Cho đến nay vẫn không ai có thể hiểu rõ lý do vì sao Bộ Công an lại cho khởi tố hình sự liên quan đến vụ tai nạn giao thông, khiến thân nhân của một nữ sinh ở Thanh Hóa không thể qua khỏi, và chính nữ sinh này, vừa là nạn nhân, lại vừa trở thành bị can trong vụ án.
Đây là trường hợp của em Phạm Thị Hạnh, sinh năm 2007, người vừa bị công an khởi tố hồi tháng Bảy năm nay.
Những tình tiết mới gần đây càng cho thấy sự bất nhất của nền tư pháp Việt Nam khi nữ sinh này chưa trở thành phạm nhân, nhưng toàn bộ hệ thống chính trị, từ công an đến báo chí Nhà nước, đã đồng loạt loan tin đấu tố nữ sinh này.
Mạng xã hội tràn ngập nội dung đấu tố của công an
Trong những ngày giữa tháng Mười một, khắp trên mạng xã hội, lẫn các trang thông tin chính thống của chính quyền, người ta rất dễ thấy các bài viết của công an kèm theo chân dung của một nữ sinh, được trích ra từ một video do dư luận lan truyền trước đó, bị tích gạch chéo đỏ.
Tại một bài viết đăng trên mạng xã hội Facebook vào ngày 11/11, Fanpage “Công an tỉnh Thanh Hóa” tuyên bố không có thông tin cán bộ tại phường Quảng Phú, TP.HCM đã cho ký khống giấy trắng trong vụ tai nạn giao thông trên địa bàn.
Ở một bài viết đăng cùng ngày trên Fanpage “Bộ Công an”, cơ quan này khẳng định các thông tin “cán bộ công an cho ký khống giấy” đang bị “các đối tượng xấu lợi dụng vụ việc nhằm xuyên tạc, bôi nhọ, chống phá”.
Cùng nội dung đăng tải, Fanpage “Cục Cảnh Sát Giao Thông” còn gửi “video clip” vụ tai nạn giao thông và cho rằng “khi qua ngã tư, các phương tiện phải giảm tốc độ, phải quan sát và nhường đường”.
Hầu hết các nội dung đăng tải của công an đều nhằm “bác bỏ” bài viết của tài khoản có tên “Lợn Rừng Quảng Thành”.
Theo phản ánh, người này “mong một phiên tòa công tâm” để “trả lại công bằng” cho em gái tên Hạnh.
Tường thuật lại vụ việc, người đăng bài cho biết vào ngày 5/5/2026, em gái đang chở bà ngoại đi chợ thì bị một chiếc ô tô tông từ phía sau, khiến bà ngoại không qua khỏi.
Sau đó, “đau lòng hơn”, đến ngày 11/10/2026, người này mới biết em gái mình đã bị khởi tố trong vụ việc này.
Theo ghi nhận của RFA, hiện tài khoản này không còn hoạt động nữa, trong khi vẫn chưa rõ nguyên nhân đến từ đâu.
Nữ sinh tên Hạnh kêu oan những gì
Tuy nhiên, xuất nguồn từ tài khoản này, dư luận bắt đầu lan truyền một đoạn video dài hơn 4 phút của một nữ sinh tự nhận tên là Phạm Thị Hạnh nhờ cộng đồng mạng “giải oan”.
Nữ sinh Hạnh nói rằng khi bà ngoại mất được vài ngày thì “được các anh công an mời ra để làm việc” mấy lần, trong lúc tinh thần em “vẫn đang hỗn loạn, chưa nhớ ra được sự việc, và chân còn đang rất đau”.
Đáng chú ý, trong số lần làm việc với công an, nữ sinh này khẳng định đã bị công an cho ký tên vào hai tờ giấy trắng trước, còn nội dung thì đánh máy xong, với lý do được công an đưa ra là ổn định lịch học cho nữ sinh này, đỡ “mất công” lên cơ quan công an.
Công an cũng được cho lấy lời khai chỉ một lần, nhưng yêu cầu nữ sinh này chép đi, chép lại lời khai, đồng thời “chừa ngày tháng ra” để công an tự ghi.
Khi anh trai của nữ sinh biết vụ việc và ra hỏi, phía công an mới đưa ra giấy tờ thông báo nữ sinh đã bị khởi tố, dù trước đó chưa từng cung cấp bất kỳ thông tin hay giấy tờ nào cho gia đình.
Ngoài ra, nữ sinh cũng khẳng định “khi đi đến ngã tư đã quan sát kỹ các hướng và giảm tốc độ rất chậm”, nhưng vẫn bị ô tô “húc vào đuôi”.
Báo chí vào cuộc minh oan cho công an
Bên cạnh các thông tin của công an, báo chí Nhà nước cũng vào cuộc để nỗ lực khẳng định các thông tin mà nữ sinh này nói là “sai sự thật”, vu khống cho công an.
Các bằng chứng do báo chí dẫn ra đều do phía công an tỉnh Thanh Hóa cung cấp, thay vì một cuộc điều tra độc lập về vụ việc.
Theo kết quả điều tra vụ việc, công an cho biết khoảng 15 giờ 30 phút ngày 5/5/2026, một vụ tai nạn giao thông giữa xe máy điện và ô tô diễn ra tại khu vực ngã tư đường Lê Niệm, thuộc tổ dân phố Hưng Thọ, phường Quảng Phú, TP. Thanh Hóa.
Người điều khiển xe máy điện, phía bị đâm, là nữ sinh Phạm Thị Hạnh (sinh năm 2007), chở theo sau là bà Nguyễn Thị Đua (sinh năm 1950).
Đối với chiếc ô tô gây ra tai nạn, phía công an chỉ cho biết do người có tên Nguyễn Hữu Tới (sinh năm 1994) điều khiển, mà không cung cấp thêm thông tin nào khác về cá nhân này, ví dụ như lời khai.
Đến 20/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa ra quyết định khởi tố bị can đối với Phạm Thị Hạnh và Nguyễn Hữu Tới về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”, quy định tại khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự.
Sau đó hai ngày, Viện Kiểm sát khu vực 1 phê chuẩn quyết định này của công an.
Những điểm bất cập trong vụ việc
“Không thể cho rằng họ [người nhà nữ sinh tên Hạnh] đã vi phạm khi đưa thông tin sai sự thật”, Luật sư Nguyễn Bình nhận định.
Vì theo ông, các thông tin mà báo chí đưa ra vẫn “chưa thuyết phục”, và “chỉ người trong cuộc mới nắm rõ các tình tiết, đúng sai”.
Từ Hà Nội nêu lên góc nhìn với RFA, luật sư Q.A cho rằng đang có một số tình tiết mâu thuẫn giữa một bên thông tin do phía công an đưa ra, với bên còn lại là từ nữ sinh tên Hạnh và người nhà của em.
“Điểm đầu tiên là về tính minh bạch thông tin về thời gian khởi tố. Công an nói ngày 20/7 có quyết định này, trong khi người nhà em Hạnh nói là tới ngày 10/11 mới viết, và trong thực tế qua lời của em Hạnh cũng khẳng định gia đình em đã không được nhận thêm thông tin gì về việc khởi tố từ sau vụ tai nạn diễn ra.
Điểm tiếp theo là hướng va chạm. Kết luận điều tra của công an cho thấy chiếc xe ô tô đâm ngang chiếc xe đạp điện, trong khi người nhà em Hạnh khẳng định em và bà ngoại bị ô tô này đâm từ phía đằng sau”, luật sư Q.A nói.
Vị chuyên gia này đồng thời nhận định “mọi tình tiết vụ án đến nay đều qua lời kể của nữ sinh, chưa có nhân chứng hay chia sẻ nào từ các bên liên quan. Cùng với đó, các thông tin công an đưa ra chủ yếu nhằm định hướng dư luận chứ chưa đủ thuyết phục, chưa đủ làm dư luận tin tưởng vào tính minh bạch của kết luận điều tra”.
Vì vậy, luật sư đề xuất rằng Chính phủ nên “thành lập một tổ điều tra độc lập, ở các cơ quan cấp thẩm quyền cao hơn, qua đó minh bạch thông tin ở vụ án để niềm tin của nhân dân vào nền tư pháp không bị lung lay”.
“Còn như bây giờ, công an sử dụng hình ảnh của nữ sinh này có dấu gạch chéo đỏ dễ làm dư luận có góc nhìn phiến diện về vụ việc. Căn cứ Điều 31 Hiến pháp, công an không thể có hành động tự buộc tội khi tòa án chưa có phán quyết cuối cùng”, luật sư Q.A phân tích.
Còn theo luật sư Trần Đại Lâm, “lỗi của người này không đương nhiên loại trừ trách nhiệm của người kia, nhưng cũng không thể vì hậu quả chết người xảy ra đối với chiếc xe do Hạnh điều khiển mà quy toàn bộ trách nhiệm cho em”.
Luật sư Lâm cho rằng phải xác định mức độ vi phạm, độ lỗi của từng người và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi với hậu quả xảy ra, mà trước hết “cần phải tôn trọng quyền kêu oan của nữ sinh”.
Qua các tình tiết trong vụ án, ông đề xuất “cơ quan tiến hành tố tụng cần xem xét khả năng áp dụng khoản 3, Điều 29 của Bộ luật Hình sự năm 2015”, nếu những người có tư cách đại diện hợp pháp tự nguyện hòa giải, trường hợp đã được áp dụng trong vụ việc của ông Nguyễn Sỹ Cương.
Ông Nguyễn Sỹ Cương, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, từng gây ra tai nạn giao thông làm chết một nữ sinh vẫn tuổi đời mới chỉ 18 hồi tháng 5/2025, đã được miễn trách nhiệm hình sự sau khi truyền thông Nhà nước đưa tin khẳng định hành vi của ông là vô ý, ông Cương đã khắc phục xong hậu quả, và gia đình nạn nhân có đơn miễn truy cứu trách nhiệm.
Dư luận nói gì
Trước thực tế về cách hành xử trên của chính quyền, theo ghi nhận của RFA, dưới các bài viết hàng nghìn lượt thả “haha” của công an, dư luận đã để lại không ít những lời nghi vấn.
“Thế có clip lúc làm việc với các bên để đảm bảo tính minh bạch không cán bộ”, tài khoản Lê Quang Tùng đặt ra câu hỏi.
Cùng câu hỏi, tài khoản Nguyễn Minh Thiện cũng yêu cầu cơ quan chức trách công khai “video quá trình làm việc” để “minh chứng” cho kết luận điều tra trong vụ án.
Một số người khác đặt ra câu hỏi về tính công minh của nền tư pháp Việt Nam khi so sánh tình tiết ở vụ án này với vụ việc của ông Nguyễn Sỹ Cương trước đó.
“Mình nhấn mạnh lại là quốc có quốc pháp và mọi người dân được bình đẳng trước pháp luật. Nên vụ có hậu quả nặng hơn (làm 2 người thương, vong) lại được miễn trách nhiệm hình sự, trong khi vụ nhẹ hơn (chỉ 1 người vong) lại bị truy tố, thì cũng mong phía chức trách có lời giải thích cho dân”, tài khoản Hoa Trinh bình luận.
Tài khoản Trần Trọng Anh cho rằng tính chất ở hai vụ việc là “hoàn toàn giống nhau, cũng không khẳng định Hạnh đương nhiên phải được miễn trách nhiệm hình sự”.
Nhưng người này vẫn thắc mắc liệu gia đình nạn nhân có được “xem xét nguyện vọng hòa giải, đề nghị miễn trách nhiệm hình sự hay không?”, cũng như “việc khắc phục hậu quả và các tình tiết của hai vụ án được đánh giá như thế nào?”.
“Công lý ở đâu nếu những câu hỏi chính đáng của người dân không được giải đáp”.
