Biển người viếng chùa Tam Chúc có nói lên sự hưng thịnh của Phật giáo?

Diễm Thi, RFA
2021-03-19
Share
Biển người viếng chùa Tam Chúc có nói lên sự hưng thịnh của Phật giáo? Các nhà sư Phật giáo trong Ngày Phật Đản tại chùa Tam Chúc. Ảnh chụp năm 2019.
REUTERS

 Hôm 14 tháng Ba vừa qua, báo chí trong nước đưa tin kèm hình ảnh biển người đông nghẹt tại khuôn viên chùa Tam Chúc để tham quan, lễ chùa. Chùa Tam Chúc hiện được quảng cáo là ngôi chùa lớn nhất thế giới được xây dựng trên nền ngôi chùa Tam Chúc cổ tự với niên đại hơn 1000 năm.

Báo Dân Việt dẫn lời Thượng tọa Thích Minh Quang, Phó trụ trì chùa Tam Chúc rằng, ngày cao điểm thường khoảng trên 10.000 người nhưng hôm 14 tháng Ba lượng khách tăng đột biến khiến nhà chùa rơi vào thế bị động. Thống kê cho thấy có khoảng 50.000 du khách. Để chở khách tham quan vào chùa, hơn 400 xe điện hoạt động liên tục song không thể đáp ứng nhu cầu. Ban quản lý chùa Tam Chúc phải tăng cường thêm 30 xe khách loại 45 chỗ, đồng thời ba lần dừng bán vé xe điện, vé thuyền để giảm tải khách. Các điểm như cổng Tam Quan, vườn Cột Kinh, điện Quan Âm, điện Pháp Chủ, điện Tam Thế và chùa Ngọc đều chật kín du khách.

Ngoài việc lo ngại dịch COVID bùng phát, dư luận xã hội cho rằng chuyện hàng chục ngàn người đổ đến chùa Tam Chúc như vậy là chuyện lạ, bởi đây là ngôi chùa mới xây chứ không phải ngôi chùa truyền thống hàng trăm năm như chùa Hương.

Theo thống kê từ Chính phủ, lượng du khách tìm về chùa Hương vãng cảnh, lễ Phật trong ngày đầu mở cửa 13 tháng Ba vừa qua chỉ khoảng 30.000 người, tức khoảng 60% lượng khách đổ về chùa Tam Chúc.

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện cho rằng, các công ty du lịch nắm bắt được tâm lý khủng hoảng lòng tin của người dân Việt nên quảng cáo rất mạnh hình thức du lịch tâm linh. Ông nói:

“Mấy năm gần đây có một sự rất lạ lùng là những ngôi chùa to lớn mới lập được các báo chí tung hô rất nhiều, ví dụ như chùa bái Đính, chùa Ba Vàng, chùa Tam Chúc. Nhưng hoạt động của những ngôi chùa này thực sự không phải để tôn vinh đạo pháp và hoằng dương Phật pháp, mà nó hoạt động giống như những công ty du lịch. Có thể gọi là những công ty TNHH về du lịch văn hóa tâm linh. Người ta đã nắm bắt được nhu cầu rất lớn của người dân Việt Nam hiện nay là khủng hoảng về lòng tin.

Họ không còn biết tin vào đâu nữa và họ cảm thấy cuộc sống của họ có nhiều bất trắc, rủi ro cả trong công việc làm ăn lẫn trong cuộc sống. Họ phải tìm một niềm tin ở tôn giáo hoặc tín ngưỡng.”

Trong một trang web quảng cáo về du lịch trong nước, chùa Tam Chúc được giới thiệu là ‘quần thể khu di tích chùa Tam Chúc - ngôi chùa lớn nhất thế giới với các hạng mục: Cổng Tam Quan, Vườn Cột Kinh, Điện Tam Thế. Bước qua hàng cửa gỗ chạm khắc tinh xảo, phía trước là ba pho Tam Thế đại diện cho quá khứ, hiện tại và vị lai. Đoàn sẽ tham quan Điện Pháp Chủ, điện Quan Âm, vãn cảnh chùa Ngọc trên đỉnh núi Thất Tinh với 299 bậc lên, được xây dựng hoàn toàn bằng khối đá granit lấy từ Ấn Độ.’

2019-05-13T163008Z_864269112_RC1AE2A6EBC0_RTRMADP_3_VESAK-DAY-VIETNAM.JPG
Một nhà sư đang cầu khấn tại chùa Tam Chúc. Reuters

Tiến sĩ tâm lý Phạm Quỳnh Hương nhận định về hiện tượng chùa Tam Chúc vừa qua:

“Theo tôi, một phần là do Việt Nam có phong tục đi chùa dịp Tết. Tết năm nay do dịch bệnh nên người ta không thể đi, đến khi được nới lỏng thì họ đổ lên chùa đông như vậy. Một phần nữa là do người ta tập trung vào một ngôi chùa chứ nếu rải ra nhiều chùa thì không đến mức đông như vậy. Chùa Tam Chúc mới xây và được quảng cáo dữ quá nên người dân dân đổ về quá đông. Quảng cáo rầm rộ từ trước cho đến bây giờ vẫn đang quảng cáo trên TV, trên báo mà người ta gọi là du lịch tâm linh, tức là du lịch lễ chùa. Chính vì quảng cáo mạnh như thế nên lượng người đến đông như vậy.

Hòa Thượng Thích Không Tánh thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam thống nhất từng nhận định với RFA rằng, bây giờ đời sống xã hội Việt Nam về mọi mặt đều suy yếu, xuống cấp, người dân bây giờ quá nhiều khổ đau, cuộc sống bấp bênh nên họ không có niềm tin vào xã hội mà họ chỉ biết tin vào Thần Thánh.

Theo một số nhà xã hội học, việc tư nhân đầu tư xây dựng những ngôi chùa lớn có tính thẩm mỹ cao ở một khía cạnh nào đó đem lại giá trị văn hóa, kiến trúc cho xã hội. Tuy nhiên, nếu quản lý chùa theo xu hướng thương mại hóa thì thành phản cảm. Sinh hoạt tâm linh vốn khuyến khích con người làm điều thiện. Một khi tâm linh bị thương mại hóa sẽ tạo ra tâm lý ỷ lại cho con người. Thay vì lao động, họ chỉ nghĩ đến cầu cúng để đạt được sở nguyện.

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện nêu quan điểm của ông: 

“Vào những ngày cuối tuần vừa qua, một ngày mà chùa Tam Chúc đón tới 50.000 người. Thế thì ở đây nó cho thấy một sự mê lầm và khủng hoảng niềm tin của người dân Việt Nam hôm nay. Đấy không phải là sự thịnh vượng của đạo Phật, của Phật giáo mà nó là biểu hiện của thời kỳ mạt pháp của đạo Phật ở Việt Nam.

Những ngôi chùa to lớn với hàng trăm hecta như Bái Đính hay Tam Chúc như một mạng lưới kết hợp rất chặt chẽ với các công ty du lịch cho nên người ta đón khách một cách dễ dàng, đưa đến lợi nhuận kinh khủng. Người dân đi lễ chùa cũng không còn hướng đến Phật pháp, hướng đến những điều thiện, hướng đến điều chân của đạo Phật nữa mà họ đi vào những lời cầu nguyện mê lầm với những mong mỏi về ăn thua và may rủi trong cuộc sống”.

Hiện xã hội đang thiếu bệnh viện, trường học và cơ sở hạ tầng nhiều nơi xuống cấp, thế nhưng những người có tiền không đầu tư vào đây mà lại đầu tư vào những khu du lịch tâm linh, chùa chiền. Những ngôi chùa được xây dựng ngày càng to đẹp sẽ đem lại gì cho xã hội, là điều dư luận có quyền thắc mắc.

Một trong những ngôi chùa được chính vị trụ trì là Đại đức Thích Trúc Thái Minh xác nhận là ngôi chùa lớn trong nước cũng như thế giới, là Chùa Ba Vàng. Ngôi chùa này tọa lạc trên lưng chừng núi Thành Đẳng, thuộc phường Quang Trung, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Ngôi chùa này được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công nhận là ngôi chùa trên núi có tòa chính điện lớn nhất Việt Nam với diện tích 4.500 mét vuông.

Ngôi chùa đang được nói đến nhiều nhất những ngày qua là Chùa Tam Chúc là chùa lớn nhất Đông Nam Á. Toàn khu vực rộng 5.100 ha, bao gồm hệ thống các công trình văn hóa thể thao được xây dựng mới gắn với hồ Tam Chúc nằm ở thị trấn Ba Sao tỉnh Hà Nam.

Chùa Bái Đính là một quần thể Phật Giáo rộng khoảng 540 ha. Du khách lần đầu đến sẽ choáng ngợp trước sự hùng vĩ, rộng lớn và vẻ đẹp nơi đây.

Anonymous says:
19/03/2021 14:29

Tôn giáo - đã từng bị người CS lên án, "là thuốc phiện của nhân dân".
Nay đã khác.
Dù cho các đầu lãnh băng đảng độc tài CSVN luôn rêu rao - "VN đổi mới nhưng không đổi màu", nhưng chúng đã đổi màu, chế độ của chúng đã "đổi mới" trở thành chế độ phát xít của lũ "tư bản đỏ": chúng đã biết lợi dụng tôn giáo để ngu dân!

- "Biển người viếng chùa Tam Chúc có nói lên sự hưng thịnh của Phật giáo?"
- Biển người viếng chùa Tam Chúc chỉ nói lên sự hưng thịnh của BỊP BỢM, và sự thành công của chính sách NGU DÂN bằng "phật giáo quốc doanh"!

Duy Hữu, USA
Duy Hữu, USA says:
19/03/2021 23:46

Chúa đã bỏ loài người ?
Phật đã bỏ loài người ?

Này em xin cứ phụ người
Này em xin cứ phụ tôi
Đời sống quanh đây có vạn lời mời
Đời sống quanh đây tiếng người mừng gọi em vào
Đời đã quen với những kiếp sa nhau

Chúa đã bỏ loài người ?
Phật đả bỏ loài người ?

Này em xin cứu một người
Này em hãy đến tìm tôi
Vì những con sông đã cạn nguồn rồi
Vì gió đêm nay hát lời tù tội quanh đời
Về cùng tôi đứng bên âu lo này

Chúa đã bỏ loài người ?
Phật đã bỏ loài người ?

Này em có nhớ cuộc đời ?
Này em có biết loài người ?
Này em có nhớ gì tôi ?

( Trịnh Công Sơn )

Này em có nhớ gì tôi... tù nhân lương tâm, tù nhân oan, dân oan, trẻ em nghèo thiếu trường học, người già, cô đơn, bệnh tật thiếu bệnh viện...

Nguoithich hoasi
Nguoithich hoasi says:
28/03/2021 21:25

Phương Tây có câu “ Tiền tiêu của người này là lợi tức của người khác “ , vì thế mà có chủ nghĩa tiêu thụ , khuyến khích người tiêu thụ bán hàng , va dịch vụ ( như du lịch )
1/ chúng ta hãy nhìn về mặt kinh tế , chùa xây càng lớn thì kinh phí càng nhiều . Tiền chi phí này vào tay ai ? Vào tay các công ty sản xuất , xây dựng , buôn bán vật liệu xây dựng , công ty trang trí nột thất , đúc tượng , làm chuông v.v . Các công ty này sẽ trả tiền cho nhân viên , thợ , thầy của họ .và như thế tạo công ăn việc làm cho người dân .
Các công ty này , nhân viên , thợ thầy đến lượt họ đóng thuế cho chính phủ , và chính phủ dùng tiền thuế để chi cho các việc công ích khác .
2/ có HS kiến cho rằng nên dùng tiền xây chùa đe làm từ thiện . Giải quyết nạn đói , nghèo bằng cách làm từ thiện chỉ có tính cách nhất thời và nên xem là việc bất đắc dĩ . Cách giải quyết nạn đói nghèo hay hơn hết là tạo việc làm cho người dân , và mức lương tối thiểu phải đủ sống .
Không ai “ làm từ thiện “ cho bằng các nước tien tiến , có chế độ trợ cấp xã hội như trợ cấp thất nghiệp , tàn tật v.v , nhưng vẫn có người nghèo . Lý do là tiền trợ cấp thất nghiệp cho một người phải thấp hơn tiền lương lao động toàn thời thấp nhất của một người lao động , và mức chênh lệch cũng tương đối kha khá , nếu không sẽ có những người không chịu đi làm việc - ( có những quốc gia như Tân Tây Lan , không hạn chế thời gian lãnh tiền thất nghiệp , có nước thì sau 6 tháng bị cắt nên phải lo đi tìm việc ) .
Giải quyết nạn đói nghèo bằng cách cho tiền ( từ thiện ) , giống như đêm đỏ vào Lổ Đen của vũ trụ ( Black hole ) chẳng biết khi nào thì đầy và ngưng
Khi GHPGVNTN ở Úc , xây chùa Quang Minh , mà tôi nghe nói hết 7 triệu thì chính quyền bang Newsouth Wale cho 1 triệu ( chuyện cho tiền là có thật , nhưng con số thì tôi không dám chắc ) , tại sao chính quyền bang này không dùng tiền đó cho thêm người dân Úc đang sống khó khăn vì tiền trợ cấp ít ? Bởi vì họ biết chắc rằng tiền này sẽ vào tay thợ thầy và như thế người dân có thêm hay duy trì việc làm , nhất là trong ngành xây cất , co những việc lao động đơn giản , thợ có thể vừa làm vừa học .
Mặc khác họ muốn các cộng đồng , đặt biệt cộng đồng thiểu số , hay di dân có nơi sinh hoạt chung , duy trì ngôn ngữ , văn hoá của sắc tộc , đất nước cũ của mình , và người già có nơi nối kết , giúp đỡ nhau , tránh tình trạng cô độc sinh ra bệnh tật , lại gây ganh nặng cho chính phủ . Ở Tân tây Lan , Úc , có tổ chức người già , và chính phủ cho tiền thuê tài xế để chở người già đi chơi , đi chùa v.v
3/. Tiền xây chùa to có thể do nhà đầu tư góp vốn , có thể do các Phật tử tinh nguyện đóng góp - nếu họ không đóng góp xây chùa , có thể họ mua vàng để cất , mà người VN thường để dành tiền bằng cách mua vàng cất , vàng cất một chỏ , không lưu chuyển , thì chẳng giúp ích gì cho nền kinh tế .
Chỉ khi nào nhà nước bỏ tiền ra xây chùa đồ sộ , gây thâm thủng ngân sách quốc gia , rồi để chi tiêu việc khác , lại tăng thuế lên ; lúc đó hãy cực lực phản đối . Nhưng việc này cũng tương đối thôi . Thời đại nào cũng có những công trình vĩ đại để đánh dấu thời ấy và để thợ thầy hoàn thiện nền nghệ thuật kiến trúc của nước nhà . Các vua chúa VN ngày xưa xây thành lũy , cũng điện , lăng tẩm nguy nga ( so với thời ấy ) như nhà Nguyễn . Hôm nay Thành Phú Xuân , chùa Thiên Mụ , các lăng Tự Đức , Minh Mạng v.v trở thành nơi thu hút du khách đến ( và tiêu tiền ) .Hacy nghĩ đến tháp Effel , Khải hoàn Môn của Pháp , tượng Nữ Thàn Tự Do của Mỹ ( do Pháp tặng ) , và các công trình kiến trúc vĩ đại khác của thế giới . 3/ còn ý kiến nói rằng nên xây bệnh viện , thì đó là quyền quyết định của nhà đầu tư . Xây bệnh viện đầu tư không phải đơn giản , vì còn vấn đề thuê bác sĩ , y tá , mua sắm máy móc ( một máy trị bệnh chụp hình rất đắt , có thể lên vài triệu đô Mỹ ) , và phải lấy tiền người bệnh . Nếu có lòng hảo tâm xây bệnh việc rồi hiến tặng cho cho nhà nước thì quá tốt rồi.
Nói như thế không phải công trình xây cất nào cũng tốt vì tạo việc làm , xây một sòng bạc , một nhà thổ , một nhà máy sản xuất rượu , thuốc lá , chỉ mang tai hại cho xã hội .
Hãy nghỉ rằng các nhà đầu tư xây chùa vẫn còn tốt quá , nếu họ đem tiền ra nước ngoài đầu tư thì người trong nước sẽ mất lợi , có quốc gia chỉ cần người nước ngoài bỏ ra 500 ngàn Đô ( theo tiền nước họ ) là có thể được cho định cư rồi .
3/ về mặt tâm linh :
Đạo Phật có dáng thịnh hành ? Có , người Âu Mỹ chú ý đến đạo Phật gia tăng , họ áp dụng thiền PG để làm giảm căng thẳng , lo Âu . Ở VN , sô Phật tử , kể cả trẻ tiểu học , đã biết đến Phật pháp nhiều hơn nhờ các khoá tu học và các bài giảng của các thầy. Hãy lên mạng gõ xem hình ảnh các khoá tu dành cho mọi lứa tuổi , cả ngàn Phật tử ngồi nghe giảng . Trước đây ( 1988 ) khi PG ở VN còn bị “ trù dập “ cùng cSc tôn giáo khác , người đến chùa , lễ lạy , khấn vái xin cái gì đó , rồi ra về . Mấy ai hiểu được Phật pháp giờ thì khác hẳn .
Nếu mọi người biết và tin sau vào luật Nhân Duyên Quả , thì tệ nạn xã hội sẽ trở nên hiếm hoi , và xã hội trở nên tốt đẹp hơn.
5/ Nếu đạo Phật là tôn giáo có những lời dạy cực đoan như khuyến khích sự giết người ( như khủng bố ) gây chiến tranh vì muốn bắt mọi người phải theo Phật , và đã gây nhiều tang tóc thương đau trong dĩ và ng thì hôm nay ddeer hạn chế sự phát triển của nó thi lên tiếng chỉ trích việc xây chùa vĩ đại , xây nhiều chùa là điều đáng làm .
6/ Xáy chùa và đi chùa là để ủng hộ Tam Bảo trong việc duy trì chánh Pháp. Không có tăng đoàn những người xuất gia thì đạo Phật đã biến mất khỏi VN , để tránh lời hổng về tâm linh , người ta sẽ theo tà giáo và những mê tín hại người .
PG đã biến mất ở Ấn Đo cho đến thế kỷ trước mới xuất hiện lại sau khi Ấn dành độc lập , biến mất ở Afghanistan , Và miền Trung Đông . Nếu PG còn tồn tại thì làm gí còn nạn phân biệt giai cấp nghiệt ngã cho đến tận hôm nay ở Ấn Độ , nạn khủng bố Hồi giáo vừa qua và nạn xem phụ nữ là bán nô lệ của đàn ông ( chồng , cha ). Vừa qua có một bà khoảng 70 ở một nước Hồi giáo muốn đi nước ngoài , phải có chữ ký cho phép của đàn ông , mà trường hợp bà là chữ ký của một bé trai 9 tuổi , nạn giết phụ nữ ( con , em , vợ ) để bảo vệ danh dự gia đình .
PG biến mất ở các nơi này vì không còn tăng đoàn Phật tử xuất gia
Tôi nghĩ đến việc lớn mà bỏ qua việc nhỏ , việc lớn : duy trì và truyền bá Phật pháp . Việc nhỏ : các sư phạm khinh giời , còn phạm trọng giới thì có pháp luật .

Nhận xét

Bạn có thể đưa ý kiến của mình vào khung phía dưới. Ý kiến của Bạn sẽ được xem xét trước khi đưa lên trang web, phù hợp với Nguyên tắc sử dụng của RFA. Ý kiến của Bạn sẽ không xuất hiện ngay lập tức. RFA không chịu trách nhiệm về nội dung các ý kiến. Hãy vui lòng tôn trọng các quan điểm khác biệt cũng như căn cứ vào các dữ kiện của vấn đề.

Xem toàn trang