Thủ tướng có thực tâm để cho trí thức tham gia phản biện?

Anh Vũ, thông tín viên RFA
2015-04-26
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Website Chính phủ cho biết, Thủ tướng vừa ban hành quyết định 501/QĐ-TTg nhằm thí điểm tổ chức Diễn đàn khoa học chuyên nghiệp của trí thức khi tham gia hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội
Website Chính phủ cho biết, Thủ tướng vừa ban hành quyết định 501/QĐ-TTg nhằm thí điểm tổ chức Diễn đàn khoa học chuyên nghiệp của trí thức khi tham gia hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội
Screen capture

Thủ tướng vừa quyết định cho thí điểm tổ chức Diễn đàn khoa học chuyên nghiệp của trí thức, để cho trí thức tham gia hoạt động tư vấn, phản biện các chủ trương, chính sách. Tuy nhiên nội dung của quyết định này cho thấy không chỉ vi Hiến, mà còn cho thấy Thủ tướng không thực sự cởi mở và thậm chí còn nhiều nghi ngại.

Vậy Thủ tướng có thật tâm mong  muốn để trí thức tham gia phản biện hay không?

Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội

Hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa ra các quyết sách của nhà nước đối với các chính sách phát triển kinh tế -xã hội, an ninh quốc phòng của mỗi quốc gia.

Hoạt động này nhằm bổ sung thêm các luận cứ khoa học, dựa trên cơ sở thực tiễn chân thực, khách quan, nhằm tạo ra sự đồng thuận xã hội, đồng thời phát huy tính hiệu quả của các dự án hay chính sách của nhà nước.

Nói về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội dưới góc độ khoa học,  Thạc sĩ Trần Thị Ái Liên - Trường ĐH Hoa Sen cho biết:

“Tư duy phản biện là một khả năng phân tích đánh giá, tìm hiểu thông tin rồi sau đó lập luận và chứng minh cái lập luận của mình bằng các chứng minh đo đạc được, kiểm chứng được để đưa ra một kết luận cuối cùng mang tính thuyết phục phù hợp với quy luật logic. Cái chữ phản biện nghĩa thật là cãi ngược lại, song phản biện không có nghĩa là như thế, mà nó có thể là đồng ý hoàn toàn, cũng có thể là đồng ý một nửa hoặc là không đồng ý hay không cãi lại. Nhưng nó là quá trình suy nghĩ cân nhắc sâu và rộng.”

Theo website Chính phủ cho biết, Thủ tướng vừa ban hành quyết định 501/QĐ-TTg nhằm thí điểm tổ chức Diễn đàn khoa học chuyên nghiệp của trí thức khi tham gia hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội các chủ trương, chính sách, dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Theo đó, đây là diễn đàn khoa học chuyên nghiệp hoạt động trên nguyên tắc bảo đảm tính khoa học, trung thực, khách quan, để đóng góp tích cực cho sự phát triển đất nước, bảo vệ lợi ích của quốc gia và tuân thủ luật pháp VN.

Bình luận về vấn đề này, TS. Nguyễn Quang A nói với chúng tôi:

“Tôi cũng không quan tâm lắm khi ông Thủ tướng vẽ ra cái phản biện hay là cái nghiên cứu, ông ấy có giỏi hay cởi mở thì ông hãy hủy cái quyết định 97 của ông ấy 5-7 năm trước đi thì lúc ấy tôi mới có thể tin được. Chứ còn cái quy định về phản biện hay về thế nọ thế kia cho các nhà khoa học thì cũng là cái chả ra đâu vào đâu cả. Một mặt thì ông ấy vẫn muốn nghe, nhưng một mặt thì ông áy vẫn muốn bịt mồm những người khác và ông ấy chỉ muốn nghe để cho ông ấy nghe thôi thì tôi nghĩ rằng một môi trường như thế chẳng phải là một môi trường phản biện và cũng chẳng phải là một môi trường khuyến khích. ”

Cái chữ phản biện nghĩa thật là cãi ngược lại, song phản biện không có nghĩa là như thế, mà nó có thể là đồng ý hoàn toàn, cũng có thể là đồng ý một nửa hoặc là không đồng ý hay không cãi lại. Nhưng nó là quá trình suy nghĩ cân nhắc sâu và rộng

Thạc sĩ Trần Thị Ái Liên

Đánh giá về vai trò của trí thức trong việc tham gia phản biện các vấn đề của nhà nước cũng như cộng đồng xã hội, GS. Nguyễn Huệ Chi cho biết:

Các thành viên Viện IDS. Ảnh: Tư liệu (Internet)
Các thành viên Viện IDS. Ảnh: Tư liệu (Internet) Photo: RFA

“Đã nói đến trí thức thì phải có cái tầm nhìn để dẫn dắt xã hội được, muốn thế thì trước các vấn đề lớn của đất nước hay của cộng đồng thì anh phải có ý kiến. Mà ý kiến này phải là một ý kiến độc lập tự anh, chứ không phải bị lệ thuộc bởi một thế lực nào hết. Đã là trí thức thì phải là người có cái tầm, và có trách nhiệm và nghĩa vụ đối với xã hội như thế. Cho nên tôi nghĩ rằng phản biện xã hội là chức năng của trí thức chứ không phải của ai hết. ”

Chính quyền vi phạm pháp luật nhiều nhất

Viện IDS là một viện nghiên cứu chính sách tư nhân độc lập đầu tiên ở VN, chỉ trong một thời gian ngắn viện này đã thu hút nhiều sự chú ý của giới quan tâm chính trị - thời sự trong và ngoài nước. Đây là tổ chức khoa học và công nghệ được các nhà khoa học tự thành lập. Tuy vậy, Viện IDS đã phải giải tán trước các áp lực của Chính phủ dưới thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Nói về sự kiện này, TS. Nguyễn Quang A – nguyên Viện trưởng Viện phản biện IDS cho biết:

“Cái Viện (IDS) của chúng tôi ra đời khi ông Nguyễn Tấn Dũng đã là Thủ tướng rồi, chúng tôi hoạt động được 2 năm thì ông Thủ tướng ra một cái quyết định 97, ông ấy thay đổi môi trường pháp lý để chúng tôi không thể hoạt động được. Với tư cách là những người phản biện độc lập về chính sách, thì chúng tôi đã tự giải tán. Tôi nghĩ rằng nếu thực sự ông ấy muốn phản biện thật thì ông ấy hãy hủy cái quyết định do chính ông ấy ký 5-7 năm trước. Lúc đó mới có thể tin được một chút gì, chứ còn bây giờ vẽ ra cái quy chế phản biện thì tôi nghĩ không có ý nghĩa gì.”

Trên trang Văn Việt, nhà báo Huy Đức đã bình luận cho rằng, việc Thủ tướng Chính phủ vừa quyết định thí điểm tổ chức Diễn đàn khoa học chuyên nghiệp của trí thức, nếu so với cung cách “đóng cửa làm chính sách” của nhà nước VN lâu nay thì quyết định 501/QĐ-TTg đã có vẻ như cởi mở hơn. Tuy vậy, theo Điều 25 - Hiến pháp VN năm 2013 quy định công dân có quyền “Tiếp cận thông tin và phát biểu công khai ý kiến của mình về các chủ trương, chính sách, dự án phát triển kinh tế – xã hội” thì thấy quyết định của Thủ tướng quy định“chỉ những trí thức được chọn mới có quyền phản biện" lại là vấn đề vi hiến.

Tôi nghĩ rằng với quyết định như thế chứng tỏ rằng ông Thủ tướng đã vi phạm Hiến pháp. Và rất đáng tiếc là Đảng CSVN, Chính phủ và các cơ quan của nhà nước VN đã là các tổ chức vi phạm Hiến pháp, vi phạm luật của chính họ đưa ra là nhiều nhất

TS. Nguyễn Quang A

Bình luận về vấn đề này, TS. Nguyễn Quang A khẳng định:

“Tôi nghĩ rằng với quyết định như thế chứng tỏ rằng ông Thủ tướng đã vi phạm Hiến pháp. Và rất đáng tiếc là Đảng CSVN, Chính phủ và các cơ quan của nhà nước VN đã là các tổ chức vi phạm Hiến pháp, vi phạm luật của chính họ đưa ra là nhiều nhất. Do đó các tổ chức XHDS và người dân hãy lên tiếng để nói cho họ biết rằng họ là những người vi phạm Hiến pháp, vi phạm pháp luật nhiều nhất. Hãy bớt vi phạm đi!”

Trả lời câu hỏi để trí thức có thể góp phần vào việc phản biện các chính sách phù hợp và đạt hiệu quả thì Nhà nước VN cần phải làm gì?

Với một thái độ rất thẳng thắn, TS. Nguyễn Quang A ghi nhận:

“Tôi nghĩ rất đơn giản, nhà nước hãy thực hiện đúng cái Hiến pháp mà họ đã nêu ra, nhà nước hãy thực hiện đúng những cái luật của họ đã thông qua, cho dù nó vẫn chưa thực sự tốt lắm, nhưng họ vẫn phải nghiêm túc thực hiện. Đó là cái thứ nhất. Nhưng mà người dân và các nhà khoa học, đừng phải đợi họ tạo điều kiện gì cả, hãy đối chiếu theo đúng Hiến pháp là chúng tôi có quyền tiếp cận thông tin và góp ý. Và cứ thế góp ý, bất luận là ông ấy có thích hay không? Bất luận có theo các quy định của các ông ấy không, vì quyết định của các ông ấy là quyết định vi Hiến.”

Phản biện của trí thức không có nghĩa là phản đối, nhưng nó là quá trình suy nghĩ cân nhắc sâu và rộng của các trí thức trước các vấn đề quan trọng của đất nước hay cộng đồng xã hội. Để thấy hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội các chủ trương, chính sách của mỗi quốc gia có tầm hết sức quan trọng. Ở các quốc gia phát triển, chính quyền luôn coi trọng và có các chính sách phù hợp để khuyến khích các hoạt động này đối với các trí thức.

Ý kiến (10)
Share

Độc giả không muốn nêu tên

Thưa ngài Thủ Tướng (và các ngài khác trong nhóm chóp bu Đảng Cộng Sản),

Nếu các ngài thực tâm muốn nghe ý (phản biện của) dân, xin các ngài làm như sau:

1) Chính các ngài hoặc bảo phụ tá đọc hết các trang web mà các ngài gọi là "thế lực thù địch", "lề trái", "phản động", "diễn tiến hòa bình", v.v... rồi thi hành đúng như thế. Việc này gọi là lắng nghe "phản biện" của công dân mạng đấy các ngài ạ.

2) Đừng tìm cách chận một trang web nào. Để cho dân đọc thả dàn. Việc này gọi là lắng nghe "phản biện" của toàn dân đấy các ngài ạ.

3) Giải quyết cho dân oan một cách công bằng ngay. Việc này gọi là lắng nghe "phản biện" của dân đen đấy các ngài ạ.

4) Dân có đi biểu tình chống tàn sát cây xanh thì công an phải bảo vệ an toàn cho họ. Nói cách khác là phải ủng hộ những người biểu tình. Đừng để lũ côn đồ quấy rầy. Việc này gọi là lắng nghe "phản biện" của dân thành phố đấy các ngài ạ.

5) Chăm lo cho những thương phế binh của cả 2 miền (trước năm 1975). Việc này gọi là lắng nghe "phản biện" của những người đã hy sinh đấy các ngài ạ.

6) Đừng để cho bọn Tàu Cộng xâm chiếm biển đảo. Đừng để cho bọn Tàu Cộng đổ rác công nghiệp trên đất Việt, làm môi trường sống của dân thành ô nhiễm (xin nhắc các ngài, bọn Tàu Cộng ngu xuẩn đã hủy hoại nước Trung Hoa rồi. Nay chúng muốn xuất cảng thứ độc hại đó qua nước ta.) Việc này gọi là lắng nghe "phản biện" của tổ tiên đấy các ngài ạ.

7) Tạo ra công bằng xã hội. Đừng để bọn đảng viên của các ngài phè phỡn trên sự bần cùng của đại đa số nhân dân. Việc này gọi là lắng nghe "phản biện" của giới công nông đấy các ngài ạ.

Còn nhiều điều khác nữa. Tôi hết giờ để viết rồi. Nhưng thiển nghĩ, nếu các ngài làm được bấy nhiêu thôi, người dân sẽ rất quý mến Đảng Cộng Sản. Các ngài chẳng cần điều 4 trong hiến pháp, dân vẫn muốn các ngài giữ các chức vụ trong chính phủ.

Bằng không, tôi thiết nghĩ các ngài chỉ là hạng bịa chuyện. Cứ nhìn vài thí dụ mà xem.

Tôn giáo có mặt trong xã hội nước Việt từ trước khi tổ tiên các ngài sinh ra. Nay các ngài bịa ra Phật Giáo quốc doanh, Công Giáo quốc doanh, v.v... để kềm chế, lũng đoạn tôn giáo.

Việc viết văn làm báo có mặt trên thế giới từ trước khi ông Hồ Chí Minh có mặt trên thế gian. Nay các ngài bịa ra lề phải, lề trái để áp chế tư tưởng.

Trong thế giới internet ngày nay, các ngài biết là không thể kiểm soát nổi sự lan truyền những dư luận, những phê phán của dân, các ngài toan bịa ra cơ chế phản biện để hòng kiểm soát hay sao? Xin lỗi các ngài nghe, làm như thế là ........ ngu lắm! Không làm được đâu.

28/04/2015 23:09

Độc giả không muốn nêu tên

Ha, ha, ha, ... Trò này lại cũng như báo chí "lề phải" thôi. "Phản biện" lại sẽ được đặt dưới sự "chỉ đạo" của một tổng biên tập ..... phản biện (lề phải).

Này nhé, ai muốn làm việc trong ngành truyền thông, đã có hệ thống báo chí quốc doanh. Ai muốn có đời sống tâm linh, đã có tôn giáo quốc doanh. Công nhân đã có nghiệp đoàn quốc doanh. Thiếu nhi đã có đoàn (quốc doanh) cháu ngoan bác Hồ. Thanh niên thiếu nữ đã có đoàn quốc doanh. Đảng Cộng Sản lo cho dân từ trong nôi tới mộ phần. Cần gì ..... "phản biện"???? Thật là một lũ .......... MẶT MO!!!

28/04/2015 21:58

bo tay

nơi gửi vn

Dung nghe nhung gi cs noi, hay nhin ky nhung gi cs lam. Do la cau nam long trong moi nguoi dan Vietnam

27/04/2015 21:59

Ngô Đình

nơi gửi VN

Ts Ng Quang A nói chính xác! Ô TT Dũng nói vậy thì cái kiểm chứng đầu tiên là hủy ngay cái quyết định đã khiến nhóm IDS phải tử kìa!!! Riêng cá nhân tôi, tôi chẳng bao giwof tin ô TT Dũng chút nào.! Còn nhớ ngày nào mới lên thay ông Khải, ông ta nói gì về tham nhũng chắc bà con còn nhớ?! Và riêng cá nhân tôi, ô TT này ưa nổ vậy thôi! Nói như dân Nam bộ -quê gốc ông ta- là: Nói zậy mà hổng phải zậy đó bà con ơi! Suy cho cùng ông ta cũng là CS thôi, mà CS gộc. CS là dối trá và tàn ác, làm gì có chuyện thực tâm?!

27/04/2015 10:08

Tiêu Cà Mau

nơi gửi Hoa Kỳ

Thưa ông TBT " nguyen phu trong " người ta thường nói rau nào sâu nấy nên tôi xin hiến kế cho ông để " chống đạo luật S-219 " cuả ông Ngô Thanh Hải ,với chính quyền cuả ông là thành phần Bần cố nông thì phải dùng phương pháp cuả BCN là ra nghị quyết thí điểm VN ta dân chủ gấp vạn lần cuả Mỹ cũng như Canada nhưng TNS Ngô Thanh Hải cùng phản động Việt Kiều cố tình xuyên tạc lịch sử VN . Nói xấu Đảng ta là nói xấu đất nước do đó sau ngày 30/4/2015 sẻ cấm Việt kiều lưu vong ở Canada nhập cảnh vào VN 3 năm để cảnh cáo hành động phản quốc . Nếu nước Mỹ và các nước khác nếu có hành động tương tự thì cũng lãnh hậu quả như vậy , tôi xin bảo đảm hiệu quả 100% vì đàn nào Mỹ và Canada cũng phải giẫy chết mình cho chúng chết sớm hơn thì có sao đau , nếu đánh thì Mỹ cũng đánh không lại mình , đây là kế sách cuả bần cố nông rất hiệu quả 100 % . Bằng chứng Thủ tướng vừa quyết định cho thí điểm tổ chức Diễn đàn khoa học chuyên nghiệp của trí thức, để cho trí thức tham gia hoạt động tư vấn, phản biện các chủ trương, chính sách. Tuy nhiên nội dung của quyết định này cho thấy không chỉ vi Hiến, mà còn cho thấy Thủ tướng không thực sự cởi mở và thậm chí còn nhiều nghi ngại.
Vậy Thủ tướng có thật tâm mong muốn để trí thức tham gia phản biện hay không?
Thì xin hãy thả ông Trương Duy Nhất để trí thức tham gia phản biện còn việc bỏ tù ông Trương Duy Nhất là việt cuả bần cố nông là người trí thức thì không thể làm những việt thấp kém như vậy .

26/04/2015 21:34

Xem tất cả ý kiến.

Xem toàn trang