Có khó xác định nếu cá chết vì xả thải của Formosa?

Nam Nguyên, phóng viên RFA
2016-04-22
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Ống nước thải đường kính 1m, kéo dài 1,5km ra biển của Formosa.
Ống nước thải đường kính 1m, kéo dài 1,5km ra biển của Formosa.
Courtesy Tiền Phong

Báo chí và công luận Việt Nam sôi nổi về hiện tượng cá chết hàng loạt, có thể tới hàng trăm tấn, dọc bờ biển các tỉnh miền Trung từ Hà Tĩnh xuống Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế.

Sẽ xác định được nguyên nhân?

Nam Nguyên phỏng vấn Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam về vấn đề này.

Trả lời câu hỏi là việc tìm nguyên nhân cá chết hàng loạt có quá khó hay không, mà các cơ quan chức năng đã mất nhiều thời gian vẫn chưa công bố kết quả. Từ Hà Nội, TS Nguyễn Ngọc Sinh nhận định:

Nhưng chắc chắn trước sau cũng sẽ xác định được thôi. Hơn nữa, bây giờ mình cứ cho là chỗ đó chưa tiếp cận được và phải tìm cách tiếp cận… thực ra nếu nguyên nhân từ chỗ đó thì không phải là khó lắm để mà xác định.
-TS Nguyễn Ngọc Sinh

TS Nguyễn Ngọc Sinh: Theo tôi vấn đề không hề đơn giản vì cá chết trên diện rộng, biển thì mênh mông, rồi các chất thải ở trên bờ, ở ngoài biển..v..v.. mấy ngày hôm nay Tổng cục Môi trường triển phân tích đánh giá. Như tôi được biết là chưa có kết luận, nhưng tôi đặc biệt chia sẻ đây là vấn đề không hề đơn giản.

Nam Nguyên: Thưa Tiến sĩ, nơi đầu tiên phát hiện cá chết là ở Vũng Áng Hà Tĩnh, có thể nó bắt nguồn ở đây. Nhưng đoàn công tác Bộ NN không thể vào kiểm tra khu công nghiệp Vũng Áng là nơi có nhà máy thép Formosa sản xuất thép, chất thải rất độc hại và đường ống xả thải họ nói là đường kính 1 mét, đặt sâu dưới biển 17 mét và dài tới 1,5km. Việc không kiểm tra vì không vào được, chuyện này là bất cập vì phải đợi lệnh Thủ tướng… như thế việc bảo vệ môi trường quá khó khăn?

TS Nguyễn Ngọc Sinh: Tôi nghĩ ở đâu cũng có những khó khăn của nó, bởi vì ngoài những qui định liên quan tới bảo vệ môi trường, còn có những qui định khác liên quan đến quản lý đất đai, cũng như các lĩnh vực khác. Nhưng chắc chắn trước sau cũng sẽ xác định được thôi. Hơn nữa, bây giờ mình cứ cho là chỗ đó chưa tiếp cận được và phải tìm cách tiếp cận… thực ra nếu nguyên nhân từ chỗ đó thì không phải là khó lắm để mà xác định.

Tuy nhiên tôi cũng xin lưu ý là, hình như hiện tượng cá chết hàng loạt không chỉ xảy ra ở bờ biển Việt Nam đâu, rất nhiều nơi khác nữa trên thế giới. Thành ra rất cần bình tĩnh, khẩn trương nhưng bình tĩnh để tìm hiểu nguyên nhân, để xác định cho đúng và có thể giải quyết được.

Nam Nguyên: Thưa, Tiến sĩ có thiên về một giả thiết nào hay không? Trên báo chí các chuyên gia đưa ra rất nhiều giả thiết như vì cyanure, rồi các chất độc hại khác… nói chung đều nhắm Khu Công nghiệp Vũng Áng.

Cá chết hàng loạt ở ven biển miền Trung thuộc ba tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình và Quảng Trị.
Cá chết hàng loạt ở ven biển miền Trung thuộc ba tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Bình và Quảng Trị. Courtesy thanhtra.com.vn

TS Nguyễn Ngọc Sinh: Chưa có đủ thông tin, dĩ nhiên tôi cũng mong muốn giải quyết nhanh. Không phải chỉ để giải quyết cho vụ này, mà  cho cả những tình huống khác nữa có thể sẽ xảy ra, thành ra phải rất khẩn trương. Nhưng cũng phải hết sức thận trọng, nếu không mình sẽ rất dễ gọi là võ đoán vào một khả năng nào đó, khi mà không có đủ các số liệu. Như thế rất không có lợi.

Nam Nguyên: Thưa TS, có ý kiến cho rằng cơ quan chức năng ngành môi trường có vẻ không có đủ quyền lực cần thiết và không được phối hợp chặt chẽ.

TS Nguyễn Ngọc Sinh: Vâng, sự phối hợp thì chúng ta đã nhiều lần đề cập tới rồi, là chưa được tốt và còn nhiều thứ cần phải cải tiến. Thế còn quyền lực của cơ quan này, cơ quan kia là do luật qui định. Tất nhiên trong ngành, chúng tôi cũng muốn là có đủ quyền lực hơn để có thể giải quyết đến nơi đến chốn mọi công việc… đây là một công việc mang tính xã hội mà.

Chính sách mâu thuẫn?

Nam Nguyên: Thưa, khi đã đánh giá tác động môi trường như dự án Formosa, tất cả đã hoàn chỉnh để dự án thành hình và đã vào sản xuất một phần. Nhưng việc kiểm tra hệ thống xử lý chất thải rắn hoặc nước xả thải, thì sẽ phải vào kiểm tra định kỳ. Ai sẽ vào kiểm tra, có thể vì lý do gì đó mà lơ là hay không. Như vụ ở Đồng Nai ngày trước liên quan tới nhà máy bột ngọt, thì cũng vì không kiểm tra, họ đã tự động xả ra môi trường mà không qua hệ thống. TS Nhận định gì?

Phải cân đối qua thực tiễn giải quyết xem là cần phải điều chỉnh như thế nào, giữa một bên mong muốn phát triển mạnh và một bên là phải kiên trì vấn đề bảo vệ môi trường để cho nó hài hòa.
-TS Nguyễn Ngọc Sinh

TS Nguyễn Ngọc Sinh: Điều này gọi là hậu đánh giá tác động môi trường, đây là một trong những việc rất được quan tâm, làm sao để cho việc đó được thực hiện một cách có hiệu quả nhất, có hiệu quả cao. Tuy nhiên lực lượng không phải lúc nào cũng đủ quân số và trang thiết bị, rồi thì các nhà máy đôi khi họ cũng cố tình để mà lẩn tránh việc kiểm tra đó.

Một mặt họ yêu cầu muốn vào kiểm tra phải thông báo trước để họ sẵn sàng. Nhưng mặt khác khi mình thông báo trước, thì nếu họ cố tình thì họ lại tìm cách để lẩn tránh chuyện đó. Thế thì cũng đang có nhiều giải pháp khác nhau để giải quyết thật tốt khâu hậu kiểm tra. Thí dụ như bắt các cơ sở sản xuất ấy tự trang bị các thiết bị về monitor trong khi người ta không vào kiểm tra được, hoặc là thực hiện kiểm tra đột xuất của các lực lượng. Và quan trọng hơn nữa là vận động quần chúng để người ta phát hiện ra những việc không tuân thủ theo pháp luật, hay báo cáo đánh giá tác động môi trường đã đưa ra… Như thế công việc đến nay rất cố gắng, nhưng tôi hiểu rằng chưa được như mong muốn của nhiều người.

Nam Nguyên: Thưa TS, Việt Nam trải thảm đỏ để phát triển kinh tế mời gọi các dự án đầu tư, rất nhiều dự án hàng trăm triệu, hàng tỉ đô la. Nhưng các ngành công nghiệp như dệt may hay sắt thép khi sản xuất sẽ có chất thải rất độc hại. Có thể làm gì để hài hòa giữa phát triển kinh tế mời gọi đầu tư và bảo vệ môi trường?

TS Nguyễn Ngọc Sinh: Trong khi hoạch định chính sách thì luôn luôn có những mâu thuẫn trái chiều từ các luồng khác nhau. Ý kiến như anh vừa nói là một luồng, còn một luồng khác lại cho rằng chúng tôi quá chặt chẽ trong quy định đánh giá tác động môi trường, đánh giá tác động môi trường chiến lược và như thế thậm chí làm cản trở việc đầu tư, đấy cũng là một luồng khác.

Vì thế phải cân đối qua thực tiễn giải quyết xem là cần phải điều chỉnh như thế nào, giữa một bên mong muốn phát triển mạnh và một bên là phải kiên trì vấn đề bảo vệ môi trường để cho nó hài hòa. Bây giờ nói nhận xét như thế nào, thì phải có đánh giá đầy đủ chứ chỉ dựa vào một số sự kiện thì không chính xác được.

Nam Nguyên: Cảm ơn TS Nguyễn Ngọc Sinh đã trả lời phỏng vấn.

Ý kiến (5)
Share

Tiêu Cà Mau

nơi gửi Hoa Kỳ

Trích TT :Đại diện Formosa: "Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, chọn đi!"
TTO - "Muốn bắt cá, bắt tôm hay nhà máy, cứ chọn đi! Nếu chọn cả hai thì làm thủ tướng cũng không giải quyết được…”
Vậy xin 4 tên bảo kê VC là :
1/ TBT Nguyễn Phú Trọng
2/ CTN Trần Đại Quang
3/ TT Nguyễn Xuân Phúc
4/ CTQH Nguyễn Thị Kim Ngân xin hãy chọn bắt tôm hay nhà máy với sự bảo kê của các ông nên đã 21 ngày rồi mà vẫn chưa tìm ra nguyên nhân cá chết , là do năng lực của các ông yếu kém ngu dốt hay do các ông bảo kê cho Formosa ?
Xin dẫn chứng “Nếu lấy được mẫu xét nghiệm, chỉ trong một ngày có thể kết luận được ngay độc tố làm cá chết. Tại sao chúng ta lại chậm đến như vậy?”, Tiến sĩ Nguyễn Văn Khải nói.
Thì đúng là những tên " bảo kê " hại nước hại dân.

25/04/2016 10:17

Nam

nơi gửi USA

Tên cs nguyễn ngọc sinh trả lời giống bọn qua thầy của chúng như dũng,trọng,sang,..nói chung chung và câu giờ.Thật hèn cho những tên mang danh "trí thức csvn"!Con cháu Bà Triệu,Bà Trưng cùng nhau đứng lên đòi lại Quyền Con Người mà bọn mafia đỏ csvn đã ký công nhận trong Hiến Pháp của Liên Hiệp Quốc.Không còn gì để mất nữa khi QCN bị cướp mất và chà đạp. Dân Tộc VN mở mắt ra, đứng lên mà đi nhìn vào gương yêu nước của tướng Thein Sein dân chủ hóa đất nước Miến Điện. 60 năm quá đủ rồi:10 triệu dân VN chết vì hồ chí minh, lê duẩn, linh,..và đảng csvn làm lủ đánh thuê cho tàu khựa làm băng hoại Dân Tộc VN, đất nước nghèo đói, vô đạo đức… Hởi dân tộc VN ơi! Cùng hát bài “Anh Là Ai-VN Tôi Dâu”,”DMCS”,” Đáp Lời Sông Núi”… trong youtube. Đã đến lúc toàn dân VN trong và ngoài nước PHẢI VƯỢT QUA VÔ CÃM, SỢ HẢI như người VN đã can đãm ra ĐI TÌM TỰ DO TRONG CÁI CHẾT sau 30-4-1975, dân tộc Ukraine chống độc tài và sinh viên Hồng Kông đòi tự do dân chủ, đứng lên cứu mình, gia đình và Quê Hương VN. Bọn mafia đỏ csvn bán nước rồi làm chó săn cho tàu khựa, độc tài, gian manh, vô đạo đức, bất tài, tham nhũng để vinh thân. Vượt qua sợ hải, cùng nhau đứng lên với các Nhà Dân Chủ VN để cứu mình, gia đình và Quê Hương VN! Nếu không, Dân Tộc VN sẽ mãi mãi làm "nô lệ đỏ" cho bọn csvn và tàu khựa và chờ ngày mất nước VN. FREEDOM IS NOT FREE. CHÍNH NGHĨA DÂN TỘC VN SẼ CHIẾN THẮNG BẠO TÀN MAFIA ĐỎ CSVN. TOÀN DÂN ĐỨNG LÊN VỚI CÁC NHÀ DÂN CHỦ YÊU NƯỚC ĐỂ CỨU MÌNH,GIA ĐÌNH VÀ QUÊ HƯƠNG VN. #FREE LS NGUYỄN VĂN ĐÀI VÀ NHỮNG NHÀ DÂN CHỦ VN!

24/04/2016 14:54

Wastewater Treatment.

nơi gửi Australia.

Mức độ hiệu quả sự hoạt động của hội bảo vệ thiên nhiên và môi trường không những tùy thuộc vào khả năng,thiện chí làm việc của hội,mà còn tùy thuộc vào cơ chế nhà nước.
Trong các nước tiên tiến dân chủ,như Australia,cơ quan EPA hoạt động độc lập theo luật định,không chịu áp lực của bất cứ thế lực chánh trị nào.
Tại Việt Nam thì khác.Do đó, nhiều tệ trạng ô nhiễm tiếp tục xảy ra dẫn đến thiệt hại cho người dân.
Nếu tiếng nói của người dân được lắng nghe,nạn ô nhiễm có thể được giảm thiểu tối đa.

23/04/2016 07:38

Hồ Choa

nơi gửi Hà Nội

Cá chết hoàng loạt sau khi Hải Quân VN xua đuổi 6 tàu cá TQ không phải ngẫu nhiên. Tại sao không ai giả định TQ trả đũa và dạy cho VN một bài học.

23/04/2016 05:26

Nguyễn thị

nơi gửi Sài Gòn

Việc xác định nguyên nhân cá chết không có gì là khó với các trang thiết bị phòng thí nghiệm hiện nay.
Đừng nói loanh quanh là vì biển rộng lớn mà khó tìm ra nguyên nhân. Trên biển có các luồng nước. Chất độc gây ô nhiễm thải vào chỗ nào thì luồng nước sẽ đưa chất độc loang ra theo dòng nước đó.
Dọc bờ biển miền Trung có cá chết thì tìm theo luồng nước chảy đã đưa cá vào bờ. Chỉ có hai nơi đáng nghi: 1. các nhà máy dọc theo bờ biển thải chất độc; 2. các công trình xây dựng của TQ tại quần đảo Hoàng sa.
TQ có kế hoạch, hay đang xây nhà máy hạt nhân tại các đảo. Chất thải của nhà máy hạt nhân cực độc và khó xử lý.
Cá có nhiều loại: loại sống trên mặt nước, loại dưới đáy sâu, loại gần bờ, loại xa bờ. Phân tích các loại cá chết cũng tìm ra được khu vực chất độc gây tác hại.
Đất nước VN có chủ quyền hay không mà không được tự do vào kiểm tra các nhà máy nước ngoài đầu tư?
Hợp tác làm ăn chứ không phải làm nô lệ cho kẻ có tiền ngay trên mảnh đất sử hữu của mình.
Và có dám công khai công bố kết quả và dám trừng phạt kẻ không tuân theo luật lệ bảo vệ môi trường hay không?

22/04/2016 17:40

Xem tất cả ý kiến.

Xem toàn trang