Wilson merkizi exmetjan qasimining 1947-yili iyulda ürümchidiki sowét konsuli arqiliq moskwagha ewetken mektubini élan qilghan

Muxbirimiz qutlan
2017-01-28
Élxet
Pikir
Share
Print


Bash shitabi washin'gtondiki wilson tetqiqat merkizi yéqinda exmetjan qasimining 1947-yili 7-ayning 12-küni ürümchidiki sowét konsuli sawélyéf arqiliq moskwaghe ewetken bir parche mektubini élan qilghan.

Mezkur mektubqa "11 Bitim" imzalan'ghandin kéyin ürümchide qurulghan ölkilik birleshme hokümetning mu'awin re'isilik wezipisini ötewatqan exmetjan qasimi bilen ichkiy ishlar nazaritining mu'awin naziri rehimjan sabirhajining imzasi qoyulghan.

Mektubta aldi bilen Uyghur diyaridiki barliq musulmanlar namidin stalin'gha salam yollan'ghan bolup, sowét ittipaqining "11 Bitim" de belgilen'gen maddilar boyiche ölkidiki musulman ammisining hoquqlirining emeliylishishi üchün wastichi bolup bérishini telep qilghan.

Mezkur mektubta exmetjan qasimi "11 Bitim" diki maddilarni birmu-bir neqil keltürüp, gerche tinchliq bitimi imzalan'ghili aliqachan bir yil bolghan bolsimu, emma yerlik musulman ahalilirining heq-hoquqlirining héchqandaq kapaletken érishelmigenlikini, "11 Bitim" ning peqetla qeghez yüzidiki quruq wede bolup qalghanliqini alahide eskertken.

Mektubta yene bitim boyiche ölke da'iriside démkratik saylam ötküzüsh ishining gomindang herbiylirining tosqunluqigha uchrap toluq ijra bolmighanliqi, hemmila jayda tutqun qilish we siyasiy teqipleshning ewj alghanliqi, turpan qozghilangchilirining dehshetlik rewishte basturulghanliqi,hetta ölkilik birleshme hökümette ishlewatqan ili terep wekillirining qattiq bésimgha duch kélip, hayatining tehditke uchrawatqanliqidek bir qatar mesililer sanap ötülgen.

Mektubning axirida milliy armiye heqqide alahide eskertish bérilgen bolup, bitimdin kéyin milliy armiyege chiqim qilinidighan iqtisadning yétishmeywatqanliqini, 1947-yili 1-yanwardin étibaren ili terepte milliy armiyening chiqimini qamdiyalighudek maliye rasxodining qalmighanliqini tilgha alghan.

Tarixchilar, exmetjan qasimining mezkur mektubi 1947-yili mes'ud sabiri ölkilik birleshme hökümetke re'is bolghan, ili terep birleshme hökümettin chékinip chiqishni qarar qilghan, gomindang bilen tüzüshken"11 Bitim" ning emeliylishishidin héchqandaq ümid qalmighan bir shara'itta yézilghan, dep hésablimaqta.

Toluq bet