Iran cho chạy thử nhà máy điện hạt nhân

Thứ tư vừa rồi, Iran đã cho chạy thử nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của họ. Ngay tức khắc, tin này được các giới chức Hoa Kỳ và EU coi là một trong những bằng chứng xác nhận dù cả thế giới lên án nhưng Chính Phủ Hồi Giáo Bảo Thủ Tehran tiếp tục theo đuổi chương trình chế tạo hạt nhân.
Nguyễn Khanh, Biên tập viên RFA
2009-02-26
Email
Ý kiến của Bạn
Share
In trang này
Một chuyên viên Nga đứng trong phòng điều hành của nhà máy điện nguyên tử Bushehr  ở Iran
Một chuyên viên Nga đứng trong phòng điều hành của nhà máy điện nguyên tử Bushehr ở Iran
AFP photo

E ngại khi Bắc Hàn xử dụng năng lượng hạt nhân

Với sự trợ giúp của các chuyên viên Nga, chính phủ Iran đã vận hành thử nghiệm nhà máy điện nguyên tử của họ. Thông cáo do chính phủ Tehran phổ biến cho biết “mọi chuyện đều diễn ra thật tốt đẹp”, nói thêm đây là một bước tiến mới rất vững chắc trong “quyết tâm thực hiện chương trình dùng điện hạt nhân để phục vụ nhân dân và phục vụ hoà bình”, trong khi các viên chức Nhà Trắng lại gọi đó là một hành động “góp thêm phần nguy hiểm cho ổn định toàn cầu”.

Với sự trợ giúp của các chuyên viên Nga, chính phủ Iran đã vận hành thử nghiệm nhà máy điện nguyên tử của họ. Thông cáo do chính phủ Tehran phổ biến cho biết “mọi chuyện đều diễn ra thật tốt đẹp”, nói thêm đây là một bước tiến mới rất vững chắc trong “quyết tâm thực hiện chương trình dùng điện hạt nhân để phục vụ nhân dân và phục vụ hoà bình”,

Từ nhiều năm qua, Washington và các đồng minh Châu Âu đã tìm đủ cách để ngăn chận, không muốn thấy điều này xảy ra, vì e ngại Tehran sẽ dùng nhà máy điện nguyên tử trị giá 1 tỷ dollars do Nga giúp xây dựng tại thành phố Bushehr để có nhu liệu chế tạo võ khí hạt nhân. Chính vì thế, cuộc thử nghiệm Iran cho thực hiện cách đây 48 giờ đồng hồ đã dấy lên lo ngại ở Mỹ cũng như Châu Âu về tham vọng hạt nhân của quốc gia Hồi Giáo đang được điều khiển bởi những nhà lãnh đạo thuộc thành phần bảo thủ, cho dù Iran đã nhiều lần nói họ không hề chủ trương chế tạo võ khí nguyên tử, và chương trình điện hạt nhân được dùng trong mục tiêu hoà bình.

Tranh chấp giữa Iran và thế giới Tây Phương kéo dài đã nhiều năm qua và chưa có dấu hiệu chấm dứt. Với chính quyền và dân chúng Iran, quốc gia họ được quyền có nhà máy điện nguyên tử như 30 nước khác đang có và đang sử dụng, nhưng với Hoa Kỳ và đồng minh Châu Âu, Iran bị xếp vào danh sách những nước chủ trương gây hấn, và các vị nguyên thủ của Châu Âu lẫn Hoa Kỳ đều lên tiếng bảo không thể chấp nhận để cho Iran có võ khí hạt nhân.

Chính quyền và dân chúng Iran, quốc gia họ được quyền có nhà máy điện nguyên tử như 30 nước khác đang có và đang sử dụng, nhưng với Hoa Kỳ và đồng minh Châu Âu, Iran bị xếp vào danh sách những nước chủ trương gây hấn, và các vị nguyên thủ của Châu Âu lẫn Hoa Kỳ đều lên tiếng bảo không thể chấp nhận để cho Iran có võ khí hạt nhân.

Các quốc gia Phương Tây cũng đặt nghi vấn tại sao một quốc gia có nguồn nhiên liệu dự trữ lớn nhất như Iran lại cần đến nhà máy điện nguyên tử. Câu trả lời của Tehran là họ bán dầu thô để lấy tiền thực hiện các dự án phát triển khác, và nguồn điện nguyên tử là cách duy nhất để giúp họ giải quyết thiếu hụt năng lượng.

Cũng chính vì những thắc mắc của thế giới và các câu trả lời không được chấp nhận của Iran, nên khi phát biểu với hệ thống truyền hình CNN, nhà quan sát Mohamad Marandi của Anh nói ông không ngạc nhiên khi thấy nhân dân Iran vui mừng vì cuộc vận hành thử nghiệm nhà máy điện Bushehr thành công, trong khi nhiều nước khác tiếp tục đặt nghi vấn về việc làm của Tehran.

Câu hỏi được đặt ra từ bao nhiêu năm qua là bên nào đúng? Câu trả lời là tuỳ vào người được hỏi. Điển hình ngay sau khi vụ vận hành thử nghiệm nhà máy điện nguyên tử Bushehr, người phát ngôn Nhà Trắng Robert Gibbs nói ngay “đừng tin Iran”.

Cộng đồng thế giới không thể tin chương trình điện nguyên tử của Iran chỉ được sử dụng cho mục tiêu hoà bình. Việc làm của Iran thúc đẩy cộng đồng thế giới phải nỗ lực hơn nữa, hợp tác chặt chẽ hơn nữa, để buộc chính quyền Tehran phải bỏ hẳn chương trình làm giàu uranium.

Cộng đồng thế giới không thể tin chương trình điện nguyên tử của Iran chỉ được sử dụng cho mục tiêu hoà bình. Việc làm của Iran thúc đẩy cộng đồng thế giới phải nỗ lực hơn nữa, hợp tác chặt chẽ hơn nữa, để buộc chính quyền Tehran phải bỏ hẳn chương trình làm giàu uranium.

Và ông Yigal Palmor, người phát ngôn của chính phủ Do Thái cũng đưa ra phát biểu tương tự, nhắc lại đã 3 lần Hội Đồng Bảo An ban hành nghị quyết cấm Iran làm giàu uranium, và cả 3 lần Tehran không thực hiện đúng những gì Liên Hiệp Quốc đòi hỏi.

Iran lại tiến thêm một bước nữa trong cuộc chạy đua võ trang nguyên tử,, và chính điều này khiến cả thế giới lo âu. Trách nhiệm của cộng đồng thế giới là phải đưa ra những quyết định cứng rắn hơn nữa để chận đứng tất cả các ý đồ chế tạo võ khí hạt nhân mà Iran đang theo đuổi.

Thế giới cứ lo âu quá đáng chứ thật sự Iran chẳng muốn gây hấn với ai, ngược lại còn muốn làm bạn với tất cả mọi nước. Điểm thứ nhì ông Qushaqui đưa ra là luật Hồi Giáo không cho phép Iran chế tạo các loại võ khí giết người hoặc đe doạ ổn định của người khác.
Ô. Hassan Qushaqui phát ngôn viên của CP. Tehran

Iran trấn an: Luật Hồi Giáo không cho phép chế tạo võ khí giết người

Trong khi đó, phát ngôn viên Hassan Qushaqui của chính phủ Tehran lại đưa ra lời giải thích hoàn toàn khác. Trước hết ông bảo rằng thế giới cứ lo âu quá đáng chứ thật sự Iran chẳng muốn gây hấn với ai, ngược lại còn muốn làm bạn với tất cả mọi nước. Điểm thứ nhì ông Qushaqui đưa ra là luật Hồi Giáo không cho phép Iran chế tạo các loại võ khí giết người hoặc đe doạ ổn định của người khác.

Theo quy luật của Hồi Giáo cũng như là một nước mọi người đều coi trọng niềm tin tôn giáo và tôn trọng giá trị con người, chúng tôi bác bỏ tất cả những cáo buộc bảo rằng Iran chạy đua võ trang, Iran chế tạo võ khí giết người, Iran đe doạ an ninh của nước khác. Một nước đặt tôn giáo lên hàng đầu như nước chúng tôi không bao giờ làm những điều đó.

Đại Sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc là Bà Susan Rice phát biểu trước Hội Đồng Bảo An rằng không chỉ âm mưu chế tạo võ khí hạt nhân mà Iran còn là quốc gia tiếp tay với khủng bố.

 Lời giải thích của Iran vẫn không thuyết phục được Hoa Kỳ và các nước Âu Châu. Trong bản tin phổ biến ngày hôm qua, tờ Financial Times của Anh cho hay Đức, Anh và Pháp sẽ đề nghị biện pháp chế tài đối với 34 tổ chức và 10 cá nhân được coi là có liên quan trực tiếp đến chương trình hạt nhân của Iran. Bản tin cũng nói quyết định của 3 cường quốc EU nhắm vào mục đích giúp cho Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Omaba một cây gậy lớn hơn khi ông muốn thực hiện chính sách “cây gậy và củ cà rốt” với Tehran; nhưng cũng có dư luận cho rằng chính nước Pháp thúc đẩy tam cường EU phải đi nước cờ trước vì Paris e rằng có thể tân chính quyền ở Washington sẽ “mềm dẻo” với Iran.

Từ lúc còn vận động tranh cử, ông Obama đã lên tiếng nói sẵn sàng ngồi thảo luận với chính quyền Iran. Không biết có phải vì áp lực của đồng minh hay không, nhưng điều đáng chú ý là ngay sau khi Iran cho chạy thử thành công nhà máy điện nguyên tử đầu tiên của họ, Đại Sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc là Bà Susan Rice phát biểu trước Hội Đồng Bảo An rằng không chỉ âm mưu chế tạo võ khí hạt nhân mà Iran còn là quốc gia tiếp tay với khủng bố.

Không đầy một tiếng đồng hồ sau đó, Đại Sứ Iran Mohammad Khazaee cho phổ biến lá thư gửi Hội Đồng Bảo An, trong đó viết rằng “đã quá mệt mỏi” về những cáo buộc không có bằng cớ mà Hoa Kỳ liên tục đưa ra.

Xem toàn trang