Người Thượng VN tiếp tục trốn sang Campuchia

Sơn Trung, thông tín viên RFA
2015-10-03
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Những người Thượng vừa trốn sang Campuchia ngày 29 tháng 9 năm 2015, hiện đang ở một nơi gần Phnom Penh.
Những người Thượng vừa trốn sang Campuchia ngày 29 tháng 9 năm 2015, hiện đang ở một nơi gần Phnom Penh.
RFA PHOTO/Sơn Trung

Hôm 29 tháng 9 vừa qua, thêm một nhóm người Thượng trốn sang Campuchia mong tìm sự giúp đỡ của cộng đồng quốc tế để thoát khỏi tình trạng mà họ cho là sự sách nhiễu, đàn áp của chính quyền Việt Nam đối với họ.

Nhóm người Thượng này gồm 9 người đàn ông, trong đó có 7 người Jarai và 2 người Bahnar. Những người này rời khỏi nơi cư trú ở huyện Đăk Đoa, tỉnh Gia Lai hồi ngày 23 tháng 9, sau nhiều ngày trong rừng, đến ngày 28 tháng 9 thì họ đi vào lãnh thổ Campuchia và tìm gặp được đại diện Liên Hiệp Quốc phụ trách về người tỵ nạn vào ngày 29 tháng 9 năm 2015.

Không thể ở Việt Nam vì sách nhiễu

Nó gửi giấy mời cho mình luôn, nếu nó mời mà mình không đi là nó bắt. Nó mời là nó nhòm (theo dõi), nó không cho. Nó nhòm một gia đình là anh em một ruột (những người từng bị bắt chung) mình vô nhà là nó không cho nữa. Nó vô nó nói là nhòm rồi là nó phải bắt. Có đánh có đập đó.
-Một người Thượng

Hồi ngày 2 tháng 10 năm 2015, Sơn Trung của đài Á Châu Tự Do đã gặp trực tiếp nhóm người Thượng này tại một địa điểm gần Thủ đô Phnom Penh. Trao đổi với chúng tôi, những người này cho biết họ theo một chi phái Tin Lành và giáo phái này không được chính quyền Việt Nam thừa nhận. Cũng chính vì lý do đó mà chính quyền liên tục cấm đoán không cho họ tập trung thực hiện các nghi thức tôn giáo.

Một người Thượng, hơn 40 tuổi kể: “Tổ chức Montagnard Sang Pơpŭ Ana-Čư là nó không cho phép, nó đuổi đánh đập hay bắt mình đi tù. Nó không cho phép mình họp, không cho phép, nó phải đánh mình, nó mời mình tới xã. Nó tới nhà mình nó bắt, nếu mình tự làm (thực hiện nghi thức tôn giáo) trong gia đình mình (thì không bị bắt),nếu mình tổ chức bằng nhau (tập trung nhiều gia đình) là nó sẽ bắt phải đi tù. Bắt nhiều lắm, tập trung ba bốn năm người là nó bắt”.

Một người Thượng với giấy công an triệu tập, vừa trốn sang Campuchia ngày 29 tháng 9 năm 2015, hiện đang ở một nơi gần Phnom Penh. RFA PHOTO/Sơn Trung.
Một người Thượng với giấy công an triệu tập, vừa trốn sang Campuchia ngày 29 tháng 9 năm 2015, hiện đang ở một nơi gần Phnom Penh. RFA PHOTO/Sơn Trung. Photo: RFA

Cũng theo lời kể của những người này thì hồi năm 2004, nhiều người Thượng theo giáo phái Sang Pơpŭ Ana-Čư ở tỉnh Gia Lai bị bắt và chịu án tù từ 4 đến 6 năm về tội danh “Chống phá chính sách đoàn kết dân tộc”. Sau khi về địa phương, những người này liên tục bị công an điều tra, theo dõi. Một người Thượng, 54 tuổi, bị chính quyền Việt Nam giam giữ tại nhà tù Thanh Hóa từ năm 2004 đến năm 2007 cho biết sau khi ra tù, ông bị chính quyền gửi giấy mời lên tục để uy hiếp tình thần. Ông này chia sẻ:

“Nó gửi giấy mời cho mình luôn, nếu nó mời mà mình không đi là nó bắt. Nó mời là nó nhòm (theo dõi), nó không cho. Nó nhòm một gia đình là anh em một ruột (những người từng bị bắt chung) mình vô nhà là nó không cho nữa. Nó vô nó nói là nhòm rồi là nó phải bắt. Có đánh có đập đó. Nó nói hai ba lần mà mình không nghe là nó đánh nó đập. Lúc nào mình đi làm ruộng làm rẫy là nó hỏi sáng này mày đi đâu? Tôi nói đi làm ruộng. Nó theo dõi miết mà. Tôi chịu không nỗi, tôi phải đi thôi.

Đi đâu cũng được miễn được sống

Tiếp xúc với chúng tôi, chín người vừa trốn chạy này cho biết họ không chủ ý đến định cư tại Campuchia hay bất kỳ một nước nào khác. Họ chạy trốn sang Campuchia chỉ mong được cộng đồng quốc tế cứu giúp, hỗ trợ một nơi ở tự do và an toàn hơn Việt Nam:

“Yêu cầu giúp đỡ anh em chúng tôi để được sống. Đến đây là không phải chúng tôi muốn đến. Chúng tôi không muốn đến đâu, do người ta đàn áp nên phải ở đây. Nếu Việt Nam không đàn áp thì mình phải ở quê hương, chăm sóc lo cho con cái. Còn đây, mình phải bỏ con cái, nhà ở, mình phải trốn sang đây do người ta đàn áp mình. Mình qua đây để yêu cầu UN (Liên Hiệp Quốc) giúp đỡ, cứu sống chúng tôi.

Yêu cầu giúp đỡ anh em chúng tôi để được sống. Đến đây là không phải chúng tôi muốn đến. Chúng tôi không muốn đến đâu, do người ta đàn áp nên phải ở đây. Nếu Việt Nam không đàn áp thì mình phải ở quê hương, chăm sóc lo cho con cái.
-Một người Thượng

Đại diện Liên Hiệp Quốc phụ trách vấn đề Nhân quyền và Người Tỵ nạn vẫn chưa có động thái gì ngoài việc xắp xếp cho 9 người này ở một nhà nghỉ gần Phnom Penh. Khi được hỏi nếu không được giúp đỡ thì họ có về Việt Nam hay không, một người đàn ông khoảng 50 tuổi chia sẻ:

“Tôi ở Việt Nam không sống được. Chúng tôi ở Việt Nam theo đạo nó không cho phép. Nếu theo đạo là nó bắt mình, đánh mình, đập mình, đem bỏ tù. Mình rất sợ. Mình sang đất Campuchia này, mình rất lo lắng. Lo cho con mình, lo cho vợ mình. Mình tức lắm. Mình bỏ vợ con mình, mình tức lắm. Người Việt Nam chơi ác lắm, chơi ác với dân tộc mình lắm. Mình buồn lắm. Qua đây, mình muốn bạn Campuchia giúp đỡ cho chúng tôi sống ở đây thôi, không dám về nữa.”

Theo thông tin chúng tôi nhận được từ người Jarai Campuchia hồi sáng ngày 3 tháng 10 năm 2015, vợ của 4 trong số 9 người Thượng này đã bị cộng an huyện Đăk Đoa triệu tập và bắt tạm giam:

“Bà con chúng tôi ở Việt Nam cho biết là có bốn người vợ bị bắt lên huyện rồi. Nếu mà không ai giúp đỡ để họ về Việt Nam thì chắc chắn họ sẽ bị bắt, bị đánh đập. Xin báo chí, các tổ chức bảo vệ nhân quyền cứu giúp họ.”

Tính từ cuối năm 2014 đến nay đã có hơn 200 người Thượng từ Việt Nam trốn sang hiện đang sống ở Phnom Penh dưới sự bảo trợ của Văn phòng Nhân quyền và Văn phòng người Tỵ nạn của Liên Hiệp Quốc, tuy nhiên hiện chỉ có 13 người trong số này được Cục Người tỵ nạn của Campuchia chấp nhận đưa vào danh sách người tỵ nạn.

Mới đây, ông Khieu Sopheak, người phát ngôn bộ Nội vụ Campuchia cho biết, Campuchia dành cho Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Người Tỵ nạn ba tháng để giải quyết đưa 13 người Thượng này đến quốc gia thứ ba, nếu không thì Campuchia sẻ trả họ về Việt Nam.

Các tổ chức bảo vệ nhân quyền của Campuchia và quốc tế cho rằng thông báo này của chính quyền Campuchia có thể chịu sức ép từ phía Việt Nam. Riêng ông Our Virak, nhà nghiên cứu xã hội và nhân quyền của Campuchia thì cho rằng việc Việt Nam ra sức ép buộc Campuchia trục xuất người Thượng tỵ nạn là một hành vi đáng xấu hổ của chính quyền cộng sản Hà Nội.

Ông Our Virak: “Tôi thấy Việt Nam phải hổ thẹn vì người dân ở nước mình đi tỵ nạn, điều này chứng tỏ Việt Nam không an toàn cho chính người dân của mình. Cũng chính vì điều này mà Việt Nam đã gây sức ép buộc Campuchia trục xuất những người Thượng này cũng như tìm mọi cách ngăn chặn không cho họ tiếp tục chạy trốn để xin tỵ nạn.”

Hồi năm 2004, một cuộc biểu tình lớn đòi quyền tự do của người Thượng ở Tây Nguyên đã bị dập tắt, sau đó xảy ra nhiều đợt người vượt biên sang Campuchia để tránh sự truy bắt và sách nhiễu của chính quyền Việt Nam.

Sơn Trung, tường trình từ Campuchia.

Ý kiến (3)
Share

XICH LO VIET

nơi gửi CẦU ÔNG LÃNH - SG-VN

CÁI ĐÁM MỌI RỢ NÀY NGHE NGƯỜI TA XÚI BẬY, LÀM BẬY. MẮC CHI PHAI ĐI CHUI ĐI NHŨI. CHỈ CẦM THẺ CMND LÀ ĐI QUA CAMPUCHIA. NẾU CÓ NGƯỜI ĐỠ LƯNG THÌ HỌ SẼ ĐÓN ĐI. MẮC CHI MÀ PHẢI BĂNG RỪNG LỘI SUỐI

05/10/2015 02:50

Độc giả không muốn nêu tên

cai´ dam´ ngu dan nay` noi´ nghe buc minh`...da? chay khoi cong san? vietnam..thi` tim duøng..sang nhung nuøc tu-do ..nhu thailand..SINGARPORE...malaisia...indonesia...tim` van phong` cao uy-tinan...tai sao dam dau` vao` cambodia..de roi bi bat´´ tra? ve vao` tu..that ngu chua ai bang...

03/10/2015 12:35

Hồ Chí Quang

Sau hơn 40 năm thống nhất. Việt Nam là đất nước tự do, dân chủ, nhân quyền, giàu đẹp mọi người không còn "ăn no mặc ấm" mà đã "ăn ngon mặc đẹp". Tuy nhiên co điều thắc mắc là sao người kinh lẫn Thượng cứ trốn đi hoài vậy cà ?
Ai có khả năng trả lời một cách rõ ràng và khả tín ?

03/10/2015 08:57

Xem toàn trang