Uyghur qizi asiye qaraqash "Türk dunyasigha töhpe qoshqanlar" médaligha érishti

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2018-02-12
Élxet
Pikir
Share
Print
Uyghur qizi asiye qaraqash resim körgezmisi achti. 2018-Yili 11-féwral, türkiye.
Uyghur qizi asiye qaraqash resim körgezmisi achti. 2018-Yili 11-féwral, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyediki eng chong ammiwi teshkilatlardin biri bolghan "Ülkü ochaqliri" tesis qilip, her yili türk dunyasi üchün töhpe qoshqanlargha tarqitiliwatqan médalning "Türk dunyasining medeniyet-sen'et sahesige töhpe qoshqanlar médali" Uyghur qizi asiye qaraqashqa bérildi.

"Ülkü ochaqliri" teshkilatining tor bétide élan qilin'ghan xewerge asaslan'ghanda, 2015-yili türkiyediki kishilerni türk dunyasi üchün, bolupmu bésim astida turuwatqan türkiy milletler üchün ishleshke righbetlendürüsh üchün türk dunyasigha töhpe qoshqanlargha tarqitilidighan médal tesis qilin'ghan. 4-Qétimliq médal tarqitish murasimi bu yil 11-féwral yekshenbe küni kechte istanbulning esenler rayonida ötküzülgen. Murasimgha bezi siyasiy partiyelerning mes'ulliri, parlamént ezaliri, ammiwi teshkilatlarning mes'ulliri we ammidin bolup köp sanda kishi ishtirak qilghan.

Uyghur qizi asiye qaraqashqa médalni parlamént ezasi arzu erdem xanim teqdim qildi. Murasimgha riyasetchilik qilghan kishi asiye qaraqashning ismini mundaq élan qildi: "Uni yillardin béri tonuymen, sherqiy türkistanliq Uyghur qizi, resim tartish sen'etkari asiye qaraqash xanimgha medeniyet-sen'et médali bérildi".

Asiye qaraqash médalni alghandin kéyin söz qilip mundaq dédi: "Men bu médalni özümning namida emes, türk dunyasining qelbi, qanighan yarisi sherqiy türkistanliq Uyghurlarning namidin alghanliqim üchün pexirlinimen".
"Türk dunyasi medeniyet-sen'et médaligha" érishken asiye qaraqash xanim bizning "Médalni parlamént ezasining qolidin élipsiz, némilerni hés qildingiz?" dégen so'alimizgha mundaq jawab berdi: "Men köchmen bir Uyghur a'iliside tughulup chong bolghan. Ata-anamdin xitayning sherqiy türkistanda Uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasitini anglap chong boldum. Millitim üchün néme qilip bersem dep oylap, toluqsiz ottura mektepte oquwatqan waqtimda mekteptiki yighilishlarda, olturushlarda Uyghurlarni tonutushqa bashlidim. Kéyinche resim tartishqa bashlidim, Uyghurlar ötküzgen namayishlarda, yighinlarda, Uyghurlarning toy-tökünliride resim tartip bularni körgezmilerde körsitish arqiliq Uyghurlarni tonutushqa bashlidim. Resim saheside qolgha keltürgen netijilirim tüpeyli bir qanche qétim 'menggü türk téléwiziyesi' ge chiqtim, mezkur programmilarda kespiy jehettiki muweppeqiyetlirimni anglitish bilen birlikte Uyghurlarning hazirqi weziyiti, xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasitinimu anglattim. Men millitimge qilghan xizmitim üchün bundaq bir mukapatqa érishkenlikim üchün özümni bek bextlik hés qiliwatimen. Men özümning namimdinla emes, belki Uyghurlar namidin bu mukapatni aldim."

Asiye qaraqash medeniyet-sen'etning Uyghurlarni tonushturushtiki rolining zor ikenlikini, shunga özige oxshash sen'etning herqaysi saheside ishlewatqan Uyghurlarning buningdin yaxshi paydilinishi kéreklikini bayan qilip mundaq dédi: "Téxnologiye zor tereqqiy qilghan bu künlerde resim we körünüshlerning tesiri hemmidin küchlük bolidu. Biz xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan bésim siyasitini söz bilen bayan qilghandin resim bilen körsetsek uning tesiri téximu küchlük bolidu, körgüchining kallisigha ornap kétidu. Shunga men aliy mektepte sen'et kespide oqush jeryanidimu, mu'ellim tapshuruq berse Uyghurlarning pa'aliyetlirini resimge tartip ishleyttim, asta-asta Uyghur dewasini bu yol bilen anglitishqa bashlidim. Men tartqan resimlirimni körgezme qilipla qalmastin, ijtima'iy taratqular bilenmu tarqitiwatimen. Nahayiti yaxshi inkaslar kéliwatidu. Shunga men dunyaning herqaysi jayliridiki Uyghurlarning dewasini anglitishta bulardin aktip paydilinishqa chaqirimen".

Uyghur qizi asiye qaraqash pütün sorunlarda etles könglek, Uyghur doppisi bilen körünidu. U, 1993-yili istanbulda tughulghan bolsimu Uyghurchini yaxshi sözliyeleydu. U, bu heqte toxtilip munularni dédi: "Tilimiz, kiyim-kéchikimiz, örp-adetlirimiz bizning milliy kimlikimiz. Shunga ata-animiz bizni kichikimizdin tartip öyde Uyghurche sözlishishke mejburlaydu. Uyghurlar barghan sorunlargha barsaq Uyghurche kiyinip barimiz. Shunga men herqandaq murasimgha qatnashsam etles könglek bilen doppa kiyip barimen. Shunga men chet'eldiki Uyghur yashlirini bulargha ehmiyet bérishke chaqirimen".

Türk dunyasigha xizmet qilghanlargha tarqitiliwatqan bu médalni tarqitish murasimigha sherqiy türkistan weqpining bash katipi doktor ömer qul ependimu qatnashqan we Uyghurlar toghrisida söz qilghan.

U, murasimda bashtin axirghiche sherqiy türkistan mesilisining tilgha élin'ghanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Bu murasimning eng yaxshi bolghan teripi bashtin-axirghiche sherqiy türkistan mesilisi tilgha élindi. Ülkü ochaqliri teshkilati re'isi oljay kilawuz ependimu nutqida sherqiy türkistan mesilisi heqqide toxtaldi. Bu xil pa'aliyetler sherqiy türkistan mesilisige jama'etning diqqitini tartish üchün nahayiti muhim".

Murasimgha ishtirak qilghan sherqiy türkistan yashlar teshkilati mu'awin re'isi orxan bozqurt ependi murasimgha özining qatnashqanliqini, asiye qaraqashning 10 yildin béri izchil halda Uyghur dewasi üchün xizmet qiliwatqanliqini bayan qildi.

"Türk dunyasigha töhpe qoshqanlar médali" bu yil, edebiyat-sen'et, siyaset, tenterbiye we axbaratchiliqqa oxshash 15 sahede töhpe qoshqanlargha tarqitilghan bolup, mukapat sahibliri mukapatqa namzat körsitilgen on minglighan kishi ichidin ijtima'iy taratqularda bélet tashlash yoli bilen tallinidu.

Toluq bet