhận thức được vai trò quan trọng của các nhóm chuyên gia cố vấn đối chính sách của quốc gia, và tìm cách tạo một môi trường cho họ được sinh họat hữu hiệu không?

Dư luận cho rằng câu trả lời còn tùy thuộc vào trình độ và ý thức quốc gia của những người đang dành quyền lãnh đạo đất nước.

Anonymous says:
20/10/2009 11:39

Mọi vật trên đời đều thay đổi theo hướng tích cực chỉ có 1 thứ không bao giờ thay đổi là bản chất đôc tài ,toàn trị của chế độ CS ,đảng luôn tự cho mình là thần thánh ,dân là lũ con đen chỉ biết vâng lời không được hỏi ,không được phản biện ,nên việc Nguyễn Tấn Dũng ra quyết định 97 cũng không làm ai ngạc nhiên ,tập đoàn lãnh đạo của chế độ CS muốn cai trị con người cả về thân xác lẫn suy nghĩ ,muốn suy nghĩ điều gì (chứ đừng nói là phát biểu) cũng phải xin phép đảng có cho hay không.IDS tuyên bố giải thể ,chứng tỏ 1 điều: Cuộc chiến giữa văn minh ,dân chủ với độc tài ,tàn bạo đã bắt đầu

Anonymous says:
28/10/2009 00:41

Trí thức nào ở Việt Nam ,bao nhiêu năm sống trong chế độ CS độc tài mà vẫ còn muốn đóng góp ý kiến để sửa sai đảng,cứu đảng thì họ không xứng đáng gọi là trí thức mà nên gọi họ là trí ngủ.

Anonymous says:
20/10/2009 05:40

Quyết Ðịnh 97 chính là theo chỉ đạo từ tòa Đại Sứ TQ ở Hà Nội. TQ không muốn VN giàu mạnh lên. TQ muốn VN cứ ngày một yếu đi trên mọi mặt. Điều này chứng tỏ là Đảng ta "nhận" gì từ TQ nên bây giờ phải rắp tâm diệt luôn trí thức VN.

Anonymous says:
20/10/2009 04:30

Nha nuoc rat so dan chu da nguyen da dang. Vi neu da dang thi bao nhieu cai xau xa truoc day se bi dua ra anh sang nen ho muon diet ngay nhung j la nguy co tao nen anh sang xua tan bong dem. Nhung toi tin rang internet se lam lam cho trai dat khong con hoan toan la bong dem nua. Do cung la quy luat tien hoa cua the gioi. Cung nhu luat nhan qua vay, chet cung khong thoat duoc toi dau .

Anonymous says:
20/10/2009 03:41

Day la mot co-quan nha nuoc lam toan chuyen sai trai,nen ho rat so nhung y-kien xay dung,tinh hinh o VN dang hoi bien chuyen nen ho cang lo so nhieu ,cang bich mieng cang nhieu cang tot./.

Anonymous says:
20/10/2009 06:37

CSVN lúc nào cũng bắt chước theo Trung Quốc. Vậy tại sao Trung Quốc có hơn 2500 think tanks mà VN không có tổ chức chuyên gia cố vấn nào? Có phải là tại vì ở TQ các think tanks đều do chính phủ tài trợ, còn tại VN, IDS là cơ quan độc lập về tài chánh nên đã bị bịt miệng. Điều đáng quan ngại là có những luật lệ được đặt ra chỉ để đối phó với một trường hợp cá biệt mà tạo ra những ảnh hưởng rất tiêu cực chung cho xã hội. Câu nói của ông Nguyễn Vạn Phú rất thấm thía" ..."và đó là dấu chấm hết cho một xã hội bình thường, một đất nước bình thường.”

Anonymous says:
20/10/2009 18:32

quan đần thì dân khổ độc đảng độc tài thì khổ hơn chỉ bao giờ người dân việt nam được cầm lá phiếu đi bầu người lãnh đạo thì mới cớ cơ hội phát triển được độc đảng độc tài thì chỉ làm nghèo đất nước mà thôi

Anonymous says:
20/10/2009 06:02

Chinh quyen Cong San duoc xay dung tren nen tang chinh sach mi dan va ban cung hoa nhan dan thi lam gi co cho dung cho nhung nguoi tri thuc yeu nuoc. Khong hieu tai sao nha lanh dao Viet Nam doc tai hon thoi Phong Kien

Anonymous says:
20/10/2009 16:15

Vấn đề là họ có muốn thay đỗi hay không. Hình như là không vì lịnh từ Tàu Cộng là không,và nếu thay đổi thì họ mất quyền lực => quyền lợi

Anonymous says:
20/10/2009 14:03

IDS là một tập thể trí thức có những bài viết, đóng góp tâm trí vào công cuộc đổi mới mà Nhà nước VN đang tiến hành. Tuy nhiên, giống như những kẻ ưa ninh, mê muội quyền lực thì mọi đóng góp (khác với ý đồ) sẽ là một điều sỉ nhục (Vì điều hành kém)do vậy mà IDS buộc lòng phải giải thể để mọi người biết sâu hơn về Nhà nước Pháp quyền VN, vì dân (0) giầu, nước (0) mạnh - thua kém trong khu vực, xã hội (0) công bằng (oan nhiều, có quyền có tất cả), văn minh - (phố thì văn hoá, phố thì vô văn hoá)!. Tiếc thay!

Anonymous says:
20/10/2009 18:53

DANG CONG SAN VIET NAM HO DA CHO LA DINH CAO TRI TUE ROI THI KHOI BAN LUAN CHI NHIEU . MOI SU GOP Y CHI LA MOT HIN H THUC DAN CHU MA HO PHO TRUONG CHO THE GIOI DE CHE DAY SU DOC TAI CUA HO MA THOI . NEU HO CON CHUT LUONG TAM VA SI DIEN THI NGAY NAY VIET NAM DAU CO TUT HAU QUA XA VOI CAC LAN BANG TREN GIOI .

Anonymous says:
20/10/2009 03:38

Nhieu nguoi noi rang "Quyet dinh 97 khong hop phap". Noi nhu the la khong hieu biet ve nen phap tri cua nuoc Cong Hoa Xa HOi Chu Nghia Viet Nam. Vi rang, moi quyet dinh cua nha nuoc, duoc duyet xe va ban hanh tu thu tuong chinh phu luon luon, (nhac lai), luon luon hop phap doi voi ho. Vi sao, Moi hien phap, luat phap tai viet nam khong do nhan dan chon lua ma la nhung tu bo chinh tri. Cai quyet dinh cua thu tuong cung khong phai tu van phong thu tuong ban ra ma cung tu bo chinh tri dua den. Biet nhu vay thi chung ta phai hieu tinh hop phap cua no ngay. Ke lam luat va ke ban hanh quyet dinh la mot, cau thu da banh cung la lanh anh thoi coi.
Xet cho cung thi cai chinh phu CH.XH.CN.VN co bao gio hop phap dau!, nguoi dan Viet Nam co bao gio bau chon ho dau. Vay thi can gi phai thac mac la cai quyet dinh 97 hop phap hay khong hop phap. Cai dau chui vao khong hop phap thi cai duoi chui ra hop phap lam sao duoc.

Anonymous says:
20/10/2009 06:50

Tôi hoàn toàn ủng hộ cách hành sử cuả IDS và các thành viên trong Viện.Một tổ chức vô-vị-lợi,làm đúng chức năng KẺ-SĨ;Biết mà không dám Nói là Hèn,nhu-nhược.Nói mà
không ai Nghe - như đàn gãy tai trâu,nước sao đầu vịt - có gởi kiến-nghị đến cơquan
chức năng rồi cũng rơi vào im lặng dễhiểu
(đilề trái,chống Đảng!)Giải-thể là đúng .
Triềuđình thiếu Quốcsư,NgựSử chỉ là bọn cầu an,bất tài,thất đức;chuyên bóp cổ dân
laođộng để làm giàu,vinhthân phì gia,mặc
cho bao thảm cảnh xảy ra mỗi ngày,mọi nơi.
Họ sống trong tháp ngà:nhà lầu,máy lạnh,
xe sang; đặc thù là bủn xỉn,íchkỷ,nhỏnhen
Đảng giành hết,nắm hết,kể cả lòng yêu nước
"Duy ngã độc tôn". Ăn nói làm sao?

Anonymous says:
20/10/2009 03:36

Khi nao che do cong san khong con ton tai hay nam toan quyen dat nuoc Viet Nam, chung do moi co hy vong tu do ngon luan or thinking tank.

Anonymous says:
20/10/2009 15:51

CS la the do, chang thay doi gi dau.

Anonymous says:
21/10/2009 02:24

Ko con gi de noi

Anonymous says:
21/10/2009 19:56

doi voi cong san viet nam thi tu do phat bieu la khong the chap nhan duoc do la quoc nan cua viet nam

Anonymous says:
21/10/2009 04:31

Viện Nghiên cứu phát triển IDS nói riêng và trí thức Việt nam nói chung sẽ trở thành đối tượng bị thanh trừng nếu họ dám vì quyền lợi quốc gia dân tộc nói đúng với lương tri, công lý và sự thật. Vì điều này sẽ làm trái ý muốn và đụng trạm đến quyền lợi của phe nhóm thiểu số nhưng đang nắm giữ quyền lực và điều hành, thao túng cả nền kinh tế lẫn chính trị quốc gia. Cụ thể trí thức:
1/ Không chấp nhận làm công bộc, tư vấn, tham mưu, tạo dựng hoặc cung cấp thông tin phục vụ nhu cầu truyên truyền của đảng cộng sản trước nhân dân, giúp đảng ta có thêm điều kiện cũng cố vững chắc quyền lợi kinh tế chính trị của đảng, hầu kéo dài thời hạn cai trị của đảng nhằm tăng thêm sự thống khổ của nhân dân, đồng thời ru ngũ họ qua giấc mơ trường kỳ về cái gọi là thiên đường xã hội xã hội chủ nghĩa!

Anonymous says:
20/10/2009 04:14

Những gì đang xẩy ra thật là đáng buồn cho đất nước. Đôi khi tôi có cơn ác mộng là nước VN rồi sẽ đi đến chỗ diệt vong. Cám ơn đài Á Châu Tự Do đã và đang tiêp tục mang những sự kiện này ra công luận.

Anonymous says:
20/10/2009 17:21

Chính sách và luật pháp của Việt nam là đụng đâu làm đó, đụng đâu sửa đó, rồi sẽ đi vào vòng luẩn quẩn không lối thoát.

Anonymous says:
20/10/2009 03:50

có lẽ chúng ta - chưa đủ trình độ để so sánh với thế giới

Anonymous says:
20/10/2009 10:33

Viet Cong khong can think tank, vi da co bo chinh tri lo roi. hay nho la Viet cong da danh cho My cut,la dinh cao tri tue roi thi con ai hon nua, dep bon phan dong IDS la dung .

Anonymous says:
20/10/2009 07:40

Kho qua di , cac can bo lanh dao nha ta DAU OC TAU HU cho nen IDS giai the la phai . Khong chung tap the IDS duoc XU LY tan tam ...tan goc..

Anonymous says:
20/10/2009 20:02

Duoi che do cong san nhung gi anh huong den quyen luc cua gioi cam quyen se bi de bep . nguoi dan chi duoc ca ngoi che do va khong duoc quyen che bai,boi vi chinh quyen do la cua dan va vi dan

Anonymous says:
20/10/2009 15:48

IDS có những ý kiến phản biện nhằm thúc đẩy nước Việt Nam đi lên. Nhưng là lúc trước kìa, còn lúc này Việt Nam là một huyện của Trung Quốc rồi, Trung cộng đâu cần IDS làm gì IDS

Anonymous says:
20/10/2009 13:49

Day la thoi diem Dang CS the hien "nam vung chuyen chinh vo san" ma lau nay coi nhe!

Anonymous says:
20/10/2009 19:42

noi toi con nguoi cong san thi ho chi biet co dang cua ho ma thoi, ngoai ra ho khong can bat cu nhung gi tot dep phat trien cho dat nuoc hay dan toc vi ca boi vi ho khong co to quoc chi co dang cs,va muon duoc doc quyen lanh dao dat nuoc,dau cho vn co thut lui ve thoi an long o lo thi ho cung khong can phai quan tam,boi vi nguoi dan vn se kho,ho khong bao gio kho,ho chi biet dan ap, khung bo nguoi dan ma thoi.

Anonymous says:
20/10/2009 13:16

Không có đối lập thì không có tiến bộ .

Anonymous says:
08/12/2009 23:30

May ong cong san gia so mat nghe nghiep va luong bong . Khong hieu su van minh tien len cua hoan cau moi ngay .La nhung ong chi hoc ve cach mang cong san,dau hieu biet toi long dan song dau kho moi ngay.
tai sao phai cam nhung nguoi co chi te van minh tai goi,ho moi la nhung nguoi biet thuong yeu dan, dat nuoc, va dua dat nuoc chung ta len nhung nen tang van minh hanh phuc am no.

Anonymous says:
20/10/2009 10:10

Bai viet phan tach rat suc tich, ngan ngon va day du

Anonymous says:
20/10/2009 18:26

Toi nghi day la mot quyet dinh rat dung cua Thu Tuong

Anonymous says:
20/10/2009 17:13

vo`ng lua^?n qua^?n kho^ng lo^'i thoa't.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang