خىتاي تايلاند ھۆكۈمىتىگە، تايلاندتا تۇتۇپ تۇرۇلۇۋاتقان بەش ئۇيغۇرنىڭ خىتايدا ئۈستىدىن تۇتۇش بۇيرۇقى چىقىرىلغانلىقىنى ئۇقتۇرۇپ، ئۇلارنى قايتۇرۇپ ئېلىپ كېتىش ئۈچۈن ھەرىكەتكە ئۆتكەن.
تايلاندتىكى بەش ئۇيغۇرنىڭ ئادۋوكاتى نادتىسىرى بېرگمان، يەنى ناتالى خانىمنىڭ رادىيويىمىزغا بىلدۈرۈشىچە، تايلاند پادىشاھى ئىككى ئەمەس بەش ئۇيغۇرنىڭ ھەممىسىگە كەچۈرۈم ئېلان قىلغان، ئەمما ھازىرچە پەقەت ئىككى ئۇيغۇرنىڭ تۈرمە جازا مۇددىتى ئاخىرلاشتۇرۇلغان بولۇپ، قالغان ئۈچى تېخىچە تۈرمىدە ئىكەن.
ئادۋوكاتنىڭ چۈشەندۈرۈشىچە، بۇ كەچۈرۈم پەقەت تۈرمە جازا مۇددىتىنى قىسقارتىدىكەن؛ تۈرمىدىن چىققاندىن كېيىنكى ئاقىۋىتىنى بىخەتەرلىك كاپالىتىگە ئالمايدىكەن. ئۇنىڭ يەنە ئەسكەرتىشىچە، تايلاندنىڭ قىيىن-قىستاققا ئائىت بىر يەرلىك قانۇنىنىڭ 13-ماددىسىدا، قىيىن-قىستاققا دۇچ كېلىش خەۋپى بولغانلارنى ئۆز دۆلىتىگە قايتۇرۇش مەنئى قىلىنغان بولۇپ، ئەگەر مۇشۇ قانۇن كارغا كېلىپ قالسا، بۇ ئۇيغۇرلارنىڭ خىتايغا قايتۇرۇلۇشىنىڭ ئالدى ئېلىنىشى مۇمكىن ئىكەن.
رېيتېرزنىڭ 4-نويابىردىكى خەۋىرىگە قارىغاندا، تايلاند ھۆكۈمىتى بەش ئۇيغۇرنىڭ تايلاند سوتىدا خىتاينىڭ قايتۇرۇپ ئېلىپ كېتىش تەلىپىگە قارشى ئۆزىنى قوغداش ھوقۇقى بارلىقىنى بىلدۈرگەن.
تايلاندتىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ئەھۋالىدىن خەۋەر ئېلىپ تۇرۇۋاتقان ئاۋسترالىيەدىكى پائالىيەتچى بەختىيار بۆرە ئەپەندى، تايلاند سوتىنىڭ ئۆتكەن قېتىم 40 ئۇيغۇرنىڭ خىتايغا قايتۇرۇلۇشىنىڭ ئالدىنى ئالىدىغان چاغدىمۇ كارغا كەلمىگەنلىكىنى، سوت ئىككى كۈن داۋام قىلىپ، ئۈچىنچى كۈنىگە كەلگەندە، يەنى ھۆكۈم چىقىشتىن بۇرۇن، 40 ئۇيغۇرنىڭ خىتايغا قايتۇرۇلغانلىقىنى ئەسلىتىپ، تايلاندنىڭ قارىماققا بەش ئۇيغۇرغا كەچۈرۈم ئېلان قىلىپ، يەڭ ئىچىدە بولسا ئۇلارنى خىتايغا قايتۇرۇشنىڭ قەدىمىنى تېزلىتىۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ.
ئادۋوكات ناتالى رادىيويىمىزغا يوللىغان يازما جاۋابىدا ئۆزىنىڭ ئىككى ئۇيغۇر بىلەن ئەڭ يېقىندا قاچان كۆرۈشكەنلىكى ھەققىدە مەلۇمات بەرمىدى. كەچۈرۈم تەشكىلاتىنىڭ 5-نويابىردىكى باياناتىغا قارىغاندا، ئىككى ئۇيغۇر 21-ئۆكتەبىردە كۆچمەنلەر تۇتۇپ تۇرۇش مەركىزىگە يۆتكەلگەندىن بۇيان، تايلاند دائىرىلىرى ئۇلارنىڭ ئادۋوكاتلىرى ۋە كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى بىلەن كۆرۈشۈشىگە يول قويمىغان.
بەختىيار بۆرە ئەپەندى مانا بۇ ئۇچۇرلاردىنمۇ، بەش ئۇيغۇرنىڭ ئاقىۋىتى ھەققىدىكى ئەندىشىسىنىڭ بارغانسېرى كۈچىيىۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈرىدۇ.
ناتالى رادىيويىمىزغا يەنە بەش ئۇيغۇرنى ئۈچىنچى بىر دۆلەتكە ئورۇنلاشتۇرۇش تىرىشچانلىقىنىڭ داۋاملىشىۋاتقانلىقىنى، ئەمما ئۇلارنى قوبۇل قىلىدىغان دۆلەتنىڭ تېخىچە ئېنىقلانمىغانلىقىنى بىلدۈردى.
كىشىلىك ھوقۇقنى كۆزىتىش تەشكىلاتى ۋە خەلقئارا كەچۈرۈم تەشكىلاتى بۇ ھەپتە ئارقا-ئارقىدىن بايانات ئېلان قىلىپ، تايلاندنى ئۆتكەنكى خاتالىقىنى تەكرارلىماسلىققا ۋە كەچۈرۈمگە ئېرىشكەن ئۇيغۇرلارنىڭ بىخەتەر ئۈچىنچى دۆلەتكە ئورۇنلاشتۇرۇلغۇچە بولغان ئارىلىقتىكى بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىشقا چاقىردى.