Opens in new windowថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៥ គឺជាខួប ៤៦ឆ្នាំ ដែលសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត បានចូលទិវង្គត។ បើទោះជាសម្ដេច ជួន ណាត គឺជាអ្នកប្រាជ្ញខ្មែរដែលបានបន្សល់ទុកនូវស្នាព្រះហស្តសំខាន់ៗជាច្រើនសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា តែពលរដ្ឋនៃប្រទេសនេះភាគច្រើន មិនបានចាប់អារម្មណ៍ដល់ថ្ងៃខួបចូលទិវង្គតរបស់ព្រះអង្គឡើយ។ ប្រការនេះហើយ បានជំរុញឲ្យព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទមួយចំនួន សំណូមពរឲ្យមានការរំឭកខួបរបស់ព្រះអង្គជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជថ្នាក់ទី១ នៃគណៈមហានិកាយ ជោតញ្ញាណោ ជួន ណាត បានសោយទិវង្គតនៅថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦៩។ សម្ដេច ជួន ណាត បានបន្សល់ទុកស្នាព្រះហស្តមហិមាជាច្រើនសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសគឺស្នាព្រះហស្តអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ។
ព្រះអង្គជាអ្នកនិពន្ធវចនានុក្រមខ្មែរដំបូងបង្អស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រប្រទេសកម្ពុជា។ ក្រៅតែជាអ្នកប្រាជ្ញអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ព្រះអង្គក៏បាននិពន្ធចម្រៀងជាតិជាច្រើនសម្រាប់បម្រើដល់សង្គមកម្ពុជា ពិសេសគឺបទនគររាជ ដែលជាចម្រៀងគោរពទង់ជាតិសម្រាប់កម្ពុជា បច្ចុប្បន្ន។
ទោះបីជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងក្មេងទាំងចាស់ បានច្រៀងចម្រៀងជាតិដែលនិពន្ធដោយ សម្ដេច ជួន ណាត រៀងរាល់ថ្ងៃ តែមានពលរដ្ឋខ្មែរតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ដែលបានចាប់អារម្មណ៍ពីថ្ងៃខួបដែលព្រះអង្គចូលទិវង្គត។ មិនថាតែក្មេងជំនាន់ក្រោយ និងពលរដ្ឋទូទៅនោះទេ សូម្បីតែព្រះសង្ឃមួយចំនួន ក៏មិនបានចាប់អារម្មណ៍ថ្ងៃខួបព្រះអង្គដែរ។
សមណៈសិស្សនៃពុទ្ធិកវិទ្យាល័យ ព្រះសុរាម្រិត ព្រះតេជព្រះគុណ វឿន សាវ័យ។ ព្រះតេជព្រះគុណពុំបានចាំថា ថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ជាថ្ងៃខួបសម្ដេច ជួន ណាត នោះឡើយ។ យ៉ាងណា ព្រះតេជព្រះគុណមានថេរដីកាថា ដើម្បីឲ្យកូនខ្មែរជំនាន់ក្រោយចាប់អារម្មណ៍ និងស្គាល់ សម្ដេច ជួន ណាត រដ្ឋាភិបាល ព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋទាំងអស់ ត្រូវធ្វើពិធីបុណ្យរំឭកខួបដល់ សម្ដេច ជួន ណាត ព្រោះថា ព្រះអង្គបានបន្សល់ទុកនូវស្នាព្រះហស្តជាច្រើនសម្រាប់កូនខ្មែរ៖ «យើងត្រូវប្រមូលមនុស្សគ្រប់ស្ថាប័នទាំងអស់ ទាំងអ្នកមានអំណាច អ្នកគ្មានអំណាច ដើម្បីចូលរួមរំឭកគុណដល់ សម្ដេច ជួន ណាត ដែលជាអ្នកប្រាជ្ញរបស់ខ្មែរ ដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋស្គាល់ពីប្រវត្តិរបស់សម្ដេច ស្គាល់ពីឧត្តមគតិរបស់សម្ដេច និងផ្សព្វផ្សាយគំនិតរបស់សម្ដេច ដើម្បីឲ្យគេបានស្គាល់»។
ព្រះតេជព្រះគុណ វឿន សាវ័យ មានថេរដីកាបន្តថា ដើម្បីអាចឲ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាចាប់អារម្មណ៍ពី សម្ដេច ជួន ណាត លុះណាតែស្ថាប័នជាតិ ស្ថាប័នសង្ឃ និងសាសនា ចូលរួមផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានពីថ្ងៃព្រះអង្គចូលទិវង្គតឲ្យទូលំទូលាយ៖ «សព្វថ្ងៃបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក (Facebook) មានការរីកចម្រើន យើងថតរួចបង្ហោះប្រាប់ពីទីតាំងធ្វើពិធីបុណ្យឲ្យជាក់លាក់ ដូច្នេះគេអាចទទួលបានព័ត៌មាន និងចូលរួមបាន»។
ព្រះតេជព្រះគុណ ទូច ម៉ៃ គង់នៅវត្តមហាមន្ត្រី បានមានថេរដីកាថា ដើម្បីឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរទូទៅស្គាល់កាន់តែច្បាស់ពីប្រវត្តិ និងស្នាព្រះហស្តរបស់ព្រះសម្ដេច ជួន ណាត ព្រះសង្ឃ និងពលរដ្ឋខ្មែរទូទាំងប្រទេស គួរធ្វើពិធីរំឭកខួបសម្រាប់ព្រះអង្គជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ព្រះតេជព្រះគុណបន្តថា ការរំឭកខួបមិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យព្រះសង្ឃ និងក្មេងជំនាន់ក្រោយបានស្គាល់ បានយល់ពីសម្ដេច ជួន ណាត នោះទេ តែសាវតារ និងការតស៊ូរបស់ព្រះអង្គកាលពីកុមារភាព និងជីវិតកាលជាសមណៈរបស់ព្រះអង្គ អាចធ្វើឲ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយចេះតស៊ូសិក្សារៀនសូត្រ និងធ្វើខ្លួនឲ្យល្អដូចព្រះអង្គដែរ។
ព្រះតេជព្រះគុណគិតថា គណៈសង្ឃនាយក ព្រមទាំងក្រសួងធម្មការ និងសាសនា គប្បីមានសង្ឃប្រកាស ឬសារាចរណែនាំប្រគេនព្រះសង្ឃគ្រប់វត្តទាំងអស់ទូទាំងប្រទេសរៀងរាល់ថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ដើម្បីឲ្យព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទ ធ្វើមហាបង្សុកូលឧទ្ទិសកុសលថ្វាយសម្ដេច៖ «សម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត គឺជាអ្នកប្រាជ្ញដ៏ឆ្នើម មិនត្រឹមតែសម្រាប់ជាតិសាសន៍យើងទេ សូម្បីតែលំដាប់ពិភពលោក ក៏ទទួលស្គាល់សមត្ថភាព និងថ្វីព្រះហស្តរបស់ព្រះអង្គ ជាក់ស្តែងនៅប្រទេសភូមា សព្វថ្ងៃ ក៏មានតម្កល់រូបរបស់សម្ដេចផងដែរ»។
នៅឯសួនច្បារក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ដែលមានរូបបដិមាសម្ដេច ជួន ណាត វិញ ពុំឃើញមានពុទ្ធបរិស័ទយកផ្កា ឬផ្លែឈើទៅដាក់ថ្វាយអុជធូបឧទ្ទិសកុសលដល់ព្រះអង្គឡើយ នៅថ្ងៃទី២៥ កញ្ញា។ នេះសបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា មិនមានមនុស្សច្រើនទេដែលបានចាប់អារម្មណ៍ពីថ្ងៃខួបរបស់អ្នកប្រាជ្ញខ្មែរអង្គនេះ។
គេអាចមើលឃើញព្រះឆាយាល័ក្ខណ៍សម្ដេច ជួន ណាត នៅស្ទើរតែគ្រប់ទីវត្តអារាម បណ្ណាល័យខ្មែរ សាលារៀន និងកន្លែងវប្បធម៌ផ្សេងៗទៀត។ សាលាក្រុងភ្នំពេញ ក៏បានសាងសង់រូបបដិមាសម្ដេច ជួន ណាត នៅចំកណ្ដាលរាជធានីភ្នំពេញមួយដែរ។ ពលរដ្ឋក្នុងក្រុងភ្នំពេញភាគច្រើន ធ្លាប់បានឃើញរូបបដិមារបស់ព្រះអង្គ ហើយអ្នកខ្លះទៀតជិះកាត់ព្រះភ័ក្ត្រព្រះអង្គជារៀងរាល់ថ្ងៃ តែពលរដ្ឋទាំងនោះមិនប្រាកដថា បានដឹងច្រើនពីប្រវត្តិរបស់ព្រះអង្គឡើយ។
ព្រះតេជព្រះគុណ ទូម ម៉ៃ មានថេរដីកាថា ក្នុងនាមជាព្រះសង្ឃខ្មែរមួយអង្គ ព្រះតេជព្រះគុណរីករាយនៅពេលឃើញសាលារាជធានីភ្នំពេញ បានកសាងរូបសំណាកសម្ដេច ជួន ណាត។ យ៉ាងណា ព្រះតេជព្រះគុណកត់សម្គាល់ថា នៅក្បែររូបសំណាកសម្ដេច ជួន ណាត ពុំឃើញមានចារប្រវត្តិរបស់ព្រះអង្គឡើយ។ ព្រះតេជព្រះគុណ ទូច ម៉ៃ ថា បើគេអាចចារប្រវត្តិរបស់ព្រះអង្គលើផ្ទាំងថ្មម៉ាបទាំងភាសាខ្មែរ និងអង់គ្លេស ដាក់ក្បែររូបសំណាកសម្ដេច ជួន ណាត បន្ថែមទៀត វារឹតតែធ្វើឲ្យគេស្គាល់ព្រះអង្គរឹតតែខ្លាំង។
ចំពោះការអំពាវនាវឲ្យមានការរៀបចំពិធីប្រារព្ធខួបសម្ដេច ជួន ណាត ជាសាធារណៈ គ្រប់វត្តអារាមជារៀងរាល់ឆ្នាំ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងធម្មការ និងសាសនា លោក សេង សុមុនី ដែលស្នើមិនឲ្យដាក់សំឡេងលើវិទ្យុ មានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងមិនបានប្រកាសឲ្យរៀបចំពិធីនេះជាទូទៅ ដោយសារវាមិនមែនជាថ្ងៃដែលរដ្ឋាភិបាលបានកំណត់ជាថ្ងៃបុណ្យជាតិ ឬថ្ងៃចងចាំនៅឡើយ។ យ៉ាងណា លោកថា ក្រសួងធម្មការ និងសាសនា គាំទ្រចំពោះព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទមួយចំនួន ដែលកន្លងមកតែងបានប្រារព្ធខួបសម្ដេច ជួន ណាត។
ជាការពិតណាស់ ការរំឭកខួបឲ្យវីរបុរសជាតិ ឬអ្នកប្រាជ្ញដូចសម្ដេច ជួន ណាត មិនត្រឹមតែធ្វើឲ្យមនុស្សជំនាន់ក្រោយ បានសិក្សាស្វែងយល់ពីភាពអស្ចារ្យរបស់មនុស្សជំនាន់មុននោះទេ វាថែមទាំងធ្វើឲ្យអ្នកជំនាន់ក្រោយ មានចិត្តខិតខំធ្វើខ្លួនល្អដូចបុព្វបុរសគេដូច្នេះដែរ ព្រោះគេគិតថា បើគេធ្វើល្អ ប្រទេសជាតិនឹងចងចាំពួកគេជារៀងរហូត។
ចំពោះការរំឭកខួបសម្រាប់សម្ដេច ជួន ណាត វិញ ព្រះតេជព្រះគុណ ទូច ម៉ៃ មានថេរដីកាថា វាមិនធ្វើឲ្យកម្ពុជា ខាតបង់អ្វីនោះទេ តែមានតែភាពចំណេញទៅវិញ៖ «ចំណេញទី១ យើងលើកតម្កើងអ្នកមានសមត្ថភាព អ្នកដែលបានបូជាព្រះជន្មសម្រាប់សាសនាសម្រាប់ជាតិ។ ទី២ គឺយើងបំផុសស្មារតីឲ្យមនុស្សស្រឡាញ់នូវបុព្វការីជនរបស់ខ្លួន ដែលមានឧបការៈចំពោះជាតិ។ ទី៣ ឲ្យមនុស្សជំនាន់ក្រោយខំប្រឹងធ្វើខ្លួនឲ្យក្លាយទៅជាមនុស្សសំខាន់សម្រាប់ជាតិ សម្រាប់ពិភពលោក ដែលគេមិនអាចបំភ្លេចបាន»៕
កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖
ដើម្បីរក្សាសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរ យើងខ្ញុំនឹងផ្សាយតែមតិណា ដែលមិនជេរប្រមាថដល់អ្នកដទៃប៉ុណ្ណោះ។