တပ္မေတာ္ထိပ္သီးေတြနဲ႔ မိသားစုဝင္ေတြကို အေမရိကန္ ဝင္ခြင့္ပိတ္တဲ့အေပၚ အျမင္မ်ား

2019-07-17
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ ၂၀၁၈ ဇူလိုင္ ၁၁ ရက္ေန႔ကက်င္းပတဲ့ တတိယအႀကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံ ပထမေန႔ အခမ္းအနားမွာ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားစဥ္
တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္ ၂၀၁၈ ဇူလိုင္ ၁၁ ရက္ေန႔ကက်င္းပတဲ့ တတိယအႀကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံ ပထမေန႔ အခမ္းအနားမွာ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားစဥ္
Photo: Thiha Tun/ RFA

ျမန္မာႏုိင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအတြက္ တာဝန္ရွိတယ္ဆိုၿပီး တပ္မေတာ္ကာကြယ္ ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ အပါအဝင္ တပ္မေတာ္ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္ ေလးဦးနဲ႔ မိသားစုဝင္ေတြကို အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနက အေမရိကန္ကို လာေရာက္ခြင့္ပိတ္လိုက္ပါတယ္။

ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ လူမ်ိဳးတံုး ရွင္းလင္းမႈအတြင္း ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္းက ဥပေဒမဲ့ သတ္ျဖတ္မႈေတြအပါအဝင္ လူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအက်ယ္ ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြအတြက္ တာဝန္ရွိသူေတြအျဖစ္ အေရးယူလိုက္တာလို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ဇူလိုင္လ ၁၆ ရက္ေန႔ ညေနပိုင္းမွာ ေၾကညာလိုက္ပါတယ္။

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္၊ ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး စိုးဝင္း၊ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ သန္းဦးနဲ႔ ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေအာင္ေအာင္နဲ႔ သူတို႔ရဲ႕မိသားစုဝင္ေတြကို အေမရိကန္ကို လာေရာက္ခြင့္ ပိတ္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ေၾကညာခ်က္ဟာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာကို ထိပါးေစတယ္လို႔ တပ္မေတာ္သတင္းမွန္ျပန္ၾကားေရးအဖြဲ႔က ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ ေဇာ္မင္းထြန္း ကေျပာပါတယ္။

zawmintun-350.jpg

"တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မီ တပ္မေတာ္ တည္ေဆာက္ေနတာျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာပိုင္းကိုေတာ့ ထိပါးေစပါတယ္ ခင္ဗ်။ အရင္ကတည္းက ပိတ္ဆို႔မႈေတြရွိၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။ အသိမွတ္ျပဳသည္ျဖစ္ေစ မျပဳသည္ျဖစ္ေစ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ႏိုင္ငံတကာ အဆင့္မီတပ္မေတာ္ တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္က ဆက္လက္တည္ရွိေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔က ေျဖရွင္းသြားမယ္ဆိုတဲ့ အပိုင္းထက္ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေဆာင္စရာရွိတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္သြားမယ္။ က်ေနာ္တို႔ ရပ္တည္ခ်က္အတိုင္းပဲ သတင္း ထုတ္ျပန္သင့္တာေတြ ႏိုင္ငံတကာကို ေျပာသင့္တာေတြကို က်ေနာ္တို႔ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ အတိုင္းပဲ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္သြားပါမယ္"

ဒီလိုအေရးယူမႈကို လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားေနၾကသူ တခ်ိဳ႕က လက္ခံတယ္လို႔ ေျပာၾကေပမယ့္ ဒါဟာ ထိေရာက္တဲ့အေရးယူမႈမ်ိဳးမဟုတ္တဲ့အတြက္ အက်ိဳးသက္ေရာက္ ႀကီးႀကီးမားမား မရွိႏိုင္ဘူးလို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

ဒီလိုပိတ္ဆို႔မႈေတြေၾကာင့္ တပ္မေတာ္ရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြက ရပ္တန္႔သြားဖို႔ မရွိႏိုင္ဘူးလို႔ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားသူ ကိုသက္ေဆြဝင္းက ေျပာပါတယ္။

"ကိုယ္လုပ္ထားတဲ့အရာေတြရွိလို႔ ျပန္ခံရတဲ့ အေနအထားရွိတယ္လို႔ က်ေနာ့္ အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ၊ တိုင္းရင္းသား ျပည္နယ္ေတြမွာ ခ်ိဳးေဖာက္ေနတဲ့ ကိစၥေတြက ရပ္တန္႔သြားဖို႔ အလားအလာေတာ့ မျမင္ဘူး။ ဒီလိုမ်ိဳး ပိတ္ဆို႔လိုက္ျခင္းက နာမည္တပ္ၿပီးေတာ့ အရွက္ခြဲလိုက္တဲ့ဟာ ထက္မပိုဘူးလို႔ ျမင္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရေပါ့ေနာ္"

အဂတိလုိက္စားမႈေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး အႀကီးအက်ယ္ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ ႏုိင္ငံျခားတိုင္းျပည္ေတြက အစိုးရအရာရွိေတြနဲ႔ သူတို႔ရဲ႕ မိသားစုဝင္ေတြ အေမရိကန္ကို လာေရာက္ဖို႔ ပိတ္ပင္ႏိုင္တဲ့ ဥပေဒ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနမွာ ရွိပါတယ္။

ဒီဥပေဒအရ အေရးယူတာကို အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးအေနနဲ႔ လူသိရွင္ၾကား ဒါမွမဟုတ္ သီးျခားထုတ္ျပန္ေပးရမယ္လို႔လည္း ျပဌာန္းထားပါတယ္။

တပ္မေတာ္ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြကို အခုလိုအေရးယူထားတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ ေကာင္စစ္ေရးရာနဲ႔ ဥပေဒေရးရာဦးစီးဌာနက ညြန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးမ်ိဳးသန္႔ေဖ ေျပာတာက

က်ေနာ္တို႔က ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သိပ္လည္း တရားဝင္ ေျပာလို႔မရပါဘူး

"က်ေနာ္လည္း အဲဒါကို ၾကားပါတယ္ဗ်ာ။ သို႔ေသာ္လည္း အဲဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းတာကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးရာဦးစီးဌာနကပါ။ က်ေနာ္တို႔က ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ သိပ္လည္း တရားဝင္ ေျပာလို႔မရပါဘူး"

ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးရာဦးစီးဌာန ညြန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးစိုးဟန္ကို RFA က ဖုန္းနဲ႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ဆက္သြယ္ေပမယ့္ လက္ခံေျဖၾကား တာမရွိပါဘူး။

ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ အျမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးျမင့္သူ ဒု အျမဲတမ္းအတြင္းဝန္ ဦးေအာင္ ေက်ာ္ဇံတို႔ကို ဆက္သြယ္ရာမွာလည္း ဖုန္းလက္ခံေျဖၾကားမႈမရွိသလို ညြန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးခ်မ္းေအးကလည္း လုပ္ငန္းတာဝန္နဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဝါရွင္တန္ဒီစီကို ေရာက္ရွိေနတယ္လို႔ တာဝန္က် ရံုးဝန္ထမ္းတစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ဟာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ လူသိရွင္ၾကား အေရးယူလုိက္တဲ့ ပထမဦးဆံုးႏုိင္ငံ ျဖစ္တယ္လုိ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးေဟာင္း ဦးရဲထြဋ္က အေမရိကန္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ အတြင္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ ဒီလိုအေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ခဲ့တာရွိၿပီး ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚသိသာတဲ့ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအေရးကို ဂရုစိုက္တယ္ဆိုတဲ့ ပံုကိုျပလိုတာေၾကာင့္ အခုလိုေဆာင္ရြက္တာလို႔ ျမင္ေၾကာင္း ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးေဟာင္း ဦးရဲထြဋ္ ကေျပာပါတယ္။

yehtut-350.jpg

"သူတုိ႔ ျပည္တြင္းႏိုင္ငံေရးမွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရးကို ဂရုစိုက္တယ္။ ဒီမိုကေရစီအေရးကို ျမွင့္တင္တယ္ဆိုတဲ့ ပံုရိပ္ကလည္း လုပ္ရေသးတာကို အထူးသျဖင့္ ထရမ့္ အစိုးရ အေနနဲ႔ မကၠဆီကို ဘက္ကေန ဝင္လာတဲ့ ခိုလႈံခြင့္ေတာင္းခံသူေတြအေပၚ ကိုင္တြယ္တာ ျပင္းထန္ လြန္းအားႀကီးတယ္။ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ေဒသေတြမွာ ဒုကၡသည္ေတြအေပၚ ဂရုမစိုက္ဘူး၊ လူမ်ိဳးေရး ခြဲျခားတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲမႈေတြ ရွိေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံလိုမ်ိဳး ထိုးႏွက္ရ လြယ္တဲ့ဟာကို လုပ္တာ ပါပဲ။ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ၂၀၁၁ ကေန ၂၀၁၆ ၾကားကာလမွာ တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ရဲ႕ စကားအတိုင္းေျပာရရင္ Standard Army ေပါ့ေနာ္။ ႏိုင္ငံတကာ တပ္မေတာ္ေတြရဲ႕ စံႏႈန္းနဲ႔ညီေအာင္ ႀကိဳးစားလာတယ္။ အေနာက္ႏိုင္ငံ တပ္မေတာ္ေတြနဲ႔ လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္မယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥေတြေတာ့ ရပ္တန္႔သြားမွာေပါ့။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရလို႔ရွိရင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ကို အေနာက္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈကေန တရုတ္ႏိုင္ငံဘက္ကို တြန္းပို႔ လိုက္သလို ျဖစ္မွာပဲ"

အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ဒီလူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြအတြက္ တာဝန္ရွိသူေတြကို အေရးမယူေသးတဲ့အေပၚ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္မိတယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။

လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာအစိုးရကလည္း လုပ္သင့္တာေတြကို မလုပ္ေသးဘူးလို႔ လူ႔အခြင့္အေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ ခ်ယ္ရီဇာေဟာင္ ကေျပာပါတယ္။

cheery-zahau-350.jpg"အေမရိကန္အစိုးရက ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းမွာ ပိုၿပီးေတာ့ အားေကာင္းေအာင္ဆိုတဲ့ သေဘာနဲ႔ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ေလွ်ာ့ခဲ့တယ္။ ဒါေပမဲ့ တိုးတက္ေအာင္မလုပ္ဘဲ ပိုဆိုးဝါးလာတာကို ေတြ႔ရတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ ၂၀၁၇ ရခုိင္မွာ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့အရာေတြ၊ သတင္းမီဒီယာေတြကို ဖမ္းတဲ့အရာေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလႈပ္ရွားသူေတြကို ဖမ္းတဲ့ကိစၥေတြ။ တပ္မေတာ္ဘက္ကေကာ၊ လက္ရွိအစိုးရဘက္ကေကာ လူ႔အခြင့္အေရး ျမွင့္တင္ေပးဖို႔ရန္အတြက္ ဘာမွလုပ္စရာရွိတာေတြ မလုပ္ေသးဘူးဆိုတဲ့ သက္ေသေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနတယ္။ အဲဒါေတြေၾကာင့္ ပိတ္ဆို႔မႈေတြထဲမွာ တပ္မေတာ္ ေခါင္းေဆာင္ေလးဦး ပါလာတာေပါ့"

အခုလိုအေရးယူတာဟာ အင္းဒင္ရြာလူသတ္မႈ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ တပ္ဖြဲ႔ဝင္ေတြကို လပိုင္းေလာက္သာ အက်ဥ္းခ်ထားၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ရဲ႕ အမိန္႔နဲ႔ ျပန္လႊတ္ေပးလုိက္ေပမယ့္၊ ဒီသတ္ျဖတ္ မႈအေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ခဲ့တဲ့ သတင္းေထာက္ေတြကိုေတာ့ ရက္ေပါင္း ငါးရာေက်ာ္ အက်ဥ္းခ်ခဲ့တာေၾကာင့္လည္း ပါဝင္တယ္လို႔ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရပါတယ္။

ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္နဲ႔ ယွဥ္မယ္ဆိုရင္ လက္ရွိ အစိုးရလက္ထက္မွာ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ စစ္ ဆင္ေရးနယ္ေျမေတြမွာ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရမယ့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္တာ ေတြပိုမ်ားလာေနတယ္လို႔လည္း လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေဟာင္း ဦးရဲထြန္းက သံုးသပ္ပါတယ္။

"ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရလက္ထက္နဲ႔ စာရင္ေတာ့ နည္းနည္းပိုၿပီးေတာ့ တပ္မေတာ္က စည္းကမ္းဥပေဒ လိုက္နာမႈေလ်ာ့လာသလားလို႔ ဥပမာအားျဖင့္ စစ္ဆင္ေရးလုပ္တဲ့ကာလေတြမွာ အျပစ္မဲ့တဲ့ အရပ္သားျပည္သူေတြ ထိခိုက္တဲ့ကိစၥေတြ၊ မေသခ်ာဘဲနဲ႔ ပစ္လိုက္ခတ္လိုက္တဲ့ဟာမ်ိဳးေတြမွာ အရပ္ သားေတြ ထိခိုက္တာမ်ိဳးေတြေပါ့။ အဲ့ဒီကိစၥေတြက ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းမွာ ျဖစ္တဲ့ ျဖစ္စဥ္ထဲမွာ နည္းနည္းပိုမ်ားလာသလားလို႔"

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ လႊတ္ေတာ္ေတြမွာလည္း တပ္မေတာ္က စစ္ဆင္ေရးနယ္ေျမေတြမွာ လူ႔အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြရွိေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လႊတ္ေတာ္တြင္း ကိုယ္စားလွယ္ေတြက ေထာက္ျပ ေဆြးေႏြးတာေတြ အားနည္းတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

တပ္မေတာ္ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ RFA က လူ႔အခြင့္ အေရးေဆာင္ရြက္ေနသူေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ တခ်ိဳ႕ကို ဒီေန႔ ေမးျမန္းၾကည့္ရာမွာလည္း သူတို႔အေနနဲ႔ တစ္စံုတရာေျဖၾကားလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ မလိုလားအပ္ဘဲ တပ္မေတာ္ရဲ႕ အျမင္မၾကည္လင္မႈကို ခံရႏိုင္တာေၾကာင့္ မေျဖၾကားလိုဘူးလို႔ ျငင္းဆန္တာေတြရွိသလို က်န္းမာေရးနဲ႔ တျခား ပုဂၢလိက အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြနဲ႔ ေျဖဆိုဖို႔ျငင္းဆန္တာေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္ရွင္။

(RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း စုစည္းတင္ျပသည္)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔