Турғун алмасниң чәкләнгән үч китаби түркийәдә қайта нәшр қилинди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2017-02-13
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Даңлиқ шаир вә тарихчи турғун алмасниң д у қ тәрипидин уйғурчә қайта нәшр қилдурулған «уйғурлар» намлиқ китабниң муқависи. 2017-Йили феврал.
Даңлиқ шаир вә тарихчи турғун алмасниң д у қ тәрипидин уйғурчә қайта нәшр қилдурулған «уйғурлар» намлиқ китабниң муқависи. 2017-Йили феврал.
RFA/Erkin Tarim

Даңлиқ шаир вә тарихчи турғун алмасниң «уйғурлар», «һонларниң қисқичә тарихи» вә «қәдимки уйғур әдәбияти» намлиқ китаблири дуня уйғур қурултийи тәрипидин уйғурчә қайта нәшр қилдурулди. Әсәрниң уйғурчә нусхиси 1046бәттин тәркиб тапқан болуп, китабниң таш вариқи көк рәңдә, қаттиқ муқавилиқ қилип лайиһиләнгән.

Турғун алмасниң бу әсәрлири, 1986-, 1987- вә 1989-йиллири үрүмчидә нәшр қилинип узун өтмәй хитай һөкүмити тәрипидин мәни қилинип йиғивелинған иди.

Дуня уйғур қурултийи буниңға охшаш уйғур диярида чәкләнгән бир йүрүш китабларни нәшр қилдуруш пиланини түзүп чиққан болуп, даңлиқ тарихчи турғун алмасниң чәкләнгән үч китаби буларниң ичидә икән. Биз бу һәқтә техиму тәпсилий мәлумат елиш үчүн д у қ баш катипи долқун әйса вә мәзкур китабни нәшр қилдурған җелил туран, тарихчи әркин әкрәм әпәндиләр билән сөһбәт елип бардуқ.

Мәзкур китабни нәшргә тәйярлиған җелил туран әпәнди радиомизға қилған сөзидә, турғун алмасниң хитай һөкүмити тәрипидин чәкләнгән үч китабиниң йеңи нусхиси тоғрисида мәлумат бәрди.

Уйғур диярида чәкләнгән китабларни чәтәлдә нәшр қилдуруш пилани асасида бу үч китабни бир том қилип нәшр қилдурған дуня уйғур қурултийи баш катипи долқун әйса әпәнди әсәрни қайта нәшр қилдурушниң әһмийити һәққидә тохталди.

Доктор әркин әкрәм әпәндиму турғун алмасниң бу әсирини шундақла буниңға охшаш әсәрләрни чәтәлдә уйғурчә вә башқа тилларда нәшр қилдурушниң зор әһмийәткә игә икәнликини тәкитлиди.

Долқун әйса әпәнди бу китабни қандақ тарқитилидиғанлиқи тоғрисида мәлумат бәрди.

Турғун алмасниң «уйғурлар» намлиқ әсири 2010-йилида түркийәниң истанбул шәһиридики селенга нәшрияти тәрипидин түрк тилида нәшр қилинғандин сирт қазақистанда рус тилиғиму тәрҗимә қилинған иди.

1924-Йили қәшқәрдә дуняға кәлгән турғун алмас, 2001-йили 9-айниң 11-күни үрүмчидә вапат болған.

У, башланғуч мәктәпни қәшқәрдә пүттүргәндин кейин, аилиси билән бирликтә ғулҗида олтурақлашқан. Кейин үрүмчидә оқуған турғун алмас 1940- вә 1970 - йиллири көп йиллар түрмигә қамалған. Униң «тутқун», «ғериб момай», «җәмилә», «тәнлирим япрақ», «ана тупрақ» қатарлиқ нурғун шеирлири елан қилинған.

Даңлиқ тарихчи турғун алмасниң йәнә, «уйғур идиқут ханлиқи» вә «түркләр » қатарлиқ чоң һәҗимдики әсәрлириниму язғанлиқи мәлум.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт