လြတ္ရက္ေစ့လို႔ ကိုေအာင္ကိုေထြး လြတ္ေျမာက္

2019-09-06
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
အင္းစိန္ေထာင္ကေန ျပန္လြတ္လာတဲ့ ကိုေအာင္ကိုေထြး ကို ၂၀၁၉ စက္တင္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔က ေတြ႕ရစဥ္
အင္းစိန္ေထာင္ကေန ျပန္လြတ္လာတဲ့ ကိုေအာင္ကိုေထြး ကို ၂၀၁၉ စက္တင္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔က ေတြ႕ရစဥ္
Photo: Wai Mar Tun/RFA

ကေလးစစ္သားဘဝ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို သတင္းမီဒီယာကတဆင့္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့တာေၾကာင့္ တပ္မေတာ္က တရားစဲြဆုိလို႔ ေထာင္က်ခဲ့သူ ကိုေအာင္ကိုေထြးဟာ ဒီေန႔ အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္ကေန လြတ္ရက္ေစ့လို႔ လြတ္ေျမာက္လာပါတယ္။

ကိုေအာင္ကိုေထြးဟာ အသက္ ၁၃ ႏွစ္အရြယ္မွာ ကေလးစစ္သားအျဖစ္ စုေဆာင္းခံခဲ့ရၿပီး သူ႔ရဲ႕ကေလးစစ္သားဘ၀ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို သတင္းမီဒီယာကတဆင့္ ေျပာၾကားခဲ့တာေၾကာင့္ တပ္မေတာ္က ႏိုင္ငံေတာ္ အၾကည္ညိဳ ပ်က္ေစမႈနဲ႔ တရားစြဲဆိုၿပီးေထာင္ဒဏ္ ၂ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခံခဲ့ရသူျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအမႈကို ရင္ဆိုင္ေနစဥ္မွာလည္း တရားရံုးမထီမဲ့ျမင့္မႈနဲ႔ ထပ္မံတရားစြဲဆိုခံရၿပီး ေထာင္ဒဏ္ ၆ လ ခ်မွတ္ခံထား ရတာပါ။

အင္းစိန္ေထာင္ကေန လြတ္ေျမာက္လာစဥ္မွာ ကိုေအာင္ကိုေထြးက ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ေပးဖို႔၊ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ရရွိဖို႔ နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက တိုက္ပြဲေတြ အျမန္ဆံုးရပ္တန္႔ဖို႔ လိုအပ္တယ္ လို႔ ေျပာပါတယ္။

သူလြတ္ေျမာက္လာတဲ့အေပၚ ကေလးစစ္သားေဟာင္း ကိုေအာင္ကိုေထြး ေျပာတာက

“လြတ္ေျမာက္လာတဲ့အေပၚ ခံစားခ်က္ထူးထူးျခားျခားမရွိဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လည္းဆိုေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ေတြဟာ ပိတ္ပင္ခံထားရတယ္ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံမွာ”

သူဟာ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရတာျဖစ္တဲ့အတြက္ အင္းစိန္ အက်ဥ္းေထာင္မွာ ရက္ေပါင္း ၇၅၀ ၾကာ ေနထိုင္ခဲ့ရတာျဖစ္ပါတယ္။

အဌမတန္း ေက်ာင္းသားဘဝထဲက တပ္မေတာ္ထဲ ေရာက္ရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ အက်ဥ္းေထာင္အတြင္း ႏွစ္ေပါင္း ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာ ေနထိုင္ခဲ့ရတဲ့ ေမာင္ျဖစ္သူ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့အေပၚ ကိုေအာင္ကိုေထြးရဲ႕ အစ္မ မသိဂီ ၤက --

“အရမ္းေပ်ာ္ပါတယ္။ ညကဆို အိပ္လို႔ေတာင္မရဘူး။ ခဏခဏ လြတ္မယ္ပဲေျပာတာေလ။ လြတ္ၿငိမ္းလည္း မပါခဲ့ဘူး။ ဒါအခု သူလြတ္တယ္ဆိုတာလည္း သူရဲ႕ ရက္အျပည့္ေနၿပီးမွ လြတ္တာပါ”

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ Amnesty International က ဒီေန႔ ကိုေအာင္ကိုေထြး လြတ္ေျမာက္တာ ဟာ မဂၤလာသတင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကညာပါတယ္။

လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ လုပ္ေဆာင္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ သူဟာ အစကတည္းက ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ျခင္း မခံရသင့္ဘူးလို႔လည္း AI အဖြဲ႔က ဆိုထားၿပီး ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနသူေတြ အားလံုးကိုလႊတ္ေပးဖို႔နဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ကို ကန္႔သတ္ထားတဲ့  ဥပေဒအားလံုးကို ျပင္ဆင္ ဖ်က္သိမ္းေပးဖို႔ အစိုးရကို ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း AAPP ရဲ႕ စာရင္းအရ လက္ရွိမွာ အက်ဥ္းက်ခံေနရတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၅၁ ဦးရွိၿပီး၊ အမႈရင္ဆိုင္ေနရသူ ၄၇၅ ဦးရွိပါတယ္။

အမႈရင္ဆိုင္ေနရသူ ၄၇၅ ဦးထဲမွာ ၁၇၆ ေယာက္ဟာ ေထာင္ေတြအတြင္းကေန ရင္ဆိုင္ေနရတာ ျဖစ္တယ္လို႔ AAPP စာရင္းေတြအရ သိရပါတယ္။

AAPP  အဖြဲ႔ဝင္ ဦးေအာင္မ်ိဳးေက်ာ္က - လက္ရွိမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အမ်ားရွိေနၿပီး ႏိုင္က်ဥ္းအားလံုး လြတ္ေျမာက္သင့္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား တစ္ေယာက္ရွိရင္ အရမ္းမ်ားၿပီလို႔ ေျပာထားခဲ့ဖူးတယ္။ အခုဟာက ႏို္င္ငံေရးအက်ဥ္းသား ေတာ္ေတာ္မ်ားေနတာေပါ့ေနာ္။ ႏို္င္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြအားလံုး ျခြင္းခ်က္မရွိလြတ္ေျမာက္သင့္တယ္။ ႏို္င္ငံေရးနဲ႔ ဆက္စပ္ပတ္သက္ၿပီး အမႈရင္ဆိုင္ေနရသူေတြလည္း ျခြင္းခ်က္မရွိ တရားရံုးေတြက အမႈပိတ္သိမ္းသင့္တယ္”

ကိုေအာင္ကိုေထြးဟာ ေနာက္ထပ္ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္အထိ က်ခံရႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အထိမ္းအမွတ္ တံဆိပ္ဥပေဒ ပုဒ္မ  ၇ နဲ႔လည္း လက္ရွိမွာ ရင္ဆိုင္ေနရဖြယ္ရွိပါတယ္။

ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ေျခေထာက္နဲ႔နင္းတယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္နဲ႔ ရဲတပ္ဖြဲ႔က ပုဒ္မ(၇) နဲ႔ တရားစြဲဆိုထားတာကို စစ္ေဆးၿပီး ၂၀၁၈ ေအာက္တိုဘာလမွာ ဗိုလ္တေထာင္ၿမိဳ႕နယ္ တရားရံုးက အမႈကို အၿပီးျပတ္လႊတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီႏွစ္ဇြန္လမွာေတာ့ အဲဒီအမႈကို ျပန္လည္စိစစ္ေပးဖို႔ ရန္ကုန္တိုင္း ဥပေဒရံုးက အယူခံဝင္ထားပါတယ္။

ဒီအမႈကို လိုက္ပါေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က ဒီေန႔ ကိုေအာင္ကိုေထြး လြတ္ေျမာက္လာမႈအေပၚ စိုးရိမ္စိတ္ေတြနဲ႔သာ ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“ကိုေအာင္ကိုေထြး လြတ္တာကို ငိုလို႔ရယ္လို႔မရတဲ့ မ်က္ႏွာလိုပဲ စိုးရိမ္စိတ္ေတြနဲ႔ ႀကိဳဆိုပါတယ္။ တိုင္းဥပေဒ အရာရွိ ဦးအုန္းသန္းက ထိုက္သင့္တဲ့ျပစ္ဒဏ္ေပးပါလို႔ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး တရားလႊတ္ေတာ္မွာ ရာဇဝတ္အယူခံမႈကလည္း တင္သြင္းထားေတာ့ အက်ဥ္းစခန္းက လြတ္ေျမာက္လာေပမယ့္လို႔ ဘဝသစ္ကို ထူေထာင္ဖို႔ေတာင္ စိုးရိမ္စိတ္ေတြနဲ႔ လုပ္ရမယ့္ အေနအထား ျဖစ္ေနတယ္”

ပုဒ္မ ၇ အမႈအတြက္ လာမယ့္ ဒီဇင္ဘာလေလာက္မွာ အယူခံၾကားနာႏို္င္ေခ်ရွိတယ္လို႔လည္း တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန ဦးေရာဘတ္စန္းေအာင္က ဆက္ေျပာပါတယ္။

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔က ဒီေန႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ ေၾကညာခ်က္မွာ ကိုေအာင္ကိုေထြးကို ဆက္လက္စြဲဆိုထားတဲ့ အမႈအားလံုးကို ႐ုပ္သိမ္းဖို႔ အခ်က္လည္း ေတာင္းဆုိထားပါတယ္။

တဖက္မွာလည္း ကိုေအာင္ကိုေထြး လြတ္ေျမာက္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့လို႔ သူ႔ရဲ႕အစ္မျဖစ္သူ မေနဇာထြန္းဟာ ႏိုင္ငံေတာ္ အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈ၊ ရုန္းရင္းဆန္ခတ္ျဖစ္ေစရန္ ရည္ရြယ္ရန္စမႈ ပုဒ္မ ၂ ခုနဲ႔ တရားစြဲခံထားရၿပီး အင္းစိန္အက်ဥ္းေထာင္မွာ ထိန္းသိမ္းခံထားရတာ ၃ လခန္႔ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

မေနဇာထြန္းကိုလည္း ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္းက အမႈရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားစာရင္းမွာ ထည့္သြင္းထားပါတယ္။

(RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း ေပးပို႔သည္)

ကြန္မင့္မ်ား (0)
Share
ဆိုက္တခုလံုးသို႔