Heptilik xewerler (23-iyuldin 29-iyulghiche)

Muxbirimiz qutlan
2016-07-29
Share
erkin-asiya-radiosi-yengi.jpg Erkin asiya radi'osi Uyghur bölümi heptilik xewerliri
Photo: RFA

Rabiye qadir xanim "Yeken weqesi" ning ikki yilliqi munasiwiti bilen bayanat élan qildi

Bu yil 28-iyul 2014-yilidiki "Yeken weqesi" ge top-toghra ikki yil bolghan xatire kün. Eyni chaghda roza héytning birinchi künige toghra kelgen bu qanliq weqede yeken nahiyisining élishqu, xangdi qatarliq yézilirida yüzligen Uyghurlar xitay qoralliq saqchi we eskerliri teripidin basturulghan idi.

Mezkur weqege 2 yil bolghan bügünki künde yekendiki yerlik ahaliler radiyomiz ziyaritini qobul qilip, yekenning nöwettiki weziyiti heqqide inkas qayturdi.

Dunya Uyghur qurultiyining re'isi rabiye qadir xanim bu munasiwet bilen 26-iyul küni "Sherqiy türkistan xelqi yeken shéhitlirimizni ebediylik söygü ichide yad étidu" namliq bayanat élan qildi. Rabiye xanim yene bu heqte radiyomizning mexsus ziyaritini qobul qilip, yeken weqeside hayatidin ayrilghanlarni xatirileydighanliqini bildürdi.

D u q ning sabiq re'isi erkin aliptékin 80 yashqa kirgenliki munasiwiti bilen Uyghur jama'itige yürek sözlirini yetküzdi

Dunya Uyghur qurultiyining sabiq re'isi erkin aliptékin d u q ning firansiyede chaqirilghan 5-nöwetlik qurultiyidin kéyin radiyomiz arqiliq özining yürek sözlirini Uyghur jama'itige yetküzdi.

Bu yil 80 yashqa kirgen erkin aliptékin özining Uyghur siyasiy dewasi yolida élip barghan az kem yérim esirlik küreshliri shuningdek bu jeryanda qolgha keltürgen tejribe-sawaqliri heqqide toxtaldi. Shuning bilen bir waqitta u yene Uyghur dewasining bügüni we kelgüsi yüzlinishi heqqide öz qarashlirini otturigha qoydi.

Erkin aliptékin öz sözide yene dunya Uyghur qurultiyining nizamnamisini yenimu mukemmelleshtürüsh, Uyghur siyasiy pa'aliyetchilirining bilim we sapasini dawamliq östürüsh, tarixiy tejribe we sawaqlarni qobul qilish qatarliq mesililerni alahide tekitlidi.

Uyghur élidiki atalmish "Éshincha emgek küchliri" chet'ellerdiki Uyghur közetküchilerning gumanini qozghimaqta

Yéqinda xitay hökümet taratquliri xewer bérip, Uyghur aptonom rayonidiki atalmish "Éshincha emgek küchliri" ni eng zor imkaniyet ichide ishqa orunlashturuwatqanliqini bildürgen. Halbuki, chet'ellerdiki Uyghur közetküchiler, yerlik Uyghurlarning buningdin zadi qanchilik behrimen boluwatqanliqigha qarita öz gumanlirini otturigha qoymaqta.

Igilinishiche, Uyghur aptonom rayonidin "Éshincha emgek küchi" namida xitay ölkilirige yötkewatqan yerlik millet yashliri yildin-yilgha köpeygen bolup, yalghuz yopurgha nahiyesidin bu yil shendung ölkisige élip bérilghan Uyghur yashliri 2000 din ashidiken.

Ejeblinerliki shuki, Uyghur élidiki yerlik millettin bolghan yashlar "Éshincha emgek küchi" namida xitay ölkilirige yötkep kétiliwatqan bir peytte, xitay ölkiliridiki aliy mektep püttürgen xitay yashliri Uyghur élige jelp qilinmaqtiken.

Uyghur aliy mektep oqughuchilirining bu yil yazliq tetilde "Léksiye sözlesh teshwiqat pa'aliyiti" ge uyushturulghanliqi melum bolmaqta

Xitay hökümet taratqulirining ilgiri sürüshiche, Uyghur élidiki aliy mektep oqughuchiliri bu yilliq yazliq tetil mezgilide töwen'ge chüshken kadirlarning xizmitige masliship "Léksiye sözlesh teshwiqat pa'aliyiti" ge uyushturulmaqtiken.

Igilinishiche, yazliq tetilni ötküzüsh üchün a'ilisige qaytqan studéntlar Uyghur élining jenub we shimalidiki herqaysi nahiyelerge chaqirtilip, 18-iyuldin 18-awghustqa qeder bir ay siyasiy teshwiqat pa'aliyitige qatnashturulidiken.

Uyghur élidin radiyomiz ziyaritini qobul qilghan bir qisim kishiler oqughuchilarning tetillik teshwiqat pa'aliyetliridin uchur berdi. Amérika Uyghur birleshmisining re'isi ilshat hesen ependi bu heqte inkas qayturup, buni "Ménge yuyush" herikiti dep eyiblidi.

Gherb elliride ösüp yétilgen yéngi ewlad Uyghur yashliri ewlad perqi we qimmet qarashtiki özgirishler heqqide pikir bayan qildi

Radi'omizda bu yil yanwardin bashlap anglitiliwatqan "Gherb dunyasidiki Uyghurlar" namliq köp qisimliq höjjetlik radi'o programmisi dawamlashmaqta.

Mezkur programmining 7-ayliq sani gherb elliride ösüp yétilgen yéngi ewlad Uyghur yashlirining meniwi dunyasigha béghishlandi. Bu heqte radiyomiz ziyaritini qobul qilghan muhajirettiki ikkinchi ewlad Uyghur yashliri özlirining kimlik tuyghusi, pikir we tepekkur özgichilikliri hemde aldinqi ewlad Uyghur muhajirliridin perqlinidighan bir qisim qimmet qarashliri heqqide toxtaldi.

Myunxén téxnik uniwérsitétining magistir aspiranti iptixar éliyar bilen türkiye erjiyes uniwérsitétining oqughuchisi ferux qehriman mezkur radiyo programmisida pikir bayan qildi.

Amérikining "Islam döliti" teshkilatigha qatnashqan Uyghurlar heqqidiki doklati xelq'ara taratqularning diqqitini qozghidi

Yéqinda amérikidiki "Yéngi amérika tetqiqat merkizi" süriyede islam döliti teshkilatigha qatnashqanlarning dölet terkibige munasiwetlik bir alahide doklat élan qilghan.

Mezkur doklatta, az dégende 100 neper xitay puqrasining süriyediki "Islam döliti" teshkilatigha qatnashqanliqini, ularning hemmisining Uyghur ikenliki ilgiri sürülgen.

Bu doklat élan qilin'ghandin kéyin xelq'ara taratqularning küchlük diqqitini qozghighan. Bu heqtiki köpligen xewerlerde xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan yuqiri bésimliq siyasitining bir qisim Uyghurlarni bu yolgha méngishqa mejbur qilghanliqi alahide eskertilgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet