Luật nông trại Mỹ: Nông dân cá tra VN cùng đường?

Nam Nguyên, phóng viên RFA
2014-02-13
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Một ao nuôi cá tra ở vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Một ao nuôi cá tra ở vùng đồng bằng sông Cửu Long.
Source nongnghiep.vn

Nghe bài này

Luật nông trại farm bill vừa được Tổng thống Hoa Kỳ Barrack Obama ký ban hành ngày 7/2/2014 có thể ảnh hưởng lớn tới kim ngạch cá tra vào Mỹ, đồng thời xóa xổ hàng loạt ao nuôi của hộ nông dân nhỏ lẻ ở đồng bằng sông Cửu Long.

Thách thức cho ngành thuỷ sản

Tất cả các ao nuôi cá tra và nhà máy chế biến ở Việt Nam sẽ phải nâng cấp và kiểm soát chặt chẽ theo tiêu chuẩn Mỹ, nếu còn muốn sản phẩm cá tra được xuất khẩu vào thị trường này. Theo Luật Nông Trại (farm bill) mới ban hành, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ sẽ áp dụng tiêu chuẩn qui định cá da trơn của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Mỹ sẽ phải đáp ứng các tiêu chuẩn ngang hàng với mặt hàng cá da trơn được sản xuất tại Hoa Kỳ, từ qui trình sản xuất cho đến việc đóng gói và xuất khẩu.

Về nguyên tắc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ sẽ công bố điều kiện cụ thể để thực thi Luật nông trại trong vòng 60 ngày, kể từ ngày 7/2/2014 là ngày Tổng thống Obama ký Luật này. Tuy vậy có thể thấy trước là tiêu chuẩn sản xuất, chế biến đóng gói thủy sản ở nước Mỹ, vốn dĩ là một quốc gia phát triển, sẽ không dễ dàng cho một quốc gia như Việt Nam, đặc biệt đối với những nông dân nuôi cá tra ở Việt Nam.

Trả lời Nam Nguyên, ông Nguyễn Tử Cương Uỷ viên Thường vụ Hiệp hội Cá tra Việt Nam, Phó ban quản lý chất lượng và thương hiệu cá tra nhận định:

“ Dù hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp Mỹ chưa ban hành, nhưng có thể dự đoán trước là sẽ có những nội dung căn bản. Thứ nhất từng lô hàng cá tra sẽ phải kèm theo lý lịch, nó được nuôi ở farm nào và farm đó kiểm soát an toàn thực phẩm, an toàn bệnh dịch, an toàn môi trường và an sinh xã hội ra sao. Chúng tôi nghĩ rằng nước Mỹ đi tiên phong các thị trường khác như Châu Âu và các nơi khác cũng sẽ đòi hỏi như thế này. Việt Nam đã tính trước và có chuẩn bị nhưng khi Luật này có hiệu lực Việt Nam sẽ gặp một số khó khăn trong thời gian đầu. Cụ thể là xuất khẩu thủy sản vào Mỹ có thể bị chững lại. Tuy nhiên trong xu thế quan hệ mọi mặt nói chung giữa Việt Nam và Mỹ đang được cải thiện, chúng tôi nghĩ rằng sẽ có đàm phán giữa Bộ Nông nghiệp Việt Nam và Bộ Nông nghiệp Mỹ để có lộ trình thích hợp đáp ứng được Luật Mỹ, nhưng đồng thời cũng không gây quá nhiều khó khăn cho Việt Nam trong quá trình chuyển đổi.”

Nước Mỹ đi tiên phong các thị trường khác như Châu Âu và các nơi khác cũng sẽ đòi hỏi như thế này. Việt Nam đã tính trước và có chuẩn bị nhưng khi Luật này có hiệu lực Việt Nam sẽ gặp một số khó khăn trong thời gian đầu. Cụ thể là xuất khẩu thủy sản vào Mỹ có thể bị chững lại

ông Nguyễn Tử Cương

Năm 2013 tổng lượng cá tra Việt nam xuất khẩu ra thế giới trị giá 1,8 tỷ USD. Theo lời ông Nguyễn Tử Cương kể từ năm 1995 Hoa Kỳ là thị trường chi phối từ 27% tới 33% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam nói chung và cá tra nói riêng. Việt Nam sẽ không thể để mất một thị trường nhập khẩu cá tra gần ngang bằng với tất cả các nước EU gộp lại.

Một ao nuôi cá tra theo mẫu của VietgGap ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Courtesy VietGap
Một ao nuôi cá tra theo mẫu của VietgGap ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Courtesy VietGap Courtesy VietGap

Cơ hội tái cơ cấu lại ngành cá tra

Vẫn theo lời ông Nguyễn Tử Cương hiện nay 60% những hộ nuôi cá tra nhỏ lẻ ở đồng bằng sông Cửu Long hoặc đã bỏ nghề, đã bán ao cho doanh nghiệp, hoặc đã liên kết thành những nhóm hợp tác để có tiếng nói chung cho quyền lợi của mình. Những nhóm liên kết này đã bắt đầu thực hiện áp dụng qui phạm thực hành nuôi thủy sản bền vững VietGap.  Tiêu chuẩn này có thể xem là tương đương với bất kỳ tiêu chuẩn nào trên thế giới và dễ điều chỉnh đáp ứng Luật nông trại Hoa Kỳ. Ông Nguyễn Tử Cương tiếp lời:

“ Nuôi trồng thủy sản trong đó có cá tra sẽ phải tiến theo con đường hội nhập quốc tế trong đó những nội dung căn bản nhất đó là hoạt động nuôi trồng hoạt động chế biến và xuất khẩu phải đảm bảo được 4 trị an: một là an toàn thực phẩm; hai là an toàn cho môi trường; ba là an toàn bệnh dịch và thứ tư là an sinh xã hội. Đương nhiên khi áp dụng những tiêu chí này thì những hộ nuôi nhỏ sẽ gặp khó khăn hơn vì họ ít vốn. Những nơi có diện tích nuôi lớn gắn với nhà máy chế biến thì có nhiều thuận lợi hơn.”

Một nông dân đang nuôi cá tra ở đồng bằng sông Cửu Long, trầy trật vì vừa thua lỗ vừa bị doanh nghiệp nợ tiền cá không thanh toán đúng hạn, phát biểu với chúng tôi:

“Nói lý thuyết chứ ai mà làm nổi, làm kiểu đó cá 50.000đ/kg cũng chưa đủ lời nữa. Anh nuôi là phải có ao lắng, bơm nước qua ao lắng rồi mới xả ra hào cá. Thuốc thì phải xài ít lại, nhưng cá hao, chết mà không cho ăn thuốc thì nó chết sạch trơn. Nghề cá này một trăm lẻ một chuyện khó, nhưng mà xiết quá thì nghỉ hết trơn.”

Nuôi trồng thủy sản trong đó có cá tra sẽ phải tiến theo con đường hội nhập quốc tế trong đó những nội dung căn bản nhất đó là hoạt động nuôi trồng hoạt động chế biến và xuất khẩu phải đảm bảo được 4 trị an: một là an toàn thực phẩm; hai là an toàn cho môi trường; ba là an toàn bệnh dịch và thứ tư là an sinh xã hội

Ông Nguyễn Tử Cương

Chúng tôi phản ánh ý kiến của hộ nông dân nuôi cá tra nghi ngại việc chuyển đổi qua qui trình VietGap rất tốn kém khó có lời. Ông Nguyễn Tử Cương khẳng định áp dụng VietGap sẽ giảm chi phí và có lợi hơn rất nhiều. Tuy vậy nhưng hộ nuôi phải liên kết thành từng cụm để có diện tích lớn đủ điều kiện phát triển, hiện nay chính phủ có chương trình tài trợ huấn luyện và chứng nhận VietGap cho người nuôi cá. Ông nói:

Một hộ nuôi cá tra đơn lẻ. AFP
Một hộ nuôi cá tra đơn lẻ. AFP AFP

“Việc áp dụng VietGap thì khó khăn lớn nhất ở đây là cấu trúc ao đầm để kiểm soát được lượng nước đầu vào, đồng thời phải xử lý được chất lượng nước thải ra ngoài môi trường. Rõ ràng chính phủ Việt Nam và người nuôi trồng đứng trước một sự lựa chọn: hoặc là cứ duy trì như hiện nay để rồi môi trường nuôi trồng của Việt nam bị hủy hoại và sản phẩm thì luôn luôn gặp rủi ro ở các thị trường xuất khẩu. Hay là phải mạnh dạn đổi mới và đáp ứng được các tiêu chuẩn như VietGap…chính phủ Việt Nam và đa số người nuôi lựa chọn con đường thứ hai. Tức là chúng tôi bảo đảm 4 trị an, trước hết là bảo vệ môi trường của chính mình, sau đó là thực phẩm an toàn cho người Việt Nam và người tiêu dùng trên thế giới.”

Theo lời ông Nguyễn Tử Cương, các hộ nuôi cá tra đơn lẻ đã thấy rằng dù không có một áp đặt nào từ thị trường thì tự họ đã thấy rất khó khăn để tồn tại. Những hộ này không còn lựa chọn nào khác hoặc là từ bỏ nghề nuôi cá tra hoặc là liên kết và gắn bó chặt chẽ với nhà chế biến, thông qua đó nắm được yêu cầu của thị trường, hãy gom ruộng lại và áp dụng VietGap thì lúc đó mới có thể thành công.

Bên cạnh sự đau khổ của hàng vạn người nuôi cá tra, từng lao đao vì được mùa mất giá và nạn doanh nghiệp chiếm dụng vốn, phải chăng Luật Nông trại farm bill của Hoa Kỳ lại chính là một cơ hội cho Việt Nam tái cơ cấu lại ngành cá tra theo hướng phát triển bền vững.

Ý kiến (5)
Share

Rubi

nơi gửi Hoa Kỳ

Các bác ko biếtt thì đừng phát biểu linh tính. Cá tra Việt nuôi bằng bè và cho ăn = thức ăn. Chỉ có 1 số nông dân vì không đủ điều kiện để xây nhà và tolet tự động nên bắt buột phải xây cây tiêu, nếu không nuôi cá để tiêu thụ phân thì sẽ ra sao, chắc các bác tự hiểu. Thường thì nông dân sẽ không nuôi nhiều, chỉ nuôi số lượng nhỏ.
Nếu 1 số bạn không biết hay thiếu hiểu biết thì nên hỏi và lắng nghe sao đó hãy phát biểu.
Nếu nuôi cá tra = phân.? Hỏi.? Phân đâu làm mồi để nuôi với số lượng lớn.Nuôi = phân thì cá bao giờ mới lớn.....
Không biết đừng tỏ ra nguy hiểm

31/03/2014 10:57

Thanh fw

nơi gửi Texas

Vì an sinh cho con người, đâu có gì " Nước lớn, nước Bé > Người bình luận mà dấu tên là không phải chính kiến .

15/02/2014 10:58

Phan Nguyên

nơi gửi Sài Gòn Vn

Tốt nhát VN không bán cátra (cá da trớn ) cho thị trường Mỹ .

15/02/2014 03:11

Hậu

nơi gửi San Luis

Cá Tra V N có nuôi bằng Phân Xanh? Ở Mỹ chăc chắn CAT FISH không bao giờ ĐỚP Phân Xanh...Ớn Lắm, tui đi chợ luôn luôn hỏi Cat Fish hay da trơn truồn truột VẬY?

14/02/2014 09:17

Độc giả không muốn nêu tên

Mỹ luôn rao giảng cho thế giới về sân chơi bình đẳng, về luật này luật kia nhưng thực chất lại không đàng hoàng. Họ luôn luôn có hai phe nói đối nghịch nhau. Khi nào lợi cho Myz thì họ im lặng Khi nào thiệt cho Mỹ thì họ áp dụng tiếng nói của phe kia. Tóm lại đằng nào họ cũng lợi. Trò trẻ con này ai cũng biết. Tuy nhiên các nước nhỏ thì phải chịu, bây giờ cả thế giới họ giao thương với nhau, các nước nhỏ phải theo luật của nước lớn thôi. Thực chất là như vậy. Mỹ đừng rao giảng nữa, cứ ép các nước nhỏ được đến đâu thì ép thôi.

13/02/2014 21:16

Xem tất cả ý kiến.

Xem toàn trang