Tìm hiểu về bệnh gai cột sống (phần 2)

Tiếp tục với chủ đề nói về bệnh gai cột sống, trong câu chuyện tuần này, bác sĩ chuyên môn lão khoa Nguyễn Ý Đức sẽ trình bày về các phương cách chữa trị.
Trà Mi, phóng viên đài RFA
2008-07-25
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Structures of the Spine.
Structures of the Spine.
Photo courtesy niams.nih.gov

Bác sĩ Đức cũng sẽ cho biết những cảnh báo về thuốc viên hạt dưa mà nhiều người vẫn tin dùng mỗi khi bị đau nhức, cùng như những lời khuyên hữu ích giúp các bệnh nhân bị gai cột sống có thể tự chăm sóc mình tốt nhất, tránh để bệnh phát triển nặng nề hơn.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức : Khi điều trị thì thường thường người ta tập trung ở 3 điểm chính: (1) nguyên nhân gây ra cái gai, (2) điều trị dấu hiệu tức là sự đau, (3) điều trị sự hiện diện của gai.

Với cái nguyên nhân thì chúng ta biết rằng việc giảm cân để giảm sức nặng lên cơ thể là điểm quan hệ mà chúng ta cần phải làm; thứ hai nữa là tránh những va chạm, những chấn thương mà nó có thể ảnh hưởng thêm lên tình trạng của cái gai.

Với cái nguyên nhân thì chúng ta biết rằng việc giảm cân để giảm sức nặng lên cơ thể là điểm quan hệ mà chúng ta cần phải làm; thứ hai nữa là tránh những va chạm, những chấn thương mà nó có thể ảnh hưởng thêm lên tình trạng của cái gai.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Về điều trị dấu hiệu, tức về vấn đề đau nhức, thì khi cái gai bắt đầu hành tức là nó gây ra viêm - sưng thì trong thời gian ngắn này chúng ta cần phải nghỉ ngơi, tại vì nếu chúng ta hoạt động, nếu chúng ta cử động thì sự viêm - sự sưng đó càng nhiều hơn và nó sẽ càng làm đau hơn. Thế thì chúng ta có thể dùng nước đá để làm giảm cái đau; ngoài ra có những loại thuốc chống viêm không có steroid là những thứ thuốc rất công hiệu làm giảm những cơn đau, thí dụ Ibuprofen hoặc là Paracetamol. Ngoài ra vật lý trị liệu hoặc luyện tập cơ thể cũng giúp rất nhiều, giải toả những ảnh hưởng của gai. Trong một số trường hợp gọi là đau nhiều lắm thì bác sĩ có thể chích steroid tại chỗ để làm giảm viêm và giảm đau tại chỗ.

Điểm thứ ba tức là điều trị chính cái gai, trong trường hợp này thì bác sĩ có thể nghĩ đến vấn đề giải phẫu để cắt bỏ cái gai. Hiện thời phương pháp vi phẫu thuật rất là chính xác. Sau khi cắt đi thì cái gai có thể mất đi, tuy nhiên, khi cắt đi rồi thì cái gai có thể mọc trở lại. Về điểm này cần lưu ý là không phải cái gai nào cũng cắt bỏ, mà chỉ cắt bỏ khi được chỉ định hoặc khi gai chèn ép hệ thần kinh và gây các dấu hiệu như tê chân tay hoặc rối loạn đại tiểu tiện.

Phương pháp vật lý trị liệu 

Trà Mi : Hồi nãy Bác Sĩ có nhắc tới phương pháp vật lý trị liệu thì cũng xin hỏi thăm Bác Sĩ là có một phương pháp dân gian mà thông dụng với người Việt Nam là châm cứu, thì không biết là gai cột sống mà đi châm cứu thì có giúp ích như thế nào không, thưa Bác Sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức : Thật tình ra nguyên tắc của châm cứu là dùng kim châm để kích thích hệ thần kinh, và theo như các cụ nói thì đây là sự điều chỉnh âm dương khí huyết trong cơ thể, thì trong trường hợp cái gai cột sống nằm ở chỗ đó thì thực tình châm cứu cũng không có ảnh hưởng gì.

Điểm thứ hai là khi cái gai đâm vào hệ thần kinh hoặc vào tuỷ sống  gây ra những triệu chứng đau nhức thì châm cứu cũng không có tác dụng mấy, may ra có thể nó kích thích dây thần kinh tiết ra một hoá chất nào đó có thể làm giảm đau một phần nào.

Theo chúng tôi, châm cứu không có tác dụng gì nhiều. Tuy nhiên, những phương pháp, thí dụ xoa bóp, vật lý trị liệu, hoặc yoga thì cũng có hể làm giảm đau và cũng có thể áp dụng trong vấn đề gọi là trợ giúp cho việc điều trị gai cột sống.

Trà Mi : Nhiều bệnh nhân ngày nay có truyền tay nhau loại thuốc viên hình hạt dưa. Xem ra nhiều người tin lắm, tại vì uống vào là thấy hiệu quả liền, nhưng không biết về lâu về dài thì như thế nào. Xin Bác Sĩ cho biết lợi hai như thế nào khi sử dụng thuốc này.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức : Thực tình viên thuốc mà cô nói là viên thuốc hình hạt dưa thì đúng ra nó là thứ thuốc mà trong đó chất steroid là chất căn bản trong đó. Chúng ta biết rằng Steroid tức là loại thuốc có tác dụng chống viêm rất là mạnh và rất công hiệu để trị các bệnh viêm các tế bào, cũng như là trong trường hợp dị ứng.

Tuy nhiên, chúng tôi xin nhấn mạnh rằng những thứ thuốc Steroid như vậy có nhiều tác dụng không mong muốn, và nếu dùng không đúng cách và không có sự chỉ định của bác sĩ thì nó sẽ gây ra một số những tác dụng xấu rất có hại cho cơ thể, thí dụ như là trường hợp mục xương, thí dụ có thể đưa tới cao huyết áp, hoặc có thể gây ra phù nề và giữ nước ở trong  cơ thể, cũng như ảnh hưởng tới một số sự cân bằng về các chất điện phân trong cơ thể.

Cũng xin phép lưu ý thêm với quý vị, hiện nay tại Việt Nam có rất nhiều loại thuốc chống đau hoặc do nhập cảng hoặc được sản xuất tại chỗ, trong đó người ta có pha thêm steroid trong đó.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Cũng xin phép lưu ý thêm với quý vị, hiện nay tại Việt Nam có rất nhiều loại thuốc chống đau hoặc do nhập cảng hoặc được sản xuất tại chỗ, trong đó người ta có pha thêm steroid trong đó. Tất nhiên là khi pha thêm steroid vào đó thì cái tác dụng chống viêm sẽ rất mau, nhưng mà thuốc đó có thể gây ra một số những tác dụng phụ rất nguy hiểm cho cơ thể. Cái vấn đề này thì Bộ Y Tế bên Việt Nam đã nhiều lần cảnh báo dân chúng.

Trà Mi : Dạ. Nói như vậy có nghĩa là chỉ làm giảm đau tức thì chớ không có hiệu quả chữa trị dứt điểm  căn bệnh này, còn đem lại những cái bất lợi sau này, phải không Bác Sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức :  Vâng. Thứ nhất là có thể làm giảm đau tức thì, đó là cái tác dụng mạnh của Steroid. Nhưng mà nếu không dùng theo đúng thời hạn hay đúng chỉ định của bác sĩ thì nó gây ra những hậu quả rất trầm trọng.

Vì vậy khi đi khám bác sĩ thì cũng ít khi nào bác sĩ cho sử dụng thuốc viên steroid mà thường thường các bác sĩ hay chích steroid ngay tại chỗ bị viêm sưng hay bị gai để làm giảm những trường hợp đau và sau đó sẽ tìm những biện pháp khác có thể điều chỉnh cái gai nếu cái gai đó đâm vào hoặc chèn ép hệ thần kinh hay những rễ thần kinh tuỷ sống.

Lời khuyên

Trà Mi : Vâng. Và bây giờ xin Bác Sĩ hướng dẫn một vài lời khuyên để bệnh nhân gai cột sồng  có thể lưu ý tự chăm sóc mình một cách đúng đắn, tránh để cho bệnh phát triển nặng nề hơn, hoặc là tránh uống những loại thuốc có thể lợi bất cập hại cho sau này, thưa Bác Sĩ!

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức : Có nhiều nguyên nhân gây ra gai cột sống mà trong đó sự thoái hoá viêm khớp là điểm chính. Và để có thể tránh được những trường hợp đó thì ta nên tránh những va chạm, những sức ép vào cột sống.

Có nhiều nguyên nhân gây ra gai cột sống mà trong đó sự thoái hoá viêm khớp là điểm chính. Và để có thể tránh được những trường hợp đó thì ta nên tránh những va chạm, những sức ép vào cột sống.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Chúng ta phải áp dụng phương pháp dinh dưỡng đầy đủ để xương cốt chúng ta mạnh mẽ, và thường xuyên vận động cơ thể, xương khớp,  để cho sự thoái hoá ít khi xảy ra. Cố gắng giữ cho tinh thần thoải mái, nhẹ nhàng để làm giảm bớt căng thẳng cho cơ thể, và đó cũng là yếu tố giúp cho chúng ta giảm thiểu những rủi ro gây ra do bệnh gai cột sống.

Trà Mi : Đó là đối với những người đã bị bệnh rồi, còn nếu chưa mắc bệnh thì có cách nào đề phòng  để khỏi mắc bệnh gai cột sống không, thưa Bác Sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức : Thực tình cũng khó phòng được những trường hợp gai cột sống tại vì gai cột sống là một diễn biến hết sức bình thường của cơ thể con người. Hầu hết những người trên 60 tuổi thì thường thường đều có những gai cột sống đó, tại vì đó là một hình thức tự vệ của xương khi xương bị thoái hoá, bị già đi, tạo ra cái gai như vậy.

Hoặc có thể do sự làm việc hàng ngày của ta quá nặng nhọc khiến cho sức nặng đè lên cơ thể  cũng tạo ra gai cột sống, thành thử có nhiều yếu tố ảnh hưởng tới. Và chúng ta chỉ nhìn vào những yếu tố có thể gây ra những trường hợp thoái hoá cột sống, chúng ta tránh những trường hợp đó, tránh sức nặng cho cơ thể, tránh sự va chạm của cơ thể.

Trà Mi : Dạ. Từ đầu Bác Sĩ có nói là một trong những nguyên nhân có thể là do cách đi đứng, tư thế nằm ngồi không đúng, thì Bác Sĩ có lời khuyên nào ?

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức : Vâng. Đây là điểm rất quan hệ là tại vì cột sống là một dãy mà trên dó có khoảng trên 30 đốt sống chồng lên nhau. Giữa các đốt sống này có những đĩa gọi là đĩa sụn hay đĩa liên sống.

Ngoài ra cột sống giữ thăng bằng được ở vị trí là nhờ có những dây chằng. Khi chúng ta ngồi ngay thẳng thì cột sống sẽ ngay thẳng, khi ta ngồi ngã nghiêng hoặc đi đứng xiêu vẹo thì cột sống cũng bị ảnh hưởng và nó sẽ nghiêng về một phía. Khi nghiêng về một phía như vậy thì những dây chằng cũng yếu đi và sẽ chùng ra, và lâu ngày thì dây chằng sẽ yếu và các phản ứng của cơ thể làm cho dây chằng dày lên để giữ cho cột sống được vững.

Với thời gian, trên dây chằng đó thì calcium sẽ tụ lên dây chằng đó và có thể đưa tới trường hợp mọc gai trên cột sống. Ngoài ra, vị thế không đúng như vậy cũng làm cho đốt sống thay đổi vị trí thường xuyên và sự thoái hoá sẽ thường xảy ra.

Trà Mi : Thế còn về tư thế ngủ thì như thế nào, thưa Bác Sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức : Các nhà y học nghĩ rằng khi nằm theo tư thế gọi là trẻ em nằm trong bụng mẹ, tức là nằm nghiêng co hai chân, thì là tư thế tương đối lành mạnh hơn cả, không gây ra ảnh hưởng gì trong việc tạo ra sức ép lên lá phổi cũng như trái tim .

Trà Mi : Bác Sĩ có lời khuyên nào dành cho những phụ nữ có thói quen mang giày cao gót?

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức : Giày cao gót là vấn đề mà giới y khoa nhắc nhở. Khi đi giày cao gót thì bàn chân sẽ thẳng đứng lên và như vậy thì sức ép của toàn thân sẽ đè lên đầu ngón chân và bàn chân sẽ chịu ảnh hưởng rất nhiều, tức là sự thoái hoá xương sẽ diễn ra ở bàn chân.

Giày cao gót là vấn đề mà giới y khoa nhắc nhở. Khi đi giày cao gót thì bàn chân sẽ thẳng đứng lên và như vậy thì sức ép của toàn thân sẽ đè lên đầu ngón chân và bàn chân sẽ chịu ảnh hưởng rất nhiều, tức là sự thoái hoá xương sẽ diễn ra ở bàn chân.

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Điểm thứ hai là khi đi giày cao gót như vậy thì dáng đi không được vững và cơ thể không giữ được thăng bằng mà sẽ bị nghiêng ngã, và tất nhiên là sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến cột sống. Đó cũng là yếu tố có thể đưa tới sự thoái hoá cột sống một cách dễ dàng. Thành ra xin quý vị phụ nữ lưu ý ở điểm này.

Trà Mi : Dạ vâng. Giữa cái lợi về thẩm mỹ và cái lợi về sức khoẻ lâu dài thì nên cân nhắc cẫn thận, phải không Bác Sĩ?

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức : Dạ vâng.

Trà Mi : Xin thành thật cảm ơn Bác Sĩ đã dành thời gian cũng như những thông tin rất bổ ích cho chương trình Sức Khoẻ và Đời Sống hàng tuần.

Chương trình "Sức Khoẻ và Đời Sống" kỳ này xin dừng lại tại đây. Hẹn tái ngộ cùng quý vị và các bạn vào giờ này, sáng Thứ Năm tuần sau. Trà Mi thân ái kính chào.

 

 

 

 

Ý kiến (0)
Share
Xem toàn trang