ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကို ယဥ္ေက်းမႈ ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္ေတြစိုးရိမ္

2019-03-18
အီးေမးလ္
မွတ္ခ်က္ေပးပါ
Share
ပံုႏွိပ္ပါ
လက္နက္ႀကီးက်ည္ က်ေရာက္ထိမွန္ခဲ့တဲ့ အေနာက္ေျမထဲေစတီကို ေတြ႔ရစဥ္
လက္နက္ႀကီးက်ည္ က်ေရာက္ထိမွန္ခဲ့တဲ့ အေနာက္ေျမထဲေစတီကို ေတြ႔ရစဥ္
Photo: Min Thein Aung/ RFA

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္မွာ အစိုးရတပ္မေတာ္နဲ႔ AA ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္တို႔ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားေနလို႔ ျမန္မာ့သမိုင္းအေမြအႏွစ္ ယဥ္ေက်းမႈအေဆာက္အဦးေတြ ပ်က္စီးတာေတြရွိသလို UNESCO ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ စာရင္းဝင္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းမႈကိုလည္း အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ေဒသခံေတြနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေရးပညာရွင္ေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

RFA သတင္းေထာက္ ကိုေက်ာ္သူ က စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။


■ ၿပီးခဲ့တဲ့မတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔ညပိုင္းက ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း လက္နက္ႀကီး က်ေရာက္တာေတြ အပါအဝင္ ေသနတ္ပစ္ခတ္တာေတြေၾကာင့္ အေနာက္ေျမထဲေစတီကို လက္နက္ႀကီးက်ည္ က်ေရာက္ထိမွန္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ရွစ္ေသာင္းဘုရားအနီး လံုျခံဳေရးတဲကိုလည္း လက္နက္ႀကီးက်ည္ ထိမွန္ခဲ့တာေတြရွိခဲ့တာမို႔ ယဥ္ေက်းမႈဇုန္အတြင္းပိုင္းေနရာအထိ က်ည္ဆံေတြ က်ေရာက္ခဲ့တယ္ဆိုတာေတြဟာ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ေတြအတြက္ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

အခုဒီႏွစ္ စက္တင္ဘာလမွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ဇုန္ကို UNESCO ကမၻာ့ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ဆီ မူၾကမ္းတင္ျပဖို႔ရွိသလို ၂၀၂၀ ေဖေဖာ္ဝါရီလမွာေတာ့ အၿပီးသတ္တင္ျပရမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

ပစ္ခတ္မႈေတြကို ရပ္တန္႔ေပးဖို႔ ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ေဒါက္တာသန္းထိုက္ က ေျပာပါတယ္။

"တိုက္ပြဲျဖစ္တယ္ဆိုတာက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေရး ေဆာင္ရြက္ေနတာကို ထိခိုက္ေစတာေပါ့ေနာ္၊ ဒီအေမြအႏွစ္ေတြကို စီမံခန္႔ခြဲအုပ္ခ်ဳပ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ ႏုိင္တာမရွိတဲ့အတြက္ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးကို အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ပါတယ္၊ လက္ရွိအေနအထားေတြက ဇုန္ထဲမွာက်ေရာက္တာေပါ့ေလ၊ ဒီရက္ထဲမွာျဖစ္တာ အေနာက္ေျမထဲေစတီထိတယ္၊ လက္နက္ႀကီးက်ည္စမွန္တယ္၊ ရွစ္ေသာင္းဘုရားအနီးက လံုျခံဳေရးတဲကို လက္နက္ႀကီးထိ မွန္တယ္၊ ဒါေတြကဇံုရဲ႕အတြင္းထဲ က်တဲ့ေနရာေတြ၊ ဒီယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ အင္းပက္ေတာ့ျဖစ္တာေပါ့၊ တစ္ကယ္တမ္းေတာ့ ႏွစ္ဖက္လက္နက္ကိုင္ အဖြ႔ဲအစည္းေတြၿငိမ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းျဖစ္မွ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ကမၻာ့အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိ္မ္းေရးလုပ္ငန္းက ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွာျဖစ္မွာေလ"

လက္နက္ႀကီးေတြ လက္ပစ္ဗံုးေတြနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈဇုံထဲမွာ ပစ္ခတ္ေနၾကတာေၾကာင့္ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ အေဆာက္အဦးေတြ ပ်က္စီးကြယ္ေပ်ာက္သြားမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။

စစ္ပြဲေတြျမန္ျမန္ၿငိမ္းခ်မ္းေစခ်င္တယ္လို႔ ေျမာက္ဦးယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေဒသ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥကၠ႒ ေဒၚခင္သန္းက အခုလို ေျပာပါတယ္။

"စစ္ပြဲဧရိယာသည္ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ဧရိယာထဲမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အစားထိုးမရႏိုင္ေအာင္ ပ်က္စီးသြားႏိုင္ပါတယ္၊ လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ဗံုးေတြနဲ႔ ေလယာဥ္ေတြရယ္ အေပၚကေနျဖတ္သန္းၿပီး ပစ္မယ္ခတ္မယ္ဆိုရင္ အစားထိုးမရတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေတြ ေပ်ာက္သြားမွာ အထူးစိုး ရိမ္ေနၾကပါတယ္၊ ယဥ္ေက်းမႈဇုန္ထဲ ေနၾကသူေတြနဲ႔ ျပည္သူေတြကလည္း ၿငိမ္းခ်မ္းခ်င္ေနၾကပါတယ္၊ ဆူပူတာ ယဥ္ေက်းမႈဇုန္အတြင္းမွာ ထိခိုက္တာေတြကို ဘယ္သူမွ မလိုလားၾကပါဘူး၊ ေအးခ်မ္းခ်င္ပါတယ္၊ အားလံုးက ၿငိ္မ္းၿငိမ္းခ်မ္းခ်မ္းနဲ႔ စစ္ပြဲကိုအလိုမရွိပါဘူး"

ရခိုင္ေဒသမွာ ခုလို သမိုင္းဝင္ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္အေဆာက္အဦးေတြရွိတာမို႔ ကမၻာလွည့္ခရီးသြားေတြဟာ ၂၀၁၉ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းကလည္းက လံုးဝရပ္တန္႔သြားသလို ျပည္တြင္းခရီးသြားေတြဆိုရင္လည္း ေျမာက္ဦးဘက္မွာ တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ပြားတယ္ဆိုတဲ့ အခ်ိန္ကတည္းက လံုးဝလာေရာက္တာ မရွိၾကေတာ့ဘူးလို႔လည္း သိရပါတယ္။
ဟိုတယ္၊ တည္းခိုခန္း၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းေတြလည္း ရပ္ဆိုင္းေနရတဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိေနတယ္လို႔ ေဒသခံလုပ္ငန္းရွင္ေတြက ေျပာပါတယ္။

ေျမာက္ဦး မင္းသမီး ဟိုတယ္လုပ္ငန္းရွင္ ဦးဦးလွျမင့္ က ---

"အဓိကက ေျမာက္ဦးမွာေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အဦးေတြရွိလုိ႔ လူေတြလာ ေရာက္တာေပါ့ အခုက အဲဒီမွာတိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ လံုးဝကို ရပ္သြားၿပီေလ၊ အရင္ကတည္း ကလည္း ေျမာက္ဦးဟာ ဧည့္သည္လာတာနည္းပါတယ္၊ ေျမာက္ဦးမွာရွိတဲ့ ဟိုတယ္ တည္းခိုခန္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက အဲဒီဧည့္သည္ကိုမွီၿပီးေတာ့လုပ္ေနၾကတဲ့သူ ေတြရွိတယ္၊ အဲဒီလုပ္ငန္းေတြအကုန္လံုးဟာရပ္သြားၿပီေပါ့၊ ကၽြန္ေတာ္စဥ္းစားလို႔မရဘူးဗ် ဒီလူေတြ ဘယ္လိုအေတြးအေခၚနဲ႔ ဒီေနရာေတြမွာတိုက္သလဲေတာ့မသိဘူး၊ ေျမာက္ဦးမွာ ဘယ္နားပိုပဲၾကည့္ ၾကည့္ ဘုရားေစတီပုထိုးေတြ ပစ္ခ်င္တဲ့ေနရာကိုပစ္ဗ်ာ ထိမွာပဲ"

မတ္လ ၁၅ ရက္ေန႔ကေန ဒီကေန႔အထိ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ထဲမွာ AA ရကၡိဳင့္တပ္မေတာ္က လႈပ္ရွားသြားလာတာ၊ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာလည္း မရွိေၾကာင္း AA သတင္းျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ခိုင္သုခ က ေျပာပါတယ္။

"အဲဒီမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔နဲ႔ တိုက္ပြဲျဖစ္ပြားတာ ဘာမွမရွိဘူး၊ ဗမာ့တပ္မေတာ္ဖက္ကေတာ့ တိုက္ပြဲအတုေတြ ဖန္တီးေနတယ္၊ ညအခ်ိန္ေတြမွာ ဟိုကပစ္ဒီကပစ္နဲ႔ လူေနရပ္ကြက္ထဲကို လက္နက္ႀကီးေတြမွန္တယ္၊ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ ေစတီေတြကိုမွန္ၿပီး ပ်က္စီးတာေတြရွိတယ္၊ ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံမွာေနၿပီးေတာ့ ဗုဒၶဘာသာကိုးကြြယ္တယ္လို႔ ေျပာၿပီးေတာ့မွ ဘုရားေစတီေတြထဲ ဖိနပ္ေတြစီးၿပီးေတာ့ သြားေနၾကတာေတြရွိသလို ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ေတြထဲမွာ စခန္းခ်တဲ့ဟာေတြေတာင္ရွိတယ္၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ေတြကို ဖ်က္ဆီးေနတာ"

တပ္မေတာ္ဘက္ကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းအတြင္း AA အဖဲြ႔က တပ္မေတာ္စစ္ေၾကာင္းကို မုိင္းဆြဲတုိက္ခိုက္တာေၾကာင့္ ျပန္လည္ပစ္ခတ္တာေတြ ရွိခဲ့တယ္လို႔ RFA ကို ေျပာပါတယ္။

ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈဇုန္ထဲမွာ AA က ေနရာယူထားတာေတြရွိတယ္လို႔ အေနာက္ပိုင္းတိုင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္ တိုင္းဦးစီး ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဝင္းေဇာ္ဦး က ေျပာပါတယ္။

"ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕မွာဆိုရင္ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အဦးေတြ ပ်က္တာ၊ လက္နက္ႀကီးေတြက်တာ သူတို႔ ေလွ်ာက္ေျပာေနတာရွိတယ္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေပၚမွာရွိတဲ့ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ ေနရာေတြမွာဆိုရင္ AA က ပစ္က်င္းေတြ တူးထားတာအမ်ားႀကီးပဲ၊ သူတို႔ေျပာတာတစ္ျခား လုပ္တာတစ္ျခားျဖစ္ေနတယ္"

ဒါကေတာ့ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္တြင္း ပစ္ခတ္မႈေတြေၾကာင့္ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ အေဆာက္အဦးေတြ ပ်က္စီးမွာကို စိုးရိမ္ေနၾကတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ဆိုက္တခုလံုးသို႔