Chung quanh dư luận đổi tội danh

Theo nhiều nguồn tin được loan đi từ trong cũng như từ ngoài nước, nhà cầm quyền Hà Nội sắp đem ra xử nhiều nhà hoạt động dân chủ ôn hòa trong đó có Luật sư Lê Công Định, cựu Trung tá Trần Anh Kim, thạc sĩ Nguyễn Tiến Trung v.v…
Thanh Quang, phóng viên đài RFA
2009-12-27
Share

Trước đây những người này đã bị bắt giam và khởi tố về tội “tuyên truyền chống Nhà nước…” chiếu điều 88 của Bộ luật Hình sự. Nhưng tin giờ chót cho hay là tội nói trên đã được đổi thành tội danh “âm mưu lật đổ chính quyền” mà hình phạt tối đa là tử hình.

INSA_Trung_200.jpg
Tổ chức phóng viên không biên giới vận động dư luận quốc tế can thiệp cho Nguyễn Tiến Trung. Photo courtesy RSF
Photo courtesy RSF
Trả lời các câu hỏi của Đài ACTD, Luật sư Trần Thanh Hiệp, Chủ tịch Trung Tâm Việt Nam về Nhân Quyền, trụ sở đặt tại Paris đã có những nhận xét như sau về vấn đề cải tội danh này.

Không bình thường từ gốc

Thanh Quang: Cựu Trung tá Trần Anh Kim ngày 28 tháng 12 tới đây sẽ bị đem ra tòa xét xử về tội “âm mưu lật đổ chính quyền”. Thân nhân của thạc sĩ Nguyễn Tiến Trung hiện đang bị giam giữ về tội “tuyên truyền chống Nhà nước…”cho biết là nhà trí thức trẻ tuổi hoạt động dân chủ này cũng sẽ ra tòa trong những ngày sắp tới để trả lời về tội được đổi tên phút chót là tội “âm mưu lật đổ chính quyền”.Mặt khác, Tổ chức Ân Xá Quốc Tế, Hội Ký Giả Không Biên Giới vừa lên tiếng báo động rằng Luật sư Lê Công Định giữa năm nay đã bị bắt giữ khẩn cấp vì có hành vi tuyên truyền chống Nhà nước cũng sắp bị xét xử trước tòa chiếu điều 79 Bộ luật Hình sự dưới tội danh “âm mưu lật đổ chính quyền”. Luật sư nhận xét ra sao về hiện tượng cải tội danh hàng loạt này, có hợp pháp không và tại sao lại có chuyện bất ngờ cải tội danh như vậy? Theo luật sư, chuyện này có bình thường không?

LS Trần Thanh Hiệp: Đứng về mặt luật học mà nói thì chuyện luật pháp ở Việt Nam từ hơn nửa thế kỷ nay vốn đã không bình thường từ gốc rồi. Lặp đi lặp lại mãi lời chỉ trích này không có gì là vui. Nhưng vì những cái bất bình thường nay lại trở thành bình thường nên vẫn cứ phải nói. Để cho con bệnh Việt Nam khỏi mang cố tật vô luật, xã hội mất hết kỷ cương. Và nhất là để ngăn giữ không để cho không còn công lý nữa.

Thanh Quang: Xin luật sư nói sơ qua về danh từ chuyên môn luật học “cải tội danh”. Nếu đã khởi tố về một tội nhất định rồi sau đó có quyền đổi ra tội khác không?

LS Trần Thanh Hiệp: Trong luật học, lúc nào và trong bất cứ giai đoạn nào của thủ tục tố tụng đều có thể cải tội danh. Vì chừng nào chưa có bản án kết tội nhất định thì người bị can, bị cáo phải được suy đoán là vô tội. Đang điều tra thì tội nhẹ có thể đổi thành tội nặng hay tội nặng có thể đổi thành nhẹ. Cũng cần nói thêm rằng không phải chỉ riêng các cơ quan điều tra hay xét xử mới có quyền cải tội danh, chính các bị can hay bị cáo cũng có quyền yêu cầu đổi tội. Điều cốt yếu là khi cải tội danh thì phải tuyệt đối tôn trọng thủ tục điều tra hay xét xử để không xảy ra chuyện Nhà nước phục kích đánh úp dân.

Nạn nhân của những vở tuồng dàn dựng sẵn

Thanh Quang: Trường hợp các ông Trần Anh kim, Lê Công Định, Nguyễn Tiến Trung thì sao? Khi họ bị cải tội danh, quyền bào chữa của họ có được tôn trọng không, thưa luật sư?

LS Trần Thanh Hiệp: Tôi không thể đưa ra những nhận xét quyết đoán vì tôi không có điều kiện theo dõi thủ tục công an điều tra họ và nhất là không được nghiên cứu tường tận hồ sơ nên tôi không dám nói chắc điều gì. Nhưng cảm tưởng của tôi là chẳng những họ cũng như nhiều nhà hoạt động dân chủ khác nữa lần này họ vẫn sẽ là nạn nhân của những vụ án đàn áp làm sẵn, rồi được đem ra diễn thành những vở tuồng áp đặt.

Nhưng cảm tưởng của tôi là chẳng những họ cũng như nhiều nhà hoạt động dân chủ khác nữa lần này họ vẫn sẽ là nạn nhân của những vụ án đàn áp làm sẵn, rồi được đem ra diễn thành những vở tuồng áp đặt.

LS Trần Thanh Hiệp

Thanh Quang: Xin được hỏi rằng cảm tưởng này của luật sư có dựa vào căn cứ nào đáng tin không?

LS Trần Thanh Hiệp: Có chứ. Có những việc đã xảy ra mà tôi không tin có thể xảy ra được trên địa hạt pháp luật. Đó là tình trạng bây giờ mà ở Việt Nam, tư pháp vẫn hoạt động kiểu công an trị như dưới thời Stalin, công an bắt giam, công an điều tra, công an làm hồ sơ, công an khởi tố, công an dùng phương tiện truyền thông tiết lộ bí mật điều tra, làm áp lực bao vây bị can, bị cáo, tòa án và dư luận để tuyên truyền cho thứ công lý phi công lý đàn áp bất đồng chính kiến. Như trong vụ Lê Công Định, công an theo luật pháp quốc nội hiện hành chỉ có quyền khởi tố để bắt giữ, điều tra chứ không có quyền truy tố ra tòa. Vậy mà công an đã dàn dựng để đưa Lê Công Định ra trước báo chí để “nhận tội”. Tức là chẳng khác gì công an đã xét xử Lê Công Định trước khi tòa án xét xử. Rồi công an lại còn viết bài trên báo của mình, ra mặt hăm dọa dân nếu dám bất đồng chính kiến với Nhà nước thì sẽ phải “ra trước vành móng ngựa và sẽ lĩnh những bản án thích đáng”.

Thanh Quang: Thế còn Nguyễn Tiến Trung, trước đây, công an đã làm áp lực bắt nhận tội “tuyên truyền chống Nhà nước”. Tại sao phút chót tội danh này lại bị đổi thành tội “âm mưu lật đổ chính quyền”?

LS Trần Thanh Hiệp: Đó cũng là một điều lạ nữa. Nguyễn Tiến Trung công khai vận động ôn hòa thanh niên học tập sinh hoạt dân chủ mà Hiến pháp 1992 đã được sửa đổi và bổ sung để công nhận. Nguyễn Tiến Trung có gia nhập Đảng Dân Chủ do ông Hoàng Minh Chính lãnhh đạo và phục hồi lại những hoạt động công khai đã có từ năm 1946. Nguyễn Tiến Trung không hề có những hành vi lén lút hay bạo động nhằm thay đổi chế độ mà nói là Trung âm mưu lật đổ chính quyền? Tôi thấy ở Paris, nơi tôi đã ở từ nhiều năm nay, có tới hàng trăm luật gia, trí thức, chuyên gia đã viết báo, hội thảo, lên máy truyền hình, thậm chí còn in thành sách cổ vỏ cho việc thành lập một nền Cộng Hòa mới gọi là Đệ lục Cộng Hòa để thay thế cho nền Đệ ngũ Cộng Hòa đã không còn như năm 1958 nữa. Họ đâu có bị kết tội là âm mưu lật đổ chính quyền như Nguyễn Tiến Trung.

Rồi công an lại còn viết bài trên báo của mình, ra mặt hăm dọa dân nếu dám bất đồng chính kiến với Nhà nước thì sẽ phải “ra trước vành móng ngựa và sẽ lĩnh những bản án thích đáng”.

LS Trần Thanh Hiệp

Thanh Quang: Khi có chuyện cải tội danh từ nhẹ thành nặng như vậy, quyền bào chữa của các đương sự có được tôn trọng hay không? Họ đương nhiên phải chấp nhận tội danh mới dù là hình phạt cao nhất đang chờ đợi họ có thể là tử hình sao?

LS Trần Thanh Hiệp: Theo luật hình sự đang được áp dụng ở Việt Nam thì những nhà hoạt động dân chủ có đủ các thứ quyền được biện hộ và xét xử công bằng. Nếu có thời giờ, tôi sẵn sàng bàn thêm về chuyện cải tội danh liên quan tới những người sắp bị đưa ra xét xử chiếu điều 79 của Bộ luật Hình sự Việt Nam.

Thanh Quang: Xin cảm ơn Luật sư Trần Thanh Hiệp và xin hẹn tiếp tục trao đổi với luật sư trong chương trình phát thanh sắp tới. Cũng xin được nhắc lại là ý kiến của luật sư Trần Thanh Hiệp không nhất thiết phản ánh của Đài ACTD.

Anonymous says:
27/12/2009 02:01

Day thuc chat chi la don hu. chung khong the dung den mang song cua nhung nguoi do neu chung con muon an tren ngoi truoc mot thoi gian nua, nhung cuoi cung thi AC GIA AC BAO cua thien tra dia, chung se phai den toi mot cach xung dang,
Nhung nha tranh dauang duoc bon cong san ghi ten vao trang su dau tranh ve vang cua dan toc.

Anonymous says:
27/12/2009 13:50

Ở Việt nam chắc sắp sửa giống như Rumani thập niên 80 rốt cục những người cầm quyền sẽ phải đền tội trước công lý.

Anonymous says:
28/12/2009 22:29

CS là đồ tồi

Anonymous says:
27/12/2009 02:22

Ở Việt Nam nổi tiếng những điều lạ, nào TÀU LẠ, đồ ăn lạ, Nhà Nước lạ, Công An lạ, Luật Pháp lạ, Tòa án lạ, Xác chết lạ, Cách bắt người lạ, Tòa Án lạ, Thủ tục tố tụng lạ…

Anonymous says:
27/12/2009 22:01

Theo toi tien doan thi luat su Hiep sap sua la mot bi cao cua CSVN Vi toi (Lam dung quyen tu do dan chu,de tuyen truyen chong doi ,noi xau,tham chi toi lat do chinh quyen)

Anonymous says:
27/12/2009 22:02

viet nam dat nuoc toi.//zzzzzzz

Anonymous says:
27/12/2009 13:54

That nuc cuoi bon ban nuoc lai xu toi nguoi yeu nuoc.Moi nguoi hay tin rang:chang bao lau nua nhung ke xu an va nguoi bi xu toi se doi vi tri cho nhau.

Anonymous says:
28/12/2009 06:33

Co nhieu viec that la nuc cuoi.Nguoi o tai Paris,(nuoc Laos)nen viet chu la Pari co y kien giong nhu nguoi Phi chau Hahaha.Theo y toi:nhung nguoi nhu Tran anh Kim,Nguyen van Dai,Le thi conh Nhan....Thi can phai dem ra ban bo het moi phai.Tau no chiem nuoc Viet nam thi co nha nuoc lo roi,Hoang sa hay Hoang sa Tau no co lay khong dau?Le kha Phieu,Nong duc Manh ...cung co lay tien ma,phai khong quy vi.Tiec rang toi o xu nguoi.Neu toi o VN toi se theo nha nuoc kiem ti tien com,mien minh map thi thoi hihihi

Anonymous says:
27/12/2009 14:49

ôi viêt nam sứ sởlạ lùng .đến em thơ cũng phải hóa anh hùng đến hoadai cũng trở thành vũ khí đến ong bướm cũng phải là chiến sỉ mọi gia đình là một pháo đài chiến lũy,

Anonymous says:
28/12/2009 00:39

Toi thay ho xu Tran Anh Kim con qua nhe. Tai sao chi co 5 nam 6 thang. Neu phan boi bon "Dang dan chu VN" thi no cat co luon. Viet Nam von nhan dao, khong danh nguoi biet an nan hoi loi.

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang